Không có tiếng chuông nào báo thức cho tôi. Thay vào đó, tôi tỉnh dậy và thấy mẹ - mẹ của ai đó, mẹ của tôi chăng - ngồi ngay cạnh giường, nhìn ngắm tôi. Bà chẳng lấy gì làm vui vì đã đánh thức tôi, tôi biết chứ, nhưng niềm muộn phiền ấy chỉ là một phần nhỏ bé của một nỗi buồn thê lương. Bà chạm nhẹ chân tôi.

“Đến lúc thức dậy rồi,” bà nói thỏ thẻ, như thể bà mong cuộc chuyển đổi từ giấc ngủ sang tỉnh thức được dễ dàng nhất có thể vậy. “Mẹ đã treo quần áo của con ngay cửa tủ rồi đó. Chúng ta sẽ đi trong chừng bốn mươi lăm phút nữa. Bố con đang… rất đau lòng. Tất cả chúng ta đều thế thôi. Nhưng ông ấy đón nhận chuyện này đặc biệt khó khăn hơn, nên là cứ… để ông có không gian riêng, được không?”

Khi bà nói với tôi những lời đó, tôi không thật sự tập trung để tìm ra mình đang là ai hay chuyện gì đang diễn ra. Nhưng sau khi bà rời khỏi và tôi thấy được bộ đồ sẫm màu treo trên cửa tủ, tôi chắp nối mọi thứ lại với nhau.

Ông tôi vừa qua đời, và tôi sẽ đến dự cái đám tang đầu tiên trong cuộc đời mình.

***

Tôi nói với mẹ rằng mình đã quên khuấy việc nhờ bọn bạn chép bài hộ, và đến bên bàn máy để gửi thư báo cho Rhiannon biết rằng có vẻ như hôm nay tôi không thể gặp em được rồi. Từ những gì tôi biết, các nghi thức phải tốn ít nhất hai tiếng. Ít nhất chúng tôi sẽ không phải thực hành các nghi lễ vào buổi tối.

Bố ở trong phòng ngủ gần như suốt cả buổi sáng, cho đến khi tôi nhấn nút gửi thư đến Rhiannon, ông mới xuất hiện, ông không phải chỉ trông đau lòng thôi - mà ông còn nhìn như người đang mang cơn mù lòa vậy. Một sự mất mát hiện rõ trong đôi mắt ông, và nó lan sang mọi phần khác trên cơ thể. Cravat buộc hờ quanh cổ, hầu như chẳng thắt nút gì.

“Marc,” ông nói với tôi. “Marc.” Đó là tên tôi, và thốt lên từ vành môi ông lúc này nó nghe như một câu bùa chú và cả nỗi khóc than cho một việc chẳng thể nào dám tin. Tôi không biết phải phản ứng làm sao nữa.

Mẹ Marc vội đến bên.

“Ôi anh yêu ơi,” bà nói, vòng tay quanh chồng mình trong một chốc, rồi buông rời để thắt lại cravat cho ông. Bà quay sang tôi và hỏi tôi đã sẵn sàng để đi chưa.

Tôi xóa lịch sử, tắt máy tính, và nói rằng mình chỉ cần xỏ giày vào nữa thôi.

Chiếc xe trên đường đến lễ tang chìm trong im lặng. Bản tin trên đài vẫn được phát, nhưng từ sau ngã rẽ thứ ba, tôi không nghĩ còn ai trong chúng tôi lắng nghe được nữa. Thay vào đó, tôi tưởng thấy chính bố và mẹ Marc đang làm đúng cái thứ mà tôi đang làm đây - lục lại mớ ký ức về ông.

Hầu hết những kỷ niệm mới khó giãi bày làm sao. Khoảng thời gian lặng yên và bền bỉ ngồi kề bên nhau trên chiếc thuyền câu cá, đợi một cú giật từ cần câu. Ánh nhìn mà ông vẫn đặt phía đầu bàn lễ Tạ ơn, xắt từng miếng gà tây như đấy là đặc ân ông hằng có. Khi tôi còn bé, ông dẫn tôi đến sở thú - tất cả những gì tôi nhớ được chính là thứ uy quyền trong giọng nói ông khi ông kể tôi nghe về loài sư tử hay gấu. Tôi không hề nhớ nổi đến hai loài ấy, chỉ nhớ mỗi cảm xúc đối với chúng mà ông khơi dậy trong tôi.

Còn cả sự ra đi của bà tôi, trước khi tôi thật sự hiểu về ý nghĩa của cái chết là gì. Bà là bóng ma lặng thầm quanh quẩn trong từng ký ức kia, nhưng tôi chắc rằng bà còn quan trọng hơn cả thế trong suy nghĩ của bố mẹ. Giờ thì ý nghĩ tôi chuyển qua vài tháng trước, khi mà thị lực của ông suy giảm, nỗi ngượng ngập giữa chúng tôi khi tôi không ngừng cao lớn vượt khỏi ông còn ông lại dường như bé mọn lại vào chính mình, vào trong tháng năm còn sót lại. Sự ra đi của ông vẫn là một sự sửng sốt - chúng tôi đều biết nó sẽ đến thôi, nhưng không phải vào một ngày nhất định này. Mẹ tôi là người đầu tiên bắt máy. Tôi đâu cần phải nghe thấy lời bà thì mới biết có gì không ổn đang đến. Bà lái xe đến văn phòng bố tôi để kể ông nghe. Tôi không có ở đó. Tôi không được nhìn thấy cảnh đó.

Giờ thì chính bố tôi mới là người trông nhỏ bé. Như thể khi ai đó gần gũi với ta rời khỏi cõi đời này, ta trong thoáng chốc trao đổi vị trí với họ ngay trong cái khoảnh khắc trước đó. Và khi ta đã vượt qua điều này, ta thật sự đang sống đời sống của họ theo cách ngược lại, từ cái chết đến sự sống, từ bệnh tật đến sức khỏe.

Loài cá của tất cả hồ ao và sông ngòi trong vùng sẽ được an toàn trong hôm nay, bởi dường như mọi kẻ đi câu ở bang Maryland này đều đang tề tựu nơi đây để dự lễ tang ông. Không thấy nhiều bộ vest, và càng ít thấy người đeo cravat hơn. Đại gia đình tôi cũng đến đây - họ hàng ai đó cũng đang khóc, các cô bác cũng đều ngấn lệ, cánh đàn ông thì cố gắng trụ vững. Bố tôi dường như là người đón nhận chuyện này khó khăn hơn tất cả, và ông đón nhận hết những lời chia buồn từ mọi người. Mẹ và tôi đứng cạnh ông, tiếp nhận những cái gật đầu và vỗ vỗ trên lưng.

Tôi thấy mình như một kẻ dối trá toàn diện. Tôi quan sát, cố ghi nhớ nhiều nhất có thể để trao cho Marc mọi ký ức này, bởi tôi biết cậu sẽ rất muốn được ở đây, sẽ rất muốn được khắc ghi nó.

Tôi chẳng được chuẩn bị gì cho nghi thức mở nắp quan tài, để nhìn thấy ông của Marc nằm đó, ngay trước mắt khi chúng tôi khi bước vào nhà nguyện. Chúng tôi đứng ngay hàng đầu, và tôi không thể nào rời mắt. Đây là dung mạo của một thể xác khi chẳng còn gì bên trong. Nếu tôi có thể thoát ra ngoài Marc trong một thoáng - nếu cậu không quay vào bên trong - đây sẽ là dung mạo của cậu khi ấy. Nó rất khác với khi ngủ, mặc cho dịch vụ tang lễ đã nỗ lực nhiều bao nhiêu để cái chết trông như một giấc ngủ vậy.

Ông của Marc đã lớn lên ở vùng này, và là một thành viên của giáo đoàn trong suốt cuộc đời mình. Có rất nhiều lời được nói ra, và nhiều xúc cảm được bày tỏ. Kể cả người thuyết giáo dường như cũng rất xúc động - dù đã quen quá với việc nói ra những lời này, nhưng trước đó không phải là dành do người mà ông thực quan tâm. Bố của Marc đứng dậy phát biểu, và cơ thể ông trông như đang vật lộn với từng lời ông nói - cứ mỗi khi ông cố bật cố nói nên lời, nhịp thở ông ngừng lại, vai ông run lên. Mẹ của Marc tiến đến và đứng bên cạnh ông. Trông như ông định bảo bà hãy cố đọc từng lời giúp mình, nhưng rồi ông quyết chống lại điều đó. Thay vì thế, ông dẹp bài diễn thuyết sang bên. Ông trò chuyện thật sự. Ông tháo gỡ từng thớ kỷ niệm, và có khi ông buộc chúng lại với nhau, và có lúc chúng sờn phai đi, nhưng đó là những điều ông nghĩ đến khi ông nhớ về bố mình. Xung quanh ông, cả giáo đoàn cùng cười và khóc rồi gật gù trong nỗi tán đồng.

Những giọt lệ ứ đầy trong mắt, chảy tràn gương mặt tôi. Ban đầu tôi không hiểu nổi, bởi tôi đâu thật sự biết người đàn ông họ đang nói về là ai - tôi chẳng biết được một ai trong căn phòng này. Tôi không phải là một phần của nó… và đó là lý do vì sao tôi khóc. Bởi tôi không phải là một phần của nó, và sẽ không bao giờ là một phần của cái gì như thế. Tôi đã từng biết đến điều này một khoảng dài trước đây, nhưng bạn không thể thật sự biết được điều gì qua ngần ấy năm khi mà nó chưa thật sự làm bạn lay động. Giờ thì chính tôi đang rung động trước điều này. Tôi sẽ không thể nào có một gia đình thương tiếc cho tôi. Tôi sẽ chẳng bao giờ có được những con người sẽ trao tôi thứ cảm xúc như họ đã trao cho ông của Marc. Tôi sẽ chẳng để lại được những vệt dài ký ức mà ông đã để lại. Sẽ không một ai từng biết đến tôi hay những gì tôi đã làm. Nếu tôi chết đi, sẽ không ai còn tiếc nhớ, không một tang lễ cho người đưa đám, không một mô đất cho việc cất chôn. Nếu tôi chết đi, sẽ không ai cả ngoài Rhiannon biết được rằng tôi từng hiện hữu trên thế gian kia.

Tôi khóc bởi lòng ganh tị với ông của Marc, bởi tôi không biết có ai có thể khiến người khác quan tâm mình đến thế.

Kể cả sau khi bố tôi đã nói xong phần mình, tôi vẫn còn thổn thức nghẹn ngào. Khi bố mẹ trở về ghế ngồi, họ ngồi hai bên tôi, dỗ dành tôi.

Tôi thổn thức thêm ít lâu, biết rõ rằng Marc sẽ khắc ghi những giọt lệ này là dành cho ông cậu, rằng cậu sẽ không bao giờ nhớ được tôi từng khi nào đến đây.

Quả là một lễ nghi lạ kỳ, khi đưa một thể xác về với đất mẹ. Tôi ở đó khi họ hạ ông xuống. Tôi ở đó khi chúng tôi thành tâm nguyện cầu. Tôi vào hàng khi từng xẻng đất được lấp vào quan tài của ông.

Ông sẽ không bao giờ còn có được nhiều người như thế này nghĩ về ông tại cùng một thời điểm nữa. Dẫu cho tôi chưa khi nào biết ông, tôi vẫn thầm mong ông có thể ở đây để nhìn thấy được điều này.

***

Chúng tôi cùng về nhà ông sau đó. Sẽ sớm thôi, nơi này sẽ được dọn dẹp và đám đông giải tán, nhưng lúc này đây là cả một phông màn cho bộc lộ của lòng tiếc thương. Những câu chuyện được ôn lại - đôi khi là một chuyện kể giống nhau hoàn toàn qua từng căn phòng khác nhau. Tôi không biết nhiều người nơi đây, nhưng không phải do kết nối thất bại. Đơn giản vì có nhiều con người từng bước qua cuộc đời ông của Marc hơn hẳn đời sống mà đứa cháu trai có thể thấu hiểu được.

Sau những món ăn và chuyện kể cùng sự ủi an, là sự nâng ly, và sau khi cuộc nâng ly tàn, là chuyến xe về nhà. Mẹ Marc tỉnh táo trong suốt thời gian đó, nên bà ngồi sau tay lái khi chúng tôi dấn vào bóng đêm. Tôi không rõ bố Marc giờ đang thiếp đi hay đang bộn bề giữa nghĩ suy của mình.

“Một ngày dài,” mẹ Marc thì thào. Rồi chúng tôi lắng nghe bản tin cứ lặp lại mãi, lặp lại từng nửa giờ một cho đến khi cuối cùng chúng tôi về được đến nhà.

Tôi cố vờ như đây là đời sống mình. Tôi gắng tưởng rằng đó là bố mẹ tôi. Nhưng tất thảy đó đều rỗng tuếch làm sao, bởi chính tôi biết rõ hơn thế mà.