S

Ĩ QUAN THÌ ÍT THẤY hoặc không, nhưng trong đám lính trơn thể nào cũng có thằng có má nuôi nếu đóng quân lâu tại vị trí gần dân, và nếu nó là thằng chịu giao du và mau mắn.

Má nuôi thằng Hợp tên là Ộp hay Ọp gì đó? Cũng có thể cái tên này chỉ là biệt danh do lính tự đặt ra cho dễ gọi. Có thằng lính nào mà lại không có biệt danh kèm theo đâu? Trong đơn vị tôi có Trung khói, Toàn cồ, Lượng khỉ, Sơn ba tai, Tùng bẩn… Đến cả cán bộ tiểu đoàn, trung đoàn cũng chẳng từ: Chiến tréc, Sông già… Những cái tên ăn chết vào số phận, không gọi nhau kèm tên tục là không chịu được. Thế cho nên bà má nuôi thằng Hợp có tên là Ộp cũng có thể hiểu do bả mập, nhẵn và tròn như một con ếch xinh thực sự. Mà cũng có thể đó là tên thật của bà.

Như tất cả các bà goá khác, nhà má nghèo. Một túp lều đứng chênh vênh trên tám cái cột tre thì đúng hơn là một căn nhà. Vách thưng lá thốt nốt trống tênh, buộc dây vắt quần áo ướt. Trong khi chờ vạt lúa mà thằng Hợp hè chúng tôi lăn ra làm giúp đến kỳ thu hoạch, má theo chị em đi sâu vào những phum hoang chân núi cả ngày. Khi trở về, trong cái khăn cà ma cuốn khéo như cái tổ chim lớn xù xù đội trên đầu là đủ các loại quả thu lượm: ổi, xoài, mãng cầu bán cho khách buôn đi tàu kiếm vài rịa. Thằng cu con khỏi nuôi vì nó hay sang ăn cơm lính với chúng tôi. Nó hát rất sõi tiếng Việt bài hát của ông hoàng Sihanuc: “Ta hát bài ca, đi lên chúng ta bên nhau Việt Lào bên Kh’mer anh em. Cùng chung dòng sông, Mekong đắp xây mối tình…”.

Má năm đó chừng ngoài bốn chục, người tầm thước hơi đậm. Tới đâu cũng biết ngay vì tiếng cười rất thanh thường đi trước người má mười lăm phút. Một bà goá mới sương sương trễ nải, nhận thằng con nuôi lính Việt tuổi mới đôi mươi là một điều rất bình thường. Chồng má chết trong công xã, nghe đâu cũng là dân trí thức xóm, thông thạo Pháp ngữ. Trí thức ở Campuchia rất được coi trọng trong chế độ cũ và thường có vợ khá xinh. Má cũng thế, đẹp nhưng đành ở vậy nuôi thằng con trai 10 tuổi. Mà không ở vậy thì lấy ai? Cả đất nước Campuchia hồi đó đàn ông giạt rừng, chết trận hay biến đi đâu hết sạch. Tóm lại một đất nước nhiều đàn bà goá, gần như đất nước Tây Lương trên hành trình lấy kinh của một ông sư thời Đường.

Nhưng những biến động đau thương khốc liệt đó không xoá đi được những nét ưa nhìn của những người đàn bà sung mãn. Và Tình nguyện quân hoàn toàn không phải là thầy trò Đường Tam Tạng. Người dân Campuchia không biết buồn lâu bao giờ. Một đất nước tĩnh với các giá trị tôn giáo, nhưng vô cùng động trong các hoạt động sống phồn thực hội hè. Tôi đã chứng kiến có cô em chồng vừa chết mìn trong núi chưa được nửa tháng, chất xác chồng lên xe bò mang về, khóc sướt mướt như mưa xối. Thế nhưng buổi tối tuần trăng sau đã gặp tiếng cười lanh lảnh vô tư của cô ấy trong đám ròm chay không có nhạc, chỉ bằng trống vỗ đầu phum.

Hôm cúng rước sư về chùa Bamnak đội văn nghệ chúng tôi ra phum giúp vui. Thằng Hợp uống nhiều thốt nốt chua, vứt cây Mandoline cho thằng Đại vẩu, ra ròm đôi với má nuôi nó. Hai người múa như cặp bè đôi nhuyễn quện. Bước chân trần má nuôi uyển chuyển trong vòng tròn rum vuông chật chội. Hông lắc hoạt theo vũ điệu nhưng phần từ eo lưng trở lên trên không lắc, gợi cảm như một vũ công chuyên nghiệp. Đôi tay cong cong, uốn mềm mại vừa phải trước ngực. Không tung tẩy khoáng đạt như các em gái trẻ, nhưng những cử động tiết chế ẩn chứa một nội lực duyên dáng đầy nguy hiểm như hút mắt người xem, đẩy người ta đến những khát khao rạo rực. Trông má nó ròm đôi với anh trai đẹp có ngón vê mandoline dào dạt như suối, khối em gái phum liếc ngang ghen tỵ lòi mắt.

Đêm đấy thằng Hợp không về. Chiều hôm sau tôi bắt quả tang thằng Hợp hối lộ má nuôi nó cục xà bông Lux Thái. Mẹ thằng này! Hôm tắm suối chung nhỡ có mượn nó cục xà bông, nó chửi mình là dân Vĩnh Phú mà giờ sộp thế.