Tuy ngày ngày trời đều nóng đến kỷ lục, nhưng mùa hè cuối cùng của đời sinh viên vui vẻ chứ chàng trai?

Chào em, Ryouta.

Em vẫn chưa quyết định nơi làm việc, nên có lẽ không ít thì nhiều cũng không thể tận hưởng kỳ nghỉ hè vui vẻ được nhỉ? Dẫu có như thế, cuộc đời ta luôn phải vui vẻ bất chấp mọi hoàn cảnh. Hãy cứ vui vẻ coi quá trình tìm việc làm như một phương tiện giúp đỡ bản thân trưởng thành đi.

Giáo dục phổ thông là ta đưa nhiều hạt giống thuộc các loại khác nhau vào cùng một hộp (lớp học), rồi người nuôi dưỡng (giáo viên) sẽ dùng nhiều phương pháp của riêng họ để ươm trồng nhiều mầm non nhất. Như mọi lẽ tự nhiên, cách nuôi dưỡng phù hợp giúp một số hạt giống đều đặn phát huy được năng lực của mình thì cũng sẽ có hạt với điều kiện nhiệt độ, cách tưới nước và bón phân bình thường lại chẳng thể nảy mầm. Nhưng mà, không thể chỉ vì việc đó mà cho rằng hạt giống kia không có năng lực nảy mầm được. Nếu cách ươm trồng đúng đắn, mọi hạt giống sẽ nảy mầm, rồi đâm ra thật nhiều chồi lá, hoa sẽ nở và cho ra nhiều quả ngọt.

Năng lực của em mãi vẫn không biểu hiện ra, không phải do hạt giống của em tầm thường đâu, do hạt giống chưa được nhận sự ươm mầm khiến nó có thể trưởng thành đến cực độ mà thôi. Vì bản thân em là một mầm cây, từ giờ khi vào một nơi rộng lớn như xã hội, chồi sẽ nẩy và sẽ lớn lên thôi. Hãy cứ giữ vững lòng tin.

Nói thì nói vậy, mọi thứ không thể quy hết trách nhiệm cho giáo viên trên trường được. Em phải tự mình tìm lấy phương pháp giáo dục phù hợp với chính mình mà thôi. Chỉ cần đừng quên điều này.

Tiếp nào, em đang lo lắng mình nên đi theo hướng nào với bức tường tìm việc trước mắt phải không? Một nguyên nhân chính lại không phải là ta hướng tới “ước mơ của mình” mà xác định đường đi đâu, lỡ trên con đường mình đang đi, ta sẽ gặp được “ước mơ của mình” và bắt đầu nó thì sao.

Nếu xét về tính vật chất, nếu trở thành nhân viên một doanh nghiệp sản xuất ô tô lớn thì cuộc đời mình sẽ thành thế này, còn nếu vào làm cho một doanh nghiệp vừa hoặc nhỏ thì sẽ thành thế kia. Cứ như thế tùy theo nơi mình định đến, hoặc tùy theo nghề nghiệp, người ta sẽ có cảm giác ước mơ tương lai của mình bị giới hạn lại là do nơi mình đã quyết định đặt thân vào.

Nhưng mà, không phải vậy. Nơi em lựa chọn làm việc không phải là “nơi giới hạn ước mơ”.

Rốt cuộc, em có vào công ty nào cũng giống như những môn học trên trường cấp ba mà thôi. Ở nơi đó, em có thể làm được gì, còn là một “chốn tự do” không có bất kì hứa hẹn nào cả.

Con người sinh ra đã khác nhau rồi. Có người sinh ra khỏe mạnh, cũng có người sinh ra đã yếu ớt. Có kẻ sinh ra ở thành thị lại có người sinh ra ở nông thôn. Có người sinh ra sang giàu lại có người không được như vậy, có người sinh ra trong thời bình cũng có người sinh ra vào thời đại đến sống còn cũng khổ.

Tóm lại, vạch xuất phát của mỗi người đều khác nhau. Nhưng mà, không có chuyện tùy theo điểm xuất phát khác nhau mà giới hạn thành công của mỗi người. Dù có xuất phát từ điểm nào, em cũng có thể đến được đích.

Nhìn từ hiện thực, khả năng cao là những người có thời thơ ấu đói nghèo lại thường có tương lai thành công và kiếm được nhiều tiền hơn hẳn những người có bố mẹ giàu, thừa hưởng gia sản kếch xù. Cứ suy nghĩ theo cách đó, từ điểm xuất phát của đời người, người ta có thể đạt được cái đích không tưởng tượng nổi cũng là điều bình thường.

Chính vì lẽ đó, ta không cần thiết phải quá ương bướng cố tìm ra nghề nghiệp mình muốn hướng tới cho bằng được. Vạch xuất phát thứ hai của đời người và đích đến của nó có khác biệt rất lớn nên lối vào có thế nào cũng được, phải linh hoạt để tìm kiếm nhiều khả năng.

Lá thư trước, em có viết câu này ở đoạn cuối.

“Em cũng chưa rõ mình sẽ định hướng theo nghề nào.”

Nhiều thanh niên cũng như em cứ tìm kiếm định hướng của bản thân mình mà tìm nơi làm việc. Nhưng rồi cũng chẳng thể tìm việc suôn sẻ mà mãi ôm mối hờn hận.

Có điều, tôi nói rõ là mình phản đối quan điểm này.

Nếu muốn biết mình có định hướng theo công việc này hay không, em phải làm thử mới biết được.

Trường hợp nghĩ là mình sẽ theo nghiệp này nhưng đến lúc bắt đầu mới biết được rằng bản thân không phù hợp công việc này có rất nhiều. Nhưng mà, nhiều khi công việc mà bản thân cho là không thích hợp nhưng cứ làm thì mới phát hiện ra niềm vui không tưởng cũng không phải là chuyện gì hiếm lạ. Cũng có trường hợp sau một thời gian dài ngụp đầu trong đó rồi mới lần đầu tiên phát hiện ra năng lực của mình đã khai hoa.

Sinh viên năm tư đi tìm kiếm một công việc phù hợp với mình cũng như một cậu nhóc mới chân ướt chân ráo vào cấp hai tìm một môn thể thao phù hợp với mình để chọn câu lạc bộ thôi.

Làm gì có chuyện nhìn hàng loạt môn thể thao mình chưa từng chơi qua sắp hàng trước mắt để tìm ra “thứ mình muốn theo đuổi” được chứ. Có khác nào xếp cả đống hoa quả chưa từng ăn trước mặt rồi bắt mình phải quyết định xem thứ nào ngon nhất.

“Nghề nghiệp tôi nghĩ là định hướng của mình” chỉ là ảo tưởng thôi. Có thể là thứ mình hướng tới, cũng có thể là không. Hiện thực đấy, bản thân thích chế tạo sản phẩm nên tìm việc trong doanh nghiệp sản xuất đồ gia dụng nhưng thường thì em sẽ bị xếp vào bộ phận kinh doanh hay thương mại. Những người trẻ tuổi thường không dồn tâm dồn lực vào thứ “mình hướng tới” hay thứ “mình không hướng tới”, họ không thực sự hiểu được sự thú vị hay tính quan trọng của sự việc, dựa theo ấn tượng đầu tiên mà lựa chọn nghề nghiệp hay công ty nhưng tôi biết công ty sẽ có phương pháp khai mở những năng lực chính bản thân họ cũng không hay và cho họ làm những công việc chính họ cũng chẳng lựa chọn.

Em muốn tìm “định hướng nghề nghiệp” cũng có nghĩa là em đã bỏ lỡ cơ hội khiến cho năng lực của mình được khai hoa rồi đấy.

Thay vì suy nghĩ đến những chuyện đó, bỏ qua định hướng đi, hãy để những hoạt động của công ty đó khiến trái tim mình rộn lên hồi hộp là được. Thử tìm kiếm công ty như thế xem sao.

Những gì tôi viết ra hôm nay có lẽ em đã hiểu hết từ lá thư lần trước rồi nhưng để có thể lưu dấu mạnh mẽ hơn, tôi mới phải tung thêm ví dụ để khẳng định chắc chắn với em như thế này.

Hiện tại em đang dong buồm ra biển lớn đấy.

Và, thứ em cần chọn lựa là con thuyền công ty đó.

Em sẽ có ấn tượng thuyền lớn thì sẽ không thể chìm còn thuyền nhỏ sẽ dễ dàng bị nuốt chửng bởi phong ba bão tố ngoài khơi. Nhưng mà, sự thật là thuyền dù lớn hay bé cũng đều có mức độ nguy hiểm nhất định khi ra khơi.

Thuyền nhỏ có thể bị tròng trành trước bất cứ cơn sóng nhẹ nào của biển khơi đúng chưa. Nhưng nếu thuyền trưởng vững lái thì sẽ không dễ bị chìm đến thế đâu.

Quan trọng không phải là leo lên con thuyền nào mà là con thuyền đó ra khơi với mục tiêu nào.

Mỗi con thuyền đều có mục tiêu riêng khi ra khơi.

Có con thuyền chỉ ra khơi vì mục đích lợi nhuận thì cũng có con thuyền muốn vì lợi ích của nhiều người trên thế giới mà bám biển. Thật sự còn tồn tại cả những con thuyền hải tặc chống đối lại luật pháp còn gì.

Em cần nhớ một điều cốt yếu, mục tiêu của con thuyền vượt đại dương mang tên công ty kia có khiến cho thủy thủ như em thấy hào hứng không. Dẫu sao, thuyền ra khơi đều bị rình rập bởi hiểm nguy bất chấp nó to nhỏ thế nào, nếu em không có hứng thú đến mức nghĩ rằng “Mình sẵn sàng mạo hiểm để làm điều này” thì không được đâu.

Dẫu là một thủy thủ được cung cấp đủ đầy, nếu em không thấy hứng thú với lý do tồn tại của con thuyền đó, em không thể cống hiến toàn bộ năng lực của mình với vai trò thủy thủ. Người như thế sẽ không thể thành công được đâu.

Vạch xuất phát cuộc đời thì đa dạng lắm.

Nhưng mà, dẫu có xuất phát từ đâu thì ta vẫn có thể đến được vạch đích mình hướng đến.

Dẫu có lên con thuyền nào, tùy theo mục đích ra khơi, trách nhiệm công việc giao cho em cũng nặng nề hơn, rồi sẽ phải chăm sóc cho nhiều người. Tiếp tục đi theo con thuyền đó, sẽ có người bỏ lên đất liền sống, cũng có người giữa đường đổi thuyền khác để đi hay tự tạo nên con thuyền của riêng mình rồi chọn cuộc đời thuyền trưởng.

Tìm nơi làm việc không đồng nghĩa với việc bước vào “cửa ngõ giới hạn tương lai của mình” và không giúp mình tìm được ra “định hướng nghề nghiệp” của mình. Chắc em sẽ hiểu được đấy.

Dẫu công ty có quy mô ra sao, công việc như thế nào thì ta cũng sẽ có phương cách đến được đích cuối cùng mình đã vẽ nên thôi. Chính vì vậy, em của hiện tại, đừng nên chăm chăm tìm kiếm định hướng nghề nghiệp của mình, em cần tìm một công ty có mục tiêu hoạt động mà chỉ cần nghĩ tới thôi bản thân đã thấy hồi hộp lắm rồi sau đó cống hiến mình cho nó là được.

Có lẽ khi đọc đến đây em sẽ có cảm giác, “Đúng là đời người cần có mục tiêu. Phải nhanh nhanh đạt lấy thôi…”

Nhưng cũng không cần cố ép nếu bản thân chưa có được mục tiêu của mình.

Quyết định được mục tiêu của mình cũng là điều quan trọng nhưng không cần phải ép uổng bản thân tìm kiếm làm gì.

Bởi vì có nhiều thứ còn quan trọng hơn quyết định được mục tiêu của bản thân mình.

Điều này có thể thấy rõ qua nhiều người thành công. Tôi định sẽ kể với em trong lá thư tiếp theo.

Dẫu em có ứng tuyển vào công ty nào, tôi không hề nói quá khi cho rằng đó là cửa ngõ để bắt đầu tạo dựng nên cuộc đời mình. Đừng đi tìm định hướng nghề nghiệp nữa, hay tìm công ty mình có hứng thú ấy.

Từ thuyền trưởng của con thuyền “Thư quán” bé xinh