Cơn nhiệt vẫn còn giày vò ghê gớm dẫu đã quá mùa Obon, nhưng đêm về sáng tiết trời đã dịu mát hơn nhiều như thể dấu chân mùa thu đã hiện diện nơi đây.

Chào em, Ryouta.

Tôi có từng đọc qua tác phẩm của Washikawa. Tôi còn nhớ trong đó dạy ta rất nhiều thứ. Đúng là khi gặp được một cuốn sách tuyệt vời nó sẽ gây ra ảnh hưởng đủ lớn để thay đổi cuộc đời chúng ta. Khi em nhận ra được điều ấy và rèn luyện bản thân, điều tuyệt vời sẽ đến nên hãy cứ tiếp tục đi.

Từ giờ, tôi lại có thể tìm được một cái tên mang nhiều kỷ niệm trong thư em. Yoshitarou là anh rể của Ryouta nhỉ? Điều này cũng như một thứ duyên nợ nhỉ! Từ trước đến sau này, đối với em, tôi càng có cảm giác thân thuộc hơn nhiều.

Nào, chúc mừng em đã nhận được thư tuyển dụng. Nhưng mà, tôi thấy vui mừng hơn cả vì trong lá thư trước em đã đặt mục tiêu sẽ “tự mình mở một công ty” trong tương lai, để giúp mục tiêu đó thành hiện thực em muốn gom cho mình những kinh nghiệm cần thiết và vẫn tiếp tục đi tìm việc sau khi nhận được thư.

Đương nhiên, nguyện vọng của em giờ vẫn còn mơ hồ, em cũng chưa biết công ty mình định xây dựng tương lai có làm về quảng cáo hay không còn gì. Nhưng mà, theo những gì đã nói trong lá thư trước, dẫu lối vào có nằm ở đâu chúng ta vẫn có thể đến được tới đích. Từ “ước mơ” em gọi tên và khái niệm nó không thay đổi được một điều mong muốn khởi nghiệp là mục tiêu thâm tâm em tự tìm ra được. Từ giờ cho tới lúc em tự nắm trong tay công ty của mình, em cần nhiều năm tháng và nhiều kinh nghiệm nữa nhưng nếu cứ giữ vững mục tiêu và trưởng thành lên, nhất định nó sẽ trở thành hiện thực trong một ngày nào đó.

Được rồi, vậy thì hôm nay tôi sẽ nói đến những điều cần thiết mà những người nắm trong tay ước mơ và hoài bão không được phép quên để biến chúng thành hiện thực, tôi sẽ cho em biết khái niệm “ước mơ” trong suy nghĩ của tôi.

Đối với những người có hoài bão và ước mơ, nhất định sẽ có một bức tường hiện lên trước mắt họ.

Để sống được với ước mơ trong tay và không có bức tường nào ngăn cản, em phải vượt qua hàng đống trở ngại trước mắt đã. Nói thế nghĩa là những người vẽ nên cho mình ước mơ lớn thì sẽ phải đối mặt với bức tường lớn. Khi có bức tường trước mắt mình, nếu muốn vượt qua nó bằng mọi giá, con người cần có một sức tập trung đáng nể. Thật ra, làm cách nào để vượt qua được bức tường quan trọng hơn nhiều lần so với hành động trèo qua bức tường, nhưng nhiều người với tầm nhìn hạn hẹp lại bất chấp mọi thủ đoạn để trèo qua được nó.

Hãy xem thử một sai lầm rất nhiều người trẻ tuổi gặp phải.

Làm công việc này, tôi đã trao đổi thư với nhiều người, thuộc nhiều lứa tuổi. Trong số đó có cả học sinh cấp hai, cấp ba. Ngày trước cũng có rất nhiều học sinh cấp hai, cấp ba dùng đến dịch vụ của Thư quán. Nhưng đa phần các em ấy hay hỏi câu sau: “Em cũng có ước mơ tương lai đấy ạ, nhưng làm thế nào mới hiện thực hóa được nó đây?”

Ví dụ, một em gái cấp hai đã nói thế này. “Em thích học tiếng Anh lắm. Vậy nên, em muốn làm nghề gì đó liên quan đến tiếng Anh trong tương lai. Công việc kiểu như biên dịch hay phiên dịch ấy ạ. Em cũng có hứng thú với nghề tiếp viên hàng không. Làm thế nào để biến chúng thành hiện thực ạ?”.

Nhiều người đã khuyên cô bé thế này: “Nếu thực sự muốn trở thành như vậy, hãy học tiếng Anh thật chăm chỉ! Học làm sao để tiếng Anh không thua kém bất kì ai. Nếu không làm được thế, ước mơ sẽ chẳng thành hiện thực được.”

Cô bé ấy cũng nghĩ đó là đúng và dồn hết tất cả thời gian vào việc học tiếng Anh. Nhưng đáng tiếc là, em ấy sẽ không có nhiều khả năng xin được việc trong những ngành nghề có sử dụng tiếng Anh. Tóm lại, chỉ riêng điều đó thì không đủ để biến ước mơ thành hiện thực.

Em chắc hiểu tại sao chứ?

Gợi ý nằm ở những người đang làm công việc đó.

Cô bé theo lời khuyên, học tiếng Anh chẳng thua gì ai, tốt nghiệp cấp ba rồi vào khoa tiếng Anh của trường đại học. Cuối cùng, khi thời điểm tốt nghiệp đã cận kề, cô bé tìm việc liên quan đến tiếng Anh, tham gia phỏng vấn với một doanh nghiệp đang cần tuyển phiên dịch. Nếu có mười ứng viên tham gia, tỉ lệ đỗ sẽ là mười phần trăm. Làm thế nào doanh nghiệp chọn ra được một người đây?

“Năng lực tiếng Anh” chăng?

Không phải vậy đâu. Mười người tham gia phỏng vấn đó không phải ai cũng giỏi tiếng Anh vượt trội. Khi tham gia phỏng vấn ở công ty đó, “năng lực tiếng Anh” không phải điều kiện quyết định, chỉ là điều kiện cần. Những người không thỏa mãn điều kiện đó thì không đủ tư cách ứng tuyển phỏng vấn. Chỉ thế thôi. Từ cấp hai lên cấp ba, đến khi vào đại học, nhằm đạt được điều kiện đó, ta ném bỏ những thứ khác và chỉ chăm chăm vào điều đó thôi. Thứ mình muốn trở thành, lại là vật cản lớn nhất.

Lời khuyên lúc trước chỉ đưa ra điều kiện cần buộc ta phải thỏa mãn thôi, nhưng lại không hề nói đến điều kiện đủ ta cần có nữa.

Giả dụ, nếu như thời cấp hai, cấp ba hay đại học, cô bé ấy cũng học Toán với Lịch sử chăm chỉ như học tiếng Anh thì sao.

Có lẽ phiên dịch hơi khó, nhưng có khả năng cô bé ấy sẽ được tuyển vào một công việc biên dịch tài liệu tiếng Anh liên quan đến Toán học thì sao. Nếu có năng lực chuyển tải ngôn ngữ từ tiếng Anh sang tiếng Nhật, nhưng không hiểu được môn Toán thì cô bé sẽ không thể làm được những công việc loại này, người có năng lực tổng hợp tất cả những điều này trên thế giới không nhiều đâu. Còn nữa, nếu là một chuyên gia lịch sử, khả năng kiếm được công việc có thể quảng bá văn hóa Nhật Bản ra nước ngoài chẳng phải cũng rộng hơn sao.

Ở trên, tôi có nói, “Gợi ý nằm ở những người đang làm công việc đó”.

Hãy thử nghĩ đến những phiên dịch người nước ngoài đang làm việc ở Nhật. Tiếng Nhật của họ ở mức nào. Đúng, thực sự cũng không phải quá xuất sắc. Nếu xét năng lực tiếng Nhật thôi, hẳn là không thiếu người giỏi hơn họ. Nhưng họ có thể tiếp tục làm công việc đó chính là do họ có kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực đấy.

Điều này không hề giới hạn trong những lĩnh vực khó nhằn. Nghề nào cũng thế cả thôi.

Tôi sẽ chỉ ra cho em thêm một ví dụ khác.

Tôi có trao đổi thư với một nữ sinh cấp ba, khi hỏi “việc học có vất vả không?”.

Em học sinh đó đã đáp lại thế này: “Nhiều bạn bè học ôn thi xung quanh em bận rộn lắm nhưng em không thấy thế. Từ xưa, em có ước mơ thành cô giáo mầm non. Làm giáo viên mầm non thì chỉ cần học đại học ngắn kỳ hay cao đẳng thôi cũng được nên em không phải học nhiều như mấy bạn ôn thi đại học...”.

Nếu hỏi những giáo viên mầm non, ít nhiều gì thì đây cũng có thể là một câu trả lời mang tính xúc phạm đối với họ.

Tôi cũng không rõ lắm về nghề này nên cũng không rõ thực tế thế nào. Nhưng mà, nếu đúng như lời cô bé ấy, không cần học nhiều cũng thành được thì vấn đề quan trọng không phải là trở thành cô giáo mầm non mà phải là “trở thành một cô giáo mầm non như thế nào?”.

Đầu lá thư này, tôi có viết như sau: “Khi có bức tường trước mắt mình, nếu muốn vượt qua nó bằng mọi giá, con người cần phải có một sức tập trung đáng nể. Thật ra, làm cách nào để vượt qua được bức tường quan trọng hơn nhiều lần so với hành động trèo qua bức tường, nhưng nhiều người với tầm nhìn hạn hẹp lại bất chấp mọi thủ đoạn để trèo qua được nó”.

Nếu cô bé ấy thực sự ngưỡng mộ nghề giáo viên mầm non và ôm ước mơ trở thành một giáo viên như thế, em ấy không thể chỉ thỏa mãn điều kiện cần, dù ít dù nhiều cũng phải mong mình trở thành một giáo viên tuyệt vời, góp nhặt nhiều kinh nghiệm, học hỏi thật nhiều để vượt qua cả cái điều kiện cần đấy.

Ít nhất, em ấy cần phải đặt mình vào vị thế của những bậc cha mẹ khi giao con cái cho mình thì họ hi vọng sẽ “gặp được một giáo viên như thế này”, điều này chỉ cần nghĩ đến là sẽ hiểu thôi mà. Cứ như thế, hãy giữ niềm kiêu hãnh khi bản thân bắt đầu công việc đó và tưởng tượng đến hình ảnh của mình, quan trọng là họ sẽ mong muốn một người như thế nào làm công việc này.

Khi ta đã cố định mục tiêu của mình vào một nghề nghiệp trong tương lai, nhiều người có xu hướng tìm ra con đường ngắn nhất cho mình. Rồi họ cho rằng con đường ngắn nhất họ đang hướng đến là phương pháp hay nhất.

Nhưng thực ra, đó không nhất thiết là con đường hay ho nhất. Nếu như đó thực sự là con đường dễ dàng nhất để theo đuổi công việc đó, con đường ấy cũng không phải là con đường giúp em thành công.

Như ta đã biết, những người thành công với nghề kế toán hay tư vấn doanh nghiệp thường không có xuất thân là những người lựa chọn định hướng làm kinh doanh từ cấp ba, một số lượng học viên nhiều đến đáng ngạc nhiên từ các trường cấp ba thông thường thi vào đại học, sau đó, họ chọn học về bản chất của kinh doanh ở nước ngoài.

Tôi đã trả lời thư của cô bé nữ sinh cấp hai “muốn làm việc sử dụng tiếng Anh”:

“Nếu em thực sự muốn làm những công việc sử dụng đến tiếng Anh, em chắc sẽ hiểu được mình phải học tiếng Anh đến mức độ nào. Con đường đó sẽ vất vả ra sao. Hãy giữ cả lòng nhiệt huyết như với tiếng Anh vào cả những thứ trước mắt em nữa. Đó là bài tập Toán, học ôn Lịch sử, là luyện đàn dương cầm, đôi khi là cả đi hát karaoke với bạn bè, tóm lại là toàn bộ những thứ hiển hiện trước mặt em đây. Tất thảy mọi điều đều trở nên quyến rũ, chúng chắc chắn sẽ hỗ trợ cho em sau này. Dẫu có không giúp ích được gì cũng đừng nên ‘hết mình vì tiếng Anh nên cứ bỏ qua môn Toán’ đi. Những thứ trước mắt em, hãy coi chúng là những điều cần thiết cho tương lai mà thánh thần đã gửi đến cho ta và trân trọng chúng.”

Còn câu trả lời cho em học sinh cấp ba muốn trở thành giáo viên mầm non như thế nào thì tôi xin dành góc riêng cho em tưởng tượng đấy, nhưng giờ cô bé đã trở thành một giáo viên mầm non đỉnh lắm.

Để hiện thực hóa ước mơ của mình,

“Hãy nắm lấy mục tiêu, hàng ngày đừng quên nó.”

Đó là điều quan trọng hay được nhắc tới. Nhưng những người đón đợi thành công lớn cần biết đến một điều còn quan trọng hơn thế nữa. Đó chính là,

“Bây giờ, hãy dồn toàn lực vào những thứ trước mắt mình.”

Điều này cấm có quên.

Bức tường trước mắt mình, em có thể liếc thoáng qua và thấy nó không quan trọng, nhưng nó là một sự tồn tại cần thiết cho bước tiến sau này trong đời em. Ví thử, học tiếng Anh trở thành một bức tường lớn gây khổ sở cho nhiều học sinh cấp ba muốn thi vào đại học. Nhưng mà, ta khổ sở vì bức tường đó là do chọn con đường vào đại học, nhưng với những người không muốn tiếp tục vào đại học, luyện tập tiếng Anh chẳng phải là bức tường gì lớn lao, chỉ là một thứ học để giết thời gian thôi.

Không giới hạn riêng trong việc luyện tập tiếng Anh thôi đâu, mọi bức tường ta thấy trong đời đều thế cả. Nó sẽ quyết định ta sẽ sống theo cách nào. Thế thì, với mọi điều giống nhau có thể là bức tường ngăn, cũng có thể chỉ là dải vải noren[1] chẳng gây thương tổn đến ai. Tùy theo từng tình huống, ta sẽ có điều khác nhau để trông đợi.

[1] Tấm màn treo trước cửa các quán ăn truyền thống của Nhật.

Khi ta có mục tiêu, bức tường sẽ hiện ra.

Khi người đó nghĩ đến những cách để sống tốt hơn nhất định tường ngăn sẽ hiện ra. Theo ý nghĩa đó, bức tường là minh chứng cho niềm kiêu hãnh nỗ lực sống của chính mình, một thứ đáng để ta chào đón.

Cứ như thế, thứ gọi là bức tường chắn đời người, nó sẽ đến tùy theo cách ta sống ta chọn lấy.

Vậy nên, đừng chọn bỏ hay không từ bỏ những thứ trước mắt ta. “Mình cần thứ này, không cần thứ kia”, nếu bản thân có những cân nhắc kiểu đó, không phải ta sẽ chỉ toàn hối hận đâu mà ta sẽ để vuột mất cơ hội khai hoa vào một lúc nào đó đấy.

Nào, Ryouta. Quay lại câu chuyện của em nhé.

Em có mục tiêu tương lai sẽ mở công ty nhưng thực tế em vẫn chưa xác định được công ty này sẽ làm về cái gì hay sẽ kinh doanh ra sao. Nếu là thế, với câu hỏi đó, em sẽ có xu hướng chọn con đường ngắn nhất để khởi nghiệp. Nếu đi theo con đường này có vẻ ta sẽ nhanh chóng đạt được thành công, nhưng nó lại thành ra em chỉ toàn tâm toàn ý hướng đến khoảng cách trực tiếp để đi đến ước mơ thôi. Có điều, trong cuộc đời, nhiều khi những thứ tưởng như chẳng có nghĩa lý gì với bản thân mình lại mang ý nghĩ vô cùng quan trọng.

Để có thể nhanh nhanh chóng chóng hiện thực hóa ước mơ khởi nghiệp..., tôi nghĩ chẳng cần phải vội vã quá.

Điều quan trọng hơn thế là,

“Bây giờ, hãy dồn toàn lực vào những thứ trước mắt mình.”

Điều này, hôm nay, ngay giây phút này thôi em cũng có thể làm được.

Kể cả ngay từ đầu, em đã chẳng có ước mơ cụ thể nào, nếu em cũng sống dồn toàn lực vào những thứ ngay trước mắt mình, tự nhiên con đường mình phải đi sẽ mở ra rồi em có thể phát triển tốt hơn như nhiều người thành đạt cũng từng trải qua. Có lẽ, tôi cho rằng số lượng những người như vậy còn nhiều hơn những người thành công nhờ bản thân đã có mục tiêu lớn ngay từ đầu đấy. Thử xem xét trường hợp một người nổi tiếng ai ai cũng biết như Toyotomi Hideyoshi[2] chẳng hạn, nếu như ngày đó ngài không liều cả tính mạng mình, rồi không tiếp tục làm những điều bản thân có thể làm được, hẳn sẽ không có lúc đột ngột ngồi lên ngôi cao nắm giữ cả thiên hạ được.

[2] Nhà lãnh đạo tài ba thống nhất đất nước và bước lên ngôi cao quyền lực nhất triều đình Nhật Bản thời Chiến quốc. Theo truyền miệng dân gian, ông vốn không xuất thân từ gia đình dòng dõi mà là con một người nông dân, thời trẻ đầu quân vào một gia tộc samurai rồi từng bước tiến lên.

“Dồn toàn lực vào những thứ trước mắt mình” có thể nói là thước đo thành công quan trọng nhất đấy.

Tóm lại, chỉ riêng lối sống đó thôi, dẫu em có ở đâu hay làm gì thì nó cũng sẽ đảm bảo thành công cho em. Dẫu em có vào công ty đã gửi em thư tuyển dụng hay vào công ty nhỏ em nhắc đến trong thư của mình thì sự thật này cũng sẽ không thay đổi.

Tôi đã nói rằng ước mơ em nhắc đến và khái niệm giấc mơ của tôi có khác biệt.

Và, công việc, hay lúc em xuất phát ra biển lớn sau này, em sẽ lên con thuyền nào hay trên con thuyền đó em sẽ đóng vai trò nào, chúng ta cũng đã nói đến rồi nhỉ. Không phải cứ lên thuyền lớn thì sẽ an toàn, lên thuyền nhỏ sẽ không an toàn đâu.

Em đã tuyên bố một mục tiêu trong đời mình, “Tự tạo dựng một con thuyền của chính mình, sau đó tự mình lèo lái trên biển lớn” còn gì. Mục tiêu đó rất tuyệt vời, thâm tâm tôi thực lòng mong muốn giúp em biến nó thành sự thật. Khi chuẩn bị giương buồm ra đại dương cuộc đời, khi ta phải suy nghĩ “Lên con thuyền nào đây?”, thì con thuyền đó nên là thuyền lớn hay thuyền nhỏ cũng chẳng thay đổi được gì. Tóm lại, đại dương mang tên cuộc đời ta sắp bước ra kia, ta chỉ cần “nghĩ xem sẽ lên con thuyền do ai tạo nên” thôi.

Chắc em hiểu rồi chứ?

Con thuyền đó là của ai, bản thân là thuyền trưởng hay thuyền viên, chuyện con thuyền đó to hay nhỏ, thật sự cũng chẳng cần thiết.

Quan trọng là, con thuyền đó vì mục tiêu gì mà ra khơi thôi.

Tôi cho rằng có “mục tiêu cuộc đời” rồi khi ta hoàn thành được điều đó là “ước mơ thành hiện thực” rồi.

Hãy giữ vững mục tiêu cho cả cuộc đời này. Kể từ khi ta nắm được điều đó, cuộc đời ta sẽ bắt đầu. Và, chỉ cần thế thôi, cách sống của ta sẽ được ấn định thành “hôm nay ta sống” vì mục tiêu đó. Để đạt được mục tiêu ấy, nếu ta cứ ngoan cố khăng khăng chuyện con thuyền ta đi to hay nhỏ, con thuyền đó là do mình tạo ra hay do người khác tạo ra thì dẫu không đặt mục tiêu ra đại dương, chỉ muốn trôi dạt loanh quanh cũng chưa chắc thành công.

Em muốn dồn tâm lực để từ rày về sau làm điều gì đây?

Những người có mục tiêu của mình, họ đã bắt đầu cuộc đời từ thời cấp hai, cấp ba khi còn khá trẻ rồi, những người không có được thứ đó, dẫu có đi làm đến cả chục năm cũng không gọi là bắt đầu cuộc đời mình được.

Hãy dựa vào công ty em định xây dựng nên, rồi nghĩ coi mình sẽ làm gì.

Đừng để một con đường đi tắt cụ thể nào đó đánh lạc hướng mình, hãy tìm ra ước mơ thực sự, mục tiêu thực sự của mình đi.

Đến lúc đó, cuộc đời của em sẽ bắt đầu.

Từ một Quán chủ thích đi đường vòng