Bình minh báo hiệu một ngày nắng hiếm hoi. Sương mù rơi rớt sẽ sớm tan nếu mặt trời rực sáng như thế. Mặt trời luôn khiến Amaia cảm thấy khoan khoái, nhưng hôm nay nó cho một cái cớ hoàn hảo để che giấu vết bầm tím trên má chị bằng cặp kính râm quá cỡ.
Iriarte lái xe đưa họ tới Pamplona, nhưng ngoài vài nhận xét về tiến triển của vụ án, anh giữ thái độ khách quan và lặng lẽ, tập trung vào con đường. Chị trông thấy Montes ở lối vào. Anh ta chào chị bằng một câu rụt rè: “Xin chào”, và chị nhẹ người thấy mặt anh không khá hơn mặt mình. Môi dưới của anh ta sưng phồng, một vết thương màu đen ở giữa trông như vết chích lạ lùng.
Một cảnh sát tiến tới, dẫn họ vào văn phòng Chánh thanh tra. Tất cả đều mặc đồng phục trừ Montes, anh ta mặc bộ com lê màu lơ sẫm lịch sự và chắc chắn là đắt tiền.
Chánh thanh tra đã yên vị ở chiếc bàn họp dài cùng hai viên chức Bộ Nội vụ đã tiếp nhận những báo cáo của họ khi sự việc xảy ra.
Amaia không thể không nhận thấy những cái liếc trộm của hai người đàn ông vì gò má bầm tím của chị chỉ che giấu được chút ít nhờ trang điểm, cũng như môi của Montes.
– Như tất cả các vị đã biết, mười hai tháng đã trôi qua từ khi thanh tra Montes bị đình chỉ công tác vì những sự việc xảy ra vào tháng Hai năm ngoái, bên ngoài khách sạn Baztán ở Elizondo. Trong thời gian đó, thanh tra Montes đã tham gia nhiều khóa liệu pháp tâm lý được khuyến cáo. Tôi có ở đây những báo cáo tán thành phục hồi cho anh ấy. Thanh tra thám tử Salazar, thanh tra Iriarte, các vị đều có mặt khi xảy ra sự việc đã nói ở trên. Theo ý kiến của các vị, liệu thanh tra Montes đã sẵn sàng để phục hồi chưa?
Iriarte liếc nhìn Amaia trước khi nói:
– Tôi đã có mặt hôm xảy ra sự việc và trong nhiều tháng tiếp theo bị đình chỉ của anh ấy, tôi có gặp thanh tra Montes vài lần, khi anh ấy ghé qua đồn để tỏ lòng tôn trọng các đồng nghiệp. Thái độ của anh ấy… - Iriarte ngập ngừng đủ lâu với Amaia, nhưng rõ ràng không đủ với những người khác, rồi nhận xét, - thích hợp trong mọi lúc. Theo ý kiến tôi, anh ấy đã sẵn sàng để phục hồi vị trí.
Amaia thở dài.
– Thanh tra thám tử Salazar, - Chánh thanh tra mời chị phát biểu.
– Sự vắng mặt của thanh tra Montes đòi hỏi nhiều điều chỉnh mà toàn đội tôi phải gánh chịu, phải kể đến những nỗ lực đáng kể và sự hy sinh của cá nhân. Tôi nghĩ phục hồi cho anh ấy càng sớm càng tốt là thích hợp.
Lúc nói xong, chị nhận thấy những tiếng xì xào ngạc nhiên lan khắp mọi cấp bậc có mặt.
– Thanh tra Montes? - Chánh thanh tra nói.
– Tôi muốn cảm ơn thanh tra Iriarte và thanh tra thám tử Salazar đã đặt lòng tin vào tôi. Một tuần trước, tôi đã vui mừng biết bao được chấp nhận. Tuy nhiên, sau cuộc bàn bạc với một đồng nghiệp thân thiết, tôi quyết định sẽ tốt hơn nếu tôi tiếp tục chữa trị thêm vài tháng nữa.
Amaia cắt lời.
– Thưa ngài, tôi xin phép. Tôi hoàn toàn hiểu thanh tra Montes muốn tiếp tục điều trị, nhưng tôi thấy không có lý do tại sao anh ấy không thể làm cả hai việc. Cả đội đang cố chống chọi, nhiều người đang làm việc tăng cường, làm ngoài giờ…
– Rất tốt, tôi đồng ý với cô. Montes, vậy từ ngày mai cậu có thể trở lại với nhiệm vụ. Chào mừng trở lại, - ông nói và chìa tay.
Amaia bước ra không đợi. Chị uống nước nguội ở hành lang, giết thời gian. Montes đứng chuyện phiếm với Iriarte ở cửa văn phòng, nhưng nhìn thấy chị, anh rời những người khác và tiến tới chỗ chị.
– Cảm ơn cô, tôi…
– Quên chuyện sáng mai đi, - chị ngắt lời anh, - Anh đang ở Elizondo phải không? Tôi muốn anh lái xe tới đó bây giờ, và anh có thể cho Iriarte đi nhờ. Tôi mong anh có tâm trạng để làm việc, vì chúng ta có một nghi phạm chạy trốn, hai xe tuần tra quanh một ngôi nhà và một nhà thờ, một kẻ mạo phạm và một việc còn tệ hơn. Bắt tay vào việc đi.
Montes nhìn chị, cười toe toét:
– Cảm ơn sếp.
– Để xem trong vòng một tuần nữa anh còn cảm ơn tôi không.
Amaia không hề phóng đại tình hình khẩn cấp ở Elizondo khi tóm tắt với Montes, tuy chị hầu như chắc chắn kẻ mạo phạm không làm cho mọi chuyện rắc rối thêm. Lý do duy nhất chị vẫn duy trì xe tuần tra bên ngoài nhà thờ là để xoa dịu Sarasola sau khi từ chối buộc tội Beñat Zaldúa, và an ủi Chánh thanh tra, ông đã gây khó cho chị sau khi biết xe tuần tra vắng mặt lúc cái máy nâng húc đổ tường nhà thờ.
Amaia lái xe quanh Pamplona nửa giờ liền để giết thời gian trước khi gặp Markina. Cuối cùng, chị đỗ vào bãi xe ở tầng hầm Plaza del Castillo và ngập ngừng kiểm tra diện mạo trong gương chiếu hậu, nắn thẳng cái mũ bê rê màu đỏ và vuốt phẳng áo khoác đỏ mang huy hiệu cảnh sát Navarre ở vạt trước.
Nhà hàng trong khách sạn Europa là một trong những nơi tuyệt nhất trong thành phố. Biết Markina thích ăn ngon, nên sự lựa chọn của ông không làm chị ngạc nhiên, Europa thành công khi theo kỹ thuật nấu ăn mới của Pháp đang được hâm mộ, trong lúc duy trì truyền thống bằng cách dọn sẵn một miếng thịt hoặc cá trên đĩa của thực khách.
Cảnh tượng một sĩ quan cảnh sát mặc đồng phục trong một nhà hàng sang trọng và thanh lịch thật dễ thấy như một con gián trên cái bánh cưới.
– Tôi đến gặp một người, - chị nói khẽ và đi lướt qua người bồi trưởng ra đón chị. Chị tới thẳng bàn Markina. Ông đứng dậy, cố hết sức để không tỏ ra ngạc nhiên. Chị giơ bàn tay đi găng ra trước khi ông kịp phản ứng.
– Thẩm phán Markina, - chị nói.
Chỉ đến khi đã ngồi xuống, chị mới tháo găng.
– Cô mặc đồng phục, - Markina nói, bối rối.
– Vâng, tôi có cuộc họp quan trọng bắt buộc phải có mặt. Tôi vừa ra khỏi đấy, - chị nói dối.
–Cô đang mang vũ khí, - ông nói và chỉ khẩu súng ở thắt lưng chị.
– Tôi luôn vũ trang, thưa ngài.
– Phải, nhưng không nên trước mắt mọi người.
– Tôi xin lỗi nếu nó làm phiền ngài, tôi tự hào mặc bộ đồng phục này.
– Nó không làm phiền tôi, - ông nhấn mạnh, và mỉm cười. - Nó chỉ làm tôi ngạc nhiên thôi.
Chị nhếch lông mày.
– Ngài muốn chúng ta gặp nhau hôm nay, mặc dù tôi đã nói tôi có cuộc họp quan trọng ở văn phòng Chánh thanh tra.
– Cô nói đúng, tôi yêu cầu cuộc gặp này và cô đã đồng ý. - Markina có vẻ bực mình và chị không quan tâm.
– Tôi muốn cảm ơn sự ủng hộ của ngài và vì ngài đã quyết định mở vụ tartalo.
– Cô để tôi rất ít lựa chọn.
– Vâng, nhờ ánh sáng của bằng chứng.
– Đúng, nhưng ngay từ ban đầu tôi đã đặt lòng tin vào cô, - ông nói và tặng chị một cái nhìn đầy ý nghĩa. - cô có bất kỳ tiến triển nào không?
– Chúng tôi đã tìm ra một phụ nữ nữa khớp với tiểu sử nạn nhân. Cô ta bị chồng giam cầm và hành hạ suốt hai năm trời; mặc dù thời gian ấy sống ở Murcia, song cô ta sinh ra ở Baztán. Người chồng bị vào tù, nhưng khi được thả đã đến tìm cô ta. Chúng tôi đã có trát bắt giam hắn, hắn cũng khớp với tiểu sử. Chúng tôi cũng nghi ngờ hắn bị lôi kéo. Kẻ chủ mưu có vẻ lựa chọn một loại người đặc biệt. Chúng tôi vẫn chưa rõ hắn thiết lập quan hệ với họ bằng cách nào, nhưng chúng tôi biết phải có một khoảng thời gian để họ được bồi dưỡng và sẵn sàng thực thi kế hoạch của hắn. Đến đúng thời điểm, hắn chỉ cần bật ngón tay là cả bọn răm rắp làm theo lệnh của hắn.
Người hầu bàn mang rượu vang tới, chắc chắn là Markina đã chọn. Amaia từ chối.
– Cho tôi nước, - chị nói, phớt lờ sự phản đối của thẩm phán.
Khi người phục vụ đi khỏi, ông hỏi tiếp:
– Cô đã có thêm manh mối nhận dạng nghi phạm đến thăm mẹ cô ở bệnh viện chưa?
Chị cảm thấy bất an phải thảo luận đề tài đó với Markina, và sẽ phải làm mọi thứ để tránh.
– Tôi đã gửi ảnh cho FBI để làm rõ…
– À, tôi đã xem các kết quả. Thật thú vị khi cô có nhiều quan hệ tốt đẹp ở đó, mặc dù với công nghệ tiên tiến nhất, có vẻ như họ cũng không thể làm được gì nhiều lắm.
– Có một số cải thiện, nhưng chưa đủ nhận dạng nghi phạm.
– Cô có ý định đến thăm hoặc liên hệ với bà ấy nữa không?
– Chúng tôi đã chuyển bà vào nơi an ninh tuyệt đối, nên sẽ không có rủi ro gì. Giám đốc của trung tâm mới nhận thức được tình hình và tôi tin vào lương tri của ông ấy.
Chị tự hỏi chuyện này là thực đến mức độ nào. Chị tin cậy Sarasola đến đâu? Chắc chắn không phải 100%. Liệu bác sĩ Franz có tiêm nhiễm bệnh hoang tưởng cho chị không?
Amaia quyết định không kể với Markina rằng chị nghi ngờ tarttalo đứng sau những hành động mạo phạm. Chị cũng không tiết lộ rằng ADN của các xương để trên ban thờ khớp với các thành viên trong gia tộc chị, mairu-beso gần đây nhất là của người chị sinh đôi với chị, một nạn nhân của “hội chứng đột tử” và bị xóa khỏi gia phả, cứ như chưa bao giờ tồn tại. Chị không biết có thể che giấu những chi tiết này với Markina bao lâu nữa mà không gây nguy hại cho cuộc điều tra. Mình sẽ nói với ông ấy khi mình có bằng chứng kết nối nó, chị tự nhủ. Không thể nói trước được.
Tuy vậy, chị kể về tiến triển của cái răng cưa kim loại mắc trong xương của Lucía Aguirre, cũng như con dao mổ kiểu cổ mà vị khách đã cung cấp cho mẹ chị.
Một nhóm thực khách mới vào nhà hàng và đến chiếc bàn đã đặt gần đó. Vài người nhìn Amaia khang khác, và vẻ khó chịu của Markina không thoát khỏi mắt chị.
Chị biến nó thành lợi thế cho mình.
– Tôi nghĩ đã nói hết mọi thứ chúng tôi có cho đến lúc này. Chúng tôi đang quăng lưới tìm người chồng, và hy vọng bắt được hắn trong vài giờ tới. Tôi sẽ thông báo với ngài.
Markina lơ đãng gật đầu.
– Tôi sẽ rời đi để ngài thưởng thức bữa trưa.
Ông định phản đối, nhưng kịp nghĩ sáng suốt hơn.
– Rất tốt, xin tùy cô, - Markina đáp lại, giả vờ miễn cưỡng trong khi thực ra ông thấy nhẹ nhõm.
Nếu một sĩ quan cảnh sát mặc đồng phục màu đỏ tươi không làm bạn sợ, sẽ chẳng có gì làm được, Amaia nghĩ, chị đứng dậy và chìa tay ra.
Lúc chị đi ra, mọi người trong nhà hàng quay hết lại nhìn. Chị nhớ lại ngày gặp James ở gallery trưng bày các tác phẩm của anh. Hôm ấy chị cũng mặc đồng phục. James tới chỗ chị, đưa bản danh mục và mời chị đến xem triển lãm.
Trước khi nổ máy, Amaia rút di động ra và bấm số.
– Đừng ăn tối vắng em nhé, anh yêu. Em đang trên đường về.
– Tất nhiên rồi.
Theo kinh nghiệm của Amaia, trong một cuộc điều tra ban đầu có vẻ không có gì khác biệt, rốt cuộc luôn có một thời điểm, một thời điểm tức thì chứng minh được điều then chốt. Với một thám tử, phá một vụ án giống như cố gắng hoàn tất trò chơi ghép hình mà không biết có bao nhiêu mảnh, hoặc hình cuối cùng trông ra sao. Thỉnh thoảng, có những mảnh để lại những lỗ hổng đen ngòm trong cuộc điều tra, những khu vực hoàn toàn tối tăm sẽ không bao giờ lộ ra bí mật của chúng.
Người ta nói những lời dối trá, tuy không lớn nhưng quan trọng, làm sai các chi tiết. Người ta nói dối không phải để che giấu tội giết người, mà đúng hơn là che giấu các khía cạnh tầm thường trong cuộc sống của họ. Vì thám tử nhận ra những dối trá đó, họ đâm nghi ngờ chính bản thân mặc dù 99% thời gian, họ nói dối vì xấu hổ, sợ chồng (hoặc vợ), sếp hoặc cha mẹ mình phát hiện ra họ đã làm gì.
Trong nhiều trường hợp khác, hai loại nhân chứng duy nhất không nói là kẻ giết người vì những lý do hiển nhiên, và nạn nhân bị buộc phải im lặng. Trong những năm gần đây, kỹ thuật điều tra tiên tiến đã mở ra một lĩnh vực mới mẻ thuộc khoa học pháp y căn cứ vào nạn nhân - những nhân chứng câm lặng - và không mất quá lâu để cân nhắc tầm quan trọng thứ yếu.
Khoa nạn nhân học cho thấy nhiều tuyến điều tra phức tạp, tập trung vào cá tính, thị hiếu, cũng như hành vi của nạn nhân. Ở mức độ pháp y, hiện giờ các điều tra viên có thể sử dụng nhiều nguồn mới như tái tạo bộ mặt từ hài cốt, xác định ADN, nha khoa pháp y. Ở nơi được cho là nạn nhân chết song không tìm thấy xác, như trường hợp Lucía Aguirre, nghiên cứu tỉ mỉ về hành vi và cuộc sống riêng tư của nạn nhân có thể cung cấp nhiều manh mối như có nạn nhân xuất hiện ở chân giường bạn, thì thầm tên kẻ giết mình.
Nhưng vẫn còn mảnh khác trong trò chơi, mảnh mà các thám tử luôn hy vọng tìm ra: mảnh chủ chốt giúp giải mã toàn bộ bức tranh, giúp mọi thứ ghép vào đúng chỗ và hoàn toàn hợp lý. Đôi khi, tìm ra mảnh đó có nghĩa là từ bỏ một tuyến điều tra mà hàng chục người tham gia trong nhiều tháng ròng. Trong nhiều trường hợp khác, một chi tiết rất nhỏ nhưng khác thường có thể lộ ra theo vô số cách: một nhân chứng đột nhiên xuất hiện, một quầy thu ngân đã quay được cảnh nào đó, kết quả xét nghiệm, dữ liệu của công ty điện thoại, hoặc một lời nói dối quan trọng bị lộ tẩy. Khám phá ra mảnh nhỏ xíu này của trò ghép hình có ý nghĩa tổng thể. Và ngay lập tức, mọi thứ đen tối lúc này sáng tỏ.
Nó có thể xảy ra trong chớp mắt. Khoảnh khắc mà cái mảnh khó hiểu đó thêm vào hình ghép, các thám tử biết rằng họ đã có nó, sẽ tóm được kẻ giết người. Đôi khi sự thấu cảm kỳ diệu đó đến trước khi họ có đầy đủ chứng cứ, đôi khi nó chẳng bao giờ tới.
