Amaia nhận ra trung úy Padua ngay lúc bước vào quán rượu Iruña ở quảng trường del Castillo, cách nhà chị một quãng ngắn. Anh là người đàn ông duy nhất ngồi một mình, và mặc dù anh quay lưng lại, chị nhận ra áo mưa của anh ẩm ướt.

– Ở Baztán đang mưa sao, trung úy? - Chị hỏi thay lời chào.

– Như mọi khi thôi thanh tra ạ, như mọi khi.

Ngồi đối diện Padua, chị gọi đồ uống lọc hết cafein và một chai nước nhỏ. Chị đợi người phục vụ đặt đồ uống của mình xuống bàn.

– Hãy cho tôi biết anh muốn nói gì với tôi nào.

– Về vụ Johana Márquez, - trung úy Padua nói ngay, không rào đón. - Hoặc đúng hơn là vụ Jasón Medina, vì tất cả chúng ta đều nhất trí mình hắn chịu trách nhiệm sát hại cô gái. Đã gần bốn tháng trôi qua, từ khi Jasón Medina tự sát trong phòng vệ sinh ở tòa án, đúng ngày bắt đầu xét xử hắn. - Amaia gật đầu. - Theo thông lệ những việc như thế này, chúng tôi tiến hành thẩm vấn thông thường, và nó nên kết thúc, nếu vài ngày sau, người quản tù đi kèm Medina không đến thăm tôi. Có lẽ chị còn nhớ anh ta? Anh ấy đứng trong phòng vệ sinh tầng dưới, trắng bệch như tờ giấy.

– Có, tôi nhớ có một người quản tù và một cảnh sát.

– Chính người đó, Luis Rodríguez. Anh ta đến thăm tôi, trông rất lo lắng, khẩn khoản tôi ghi rõ trong kết luận rằng anh ta không chịu bất cứ trách nhiệm gì, nhất là con dao rọc giấy mà Medina dùng để tự tử, anh ta là một trong nhóm ba người phải đưa bị cáo ra tòa. Luis Rodríguez quá ư lo lắng, vì đây là lần thứ hai một tù nhân tự vẫn trong phiên gác của anh ta. Lần thứ nhất là ba năm trước, ban đêm một tù nhân treo cổ trong xà lim. Trường hợp đó được những người phụ trách nhà tù nhận trách nhiệm đã lơ là việc ngăn ngừa tù nhân tự tử bằng cách cắt hai người gác một phiên, nhưng Rodríguez sợ rằng vụ tự tử mới này sẽ làm anh ta bị treo giò hoặc sa thải. Tôi an ủi anh ta rồi tình cờ hỏi về gã tù kia. Hắn giết vợ rồi cắt cụt một cánh tay cô ta. Rodríguez không biết có tìm thấy cánh tay đó hay không, thế nên chị thử tưởng tượng tôi ngạc nhiên biết bao khi gọi điện cho cảnh sát Logroño đã điều tra vụ này, họ cho biết gã đó giết người vợ đã ly thân, cô ta đã nhận được giấy phép của tòa hạn chế gã đến gần sau vụ tấn công lần trước. Loại chuyện mà chúng ta nghe hằng ngày trong bản tin thời sự ấy mà, chẳng có gì hơn. Hắn bấm chuông, khi cô ta mở cửa, hắn đẩy nạn nhân áp sát tường, đánh cô bất tỉnh rồi đâm hai nhát vào bụng. Sau đó, hắn lục soát khắp nhà, thậm chí còn hâm nóng đĩa thịt hầm, ngồi ăn ở bếp trong lúc theo dõi cô vợ chảy máu đến chết. Rồi hắn rời khỏi nhà, không buồn đóng cửa. Một người hàng xóm tìm thấy người phụ nữ đã chết. Hai giờ sau, họ bắt được người chồng ở một quán rượu, say bí tỉ và người còn vấy máu vợ. Hắn thú nhận ngay lập tức tội giết người, nhưng khi bị hỏi về việc cắt xẻo, hắn phủ nhận là không biết tí gì.

Padua thở dài.

– Bị cắt cụt tận khuỷu tay bằng một vật sắc, có răng cưa, như con dao chạm chạy điện hoặc một cái cưa vanh. Chị nghĩ sao, thanh tra?

Amaia đan hai bàn tay vào nhau, ấn hai ngón trỏ lên môi, chị im lặng một lát rồi mới trả lời.

– Lúc này tôi nghĩ đó là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Có thể hắn cắt cụt cánh tay để lấy đồ nữ trang, một cái nhẫn cưới chẳng hạn, hoặc cố che giấu nhận dạng cô ta… mặc dù giết vợ ngay tại nhà riêng của cô ấy, thì việc đó không có ý nghĩa gì. Trừ khi có một thứ nữa…

– Có đấy, - Padua xác nhận.- Tôi đã đến Logroño, nói chuyện với hai sĩ quan cảnh sát chỉ huy cuộc điều tra. Những gì họ kể với tôi giống hệt vụ Johana Márquez: một tội ác tàn bạo và khủng khiếp, ngôi nhà là một đống hỗn độn, con dao đẫm máu họ tìm thấy cạnh xác người vợ cũng lấy từ bếp của cô ta. Trong lúc tấn công, hắn cứa phải bàn tay mình nhưng thay vì băng bó, hắn để lại nhiều dấu vân tay đẫm máu khắp nhà. Thậm chí, hắn còn đi tiểu trong toilet mà không buồn xả nước. Hành động của hắn đầy thú tính và hỗn độn như chính hắn. Còn việc cắt cụt thi thể tiến hành sau khi nạn nhân chết, không có dấu hiệu mất máu, cắt gọn ở khuỷu tay. Không tìm thấy cánh tay và hung khí.

Amaia gật đầu, chăm chú.

– Tôi đã nói chuyện với giám thị trại giam, ông ta cho biết rằng gã tù kia chỉ ở đó ít ngày trước khi tự tử, hắn không tỏ ra hối hận hoặc suy sụp, khá bất thường trong những vụ như thế này. Hắn bình tĩnh, thoải mái, ăn ngon miệng và ngủ như một đứa trẻ. Hắn lặng lẽ thích nghi với sinh hoạt nhà tù, phần lớn thời gian hắn ở một mình trong xà lim, không có người thân hoặc bạn bè thăm nom. Rồi bỗng nhiên một đêm, mặc dù chưa bao giờ hắn thể hiện xu hướng tự hại, hắn đã treo cổ trong xà lim. Hãy tin tôi đi, ắt phải có sự nỗ lực cao độ vì trong những xà lim như thế không hề có thứ gì đủ cao cho một người tự treo cổ. Hắn ngồi trên sàn và tự siết cổ, việc đó đòi hỏi một ý chí rất lớn. Người gác nghe thấy hắn vùng vẫy để thở và ấn chuông báo động. Khi họ vào, hắn vẫn còn sống nhưng chết trước khi xe cấp cứu tới.

– Hắn có để lại thư tuyệt mệnh không?

– Tôi có hỏi viên giám thị. Ông ta nói “gần như có”.

– Gần như sao?

– Ông ấy bảo hắn dùng đầu bàn chải đánh răng đục vào lớp vữa trên tường mấy chữ tào lao, - Padua nói và đẩy nhẹ một bức ảnh ra khỏi chiếc phong bì anh để trên bàn. Anh dốc phong bì cho đến khi tấm ảnh đối diện với chị.

Nó đã được sơn phủ lên, mặc dù người ta không buồn trát vữa lên các đường rạch. Bức ảnh được chụp ở góc độ để đèn chớp nhấn mạnh những chữ rõ nét. Vẻn vẹn một từ, rất dễ đọc:

“TARTTALO”

Amaia sửng sốt ngước lên, chằm chặp nhìn Padua, vẻ dò hỏi. Viên trung úy cười tươi, hài lòng lúc ngả người vào ghế.

– Tôi thấy việc này đã khơi gợi sự quan tâm của chị, thanh tra ạ. Tarttalo, đúng y như trong bức thư Medina để lại cho chị, - anh nói. Anh thả một túi đựng hồ sơ lên bàn. Bên trong là một phong bì để gửi thanh tra Salazar.

Amaia vẫn nín lặng, cân nhắc mọi chuyện trung úy Padua kể cho chị nghe suốt một giờ qua. Dù hết sức cố gắng, chị thấy lời giải thích chưa thỏa đáng và hợp lý về cách hai kẻ sát nhân bình thường vụng về và thiếu tổ chức lại có thể thực hiện việc cắt xẻo giống hệt nhau trên người nạn nhân mà không để lại chút manh mối nào cho thấy cách chúng thực hiện, trong khi phần hiện trường còn lại bừa bãi chứng cứ, hoặc tại sao chúng dùng đúng một từ làm chữ ký cho tội ác, một từ không phổ biến chút nào.

– Trung úy, tôi thấy anh định đưa chuyện này đến đâu. Tôi chỉ không hiểu tại sao anh lại kể với tôi. Rốt cuộc, vụ Johana Márquez là trách nhiệm của Guardia Civil, từ lúc họ chuyên chở tù nhân. Vụ này - nếu được coi là một vụ - là của anh, chị nói và đẩy những tấm ảnh về phía Padua.

Anh cầm chúng lên, lặng lẽ nhìn chăm chú rồi thở dài thật to.

– Thanh tra Salazar, vấn đề là nó không được coi là một vụ án. Tôi đã tự nghiên cứu vụ này, dựa vào những gì Rodríguez kể. Vụ Logroño đã được cảnh sát ở đó đảm nhận và đã chính thức đóng lại, cũng như vụ Johana Márquez, hiện giờ kẻ thú nhận giết cô ta đã chết. Tôi đã đệ trình mọi điều kể với chị lên cấp trên của tôi, nhưng họ nói chưa đủ lý do để mở cuộc điều tra.

Tay ôm đầu, Amaia vừa chăm chú lắng nghe vừa cắn môi dưới.

– Anh muốn tôi làm gì, hở Padua?

– Thanh tra, tôi muốn chắc chắn hai tội ác này không liên quan, nhưng tôi bị khống chế mất rồi… Dù sao thì, sau khi suy nghĩ chín chắn, chị đã sẵn sàng chú ý… Và cái này, anh nói thêm rồi đẩy cái phong bì lại cho chị, - là của chị.

Amaia lướt ngón tay lên bìa hồ sơ bằng nhựa sáng bóng và mép chiếc phong bì mang tên chị, bằng nét chữ viết tay nhỏ, gọn gàng.

– Anh đã đến thăm xà lim của Medina rồi sao?

– Chị đoán giỏi thật đấy! - Padua cười vang và lắc đầu. - Sáng nay tôi đã tới đó trước khi gọi cho chị.

Ngả người sang bên, anh rút trong cặp ra một hồ sơ.

– Trang tám, - anh nói và đặt hồ sơ lên bàn.

Ngay lập tức Amaia nhận ra là một biên bản giải phẫu tử thi. Chị đã thấy hàng trăm bản, tên và số in trên bìa.

– Biên bản giải phẫu tử thi Medina, nhưng chúng ta đã biết hắn chết ra sao rồi.

– Trang tám, - Padua dai dẳng.

Amaia vừa bắt đầu, viên trung úy đã đọc lưu loát cả đoạn, dường như anh đã thuộc lòng.

– Ngón trỏ bàn tay phải của Jasón Medina bị hư hại nghiêm trọng. Móng tay bị mất, da bị lột lộ cả thịt. Giám thị nhà tù đã cho tôi kiểm tra kỹ lưỡng đồ dùng cá nhân của Medina. Vợ hắn không muốn giữ và chẳng còn ai khác, nên chúng vẫn còn trong tù. Tôi thấy Medina là một gã rất đơn giản. Không sách vở, không ảnh, không của cải thực sự, chỉ có vài số báo hào nhoáng đã cũ và một tạp chí thể thao. Đồ dùng vệ sinh của hắn có tối thiểu, thậm chí hắn không có bàn chải đánh răng. Tôi đề nghị xem xà lim của hắn, thoạt nhìn có vẻ bình thường. Có một số tù nhân khác bị giam ở đây trong bốn tháng qua. Nhưng tôi có một linh cảm, nên đã phun luminol lên tường và các bức tường sáng lên như cây thông Giáng sinh. Thanh tra ạ, đêm trước khi bị xử, Jasón Medina đã bong tróc ngón tay sát gần xương để viết bằng máu lên tường xà lim một từ giống hệt tù nhân ở Logroño. Sau đó, hắn tự tử giống hệt kẻ đi trước, chỉ khác một điều là hắn tự sát ở ngoài nhà tù, vì hắn phải để lại cho chị cái này, - Padua nói và chỉ cái phong bì.

Amaia cầm lên, không nhìn và đút vào túi áo rồi rời quán rượu. Trên đường về nhà, chị cảm thấy sự có mặt đáng ngại của nó ép vào bên sườn như một miếng cao dán ấm. Chị rút di động ra và bấm số của phó thanh tra Etxaide.

– Chào sếp.

– Chào Jonan, tôi xin lỗi đã gọi về nhà cho cậu…

– Tôi có thể giúp gì không?

– Tôi muốn cậu tìm mọi thứ có thể về sinh vật hoang đường tarttalo, hoặc mọi thứ ám chỉ đến một thứ đánh vần là t-a-r-t-t-a-l-o.

– Không vấn đề gì, ngày mai tôi sẽ có nó cho chị. Còn gì nữa không?

– Không, thế thôi. Cảm ơn Jonan nhiều lắm.

– Tôi thích làm mà, sếp. Hẹn gặp chị ngày mai.

Ngắt máy, Amaia nhận ra đã muộn, Ibai chậm giờ ăn gần bốn mươi lăm phút rồi. Lo về nhà, chị bắt đầu chạy, len qua vài người đi bộ bất chấp thời tiết Pamplona giá lạnh. Lúc chạy, chị không thể nghĩ gì ngoài tính ăn đúng giờ của Ibai, cứ bốn tiếng lại thức dậy đòi bú, hầu như đúng từng phút một. Đến giữa phố, chị thoáng thấy ngôi nhà. Vẫn chạy, chị thọc tay vào túi áo khoác tìm chìa khóa, và dường như thực hiện một cú lao tới hoàn hảo của võ sĩ đấu bò, chị tra chìa vào ổ và mở cửa. Tiếng khóc khàn khàn của đứa trẻ vọng tới chị từ tầng thứ nhất, giống như một làn sóng thất vọng. Không kịp cởi áo, chị lao bổ lên gác, tâm trí chị đầy những hình ảnh Ibai bị bỏ mặc kêu khóc trong giường cũi trong lúc James nằm ngủ, hoặc James nhìn chằm chằm vào đứa trẻ, không sao dỗ nổi.

Nhưng James không ngủ. Chạy vào bếp, Amata thấy anh vừa đung đưa Ibai trên vai, vừa hát cố dỗ nó.

– Trời đất ơi, James, anh không cho con bú bình sao? - Chị hỏi, ngẫm nghĩ đến những cảm giác lộn xộn của mình về việc này.

– Chào Amaia, anh đã cố, - anh nói và ra hiệu về cái chai đầy sữa trên bàn, … nhưng nó không muốn ăn, - anh nói và mỉm cười ngượng ngập.

– Anh pha có đúng không đấy? - Chị hỏi, nhìn anh ngờ vực và lắc chai sữa.

– Có, anh chắc mà, James đáp hiền hậu, vẫn đung đưa đứa trẻ. - Một trăm năm mươi mi li lít nước với hai muỗng sữa theo đúng công thức.

Amaia cởi vội áo khoác và ném lên ghế.

– Đưa nó cho em, - chị nói.

– Nghỉ ngơi đi, Amaia, James nói, cố làm vợ dịu lại. - Ibai ổn mà, nó chỉ hơi dối tí thôi. Anh bế nó suốt, nó mới khóc, chưa lâu đâu.

Amaia giằng lấy con khỏi tay James, đi vào phòng khách và ngồi lún sâu vào ghế bành lúc tiếng khóc của thằng bé lên tới đỉnh điểm.

– Lâu chừng nào là không lâu? - Chị hỏi, cáu kỉnh. - Nửa giờ hay một giờ? Nếu anh cho nó ăn đúng giờ, chẳng bao giờ nó lại như thế này.

Nụ cười của James tắt ngấm.

– Chưa đến mười phút, Amaia. Khi thấy em chưa về, anh đã chuẩn bị bình đúng giờ cho con bú. Nhưng nó không muốn ăn vì thích bú mẹ hơn, cái thứ nhân tạo nhạt nhẽo này khang khác mà. Anh tin chắc là nếu em không về, rốt cuộc nó sẽ chịu tu bình thôi.

– Em không lựa chọn về muộn, - Amaia gắt. - Em đang làm việc.

James nhìn chị, lúng túng:

– Nào có ai nói khác đâu.

Ibai vẫn khóc, nó điên cuồng ngọ nguậy đầu từ bên nọ sang bên kia, tìm núm vú thân thiết như trêu ngươi. Chị cảm nhận nó mút lấy mút để lúc nín khóc, để lại sự lặng ngắt đến khó chịu trong phòng.

Quẫn trí, Amaia nhắm mắt lại. Đây là lỗi của chị. Chị đã ra ngoài quá lâu. Chị đã bất cẩn quên xem giờ, trong lúc con trai chị khóc đòi bú. Chị đặt bàn tay run run lên mái đầu bé xíu và vuốt ve lớp tóc máu của con. Một giọt nước mắt lăn trên má chị và rơi xuống mặt đứa trẻ. Không biết đến nỗi khổ của mẹ, lúc này thằng bé bú nhè nhẹ lúc cơn buồn ngủ ập tới và mi mắt nó khép lại.

– Amaia, - James thì thầm và đưa ngón tay lau những vệt nước mắt trên mặt vợ. - Không có gì nghiêm trọng đâu, em yêu. Anh thề là con không khổ sở đâu, nó mới la hét vài phút thì em về. Đừng bực bội, Amaia, nó không phải là đứa trẻ đầu tiên bắt đầu bú bình. Anh chắc là những đứa khác cũng phản đối ầm ĩ như thế.

Lúc này Ibai đã ngủ say. Amaia cài khuy áo, đưa con cho James và chạy khỏi phòng. James có thể nghe thấy tiếng chị nôn.

Amaia không nhận thấy mình đã thiếp đi, như mỗi khi chị kiệt sức. Chị giật mình thức giấc, tin chắc nghe thấy một tiếng thở dài to của con trai, sau cơn thịnh nộ lúc trước. Nhưng căn phòng im ắng, chị hơi nhổm lên và trông thấy, đúng hơn là cảm thấy con trai chị đang ngủ yên bình trong ánh sáng lờ mờ. Chị quay sang James, anh đang ngủ say, úp mặt, cánh tay phải cong lại dưới gối. Không nghĩ ngợi, chị cúi hôn lên đầu anh. Cánh tay rảnh của anh mò mẫm tìm bàn tay chị, trong một cử chỉ tương hỗ mà họ thường làm mỗi đêm vài lần một cách vô thức. Yên lòng, Amaia nhắm mắt và ngủ lại.

Gió làm chị thức giấc. Những luồng gió hú điếc tai, gầm rú uy nghi. Chị mở mắt và nhìn thấy bà ta. Lucía Aguirre trên bờ sông Baztán đang nhìn Amaia chằm chặp. Bà mặc tấm áo len kẻ sọc đỏ - trắng, trông hội hè đến lạ, cánh tay trái siết chặt quanh eo. Cái nhìn chăm chú, thê lương của Lucía vươn tới chị như một cây cầu mê hoặc bắc qua làn nước thất thường của dòng sông; Amaia có thể thấy trong mắt người đàn bà nỗi sợ, nỗi đau, nhưng hơn hết thảy là vẻ tuyệt vọng bà gửi đến Amaia, nỗi buồn vô tận lúc bà chấp nhận cơn gió bất diệt và lẻ loi. Nén sợ, Amaia ngồi dậy trên giường, nhìn chăm chú Lucía rồi gật đầu, khích lệ bà nói. Lúc Lucía cất tiếng, lời lẽ của bà bị gió cuốn đi trước khi Amaia kịp nắm bắt. Hình như bà ta hét lên, thất vọng vì đối phương không nghe thấy, cho đến khi sức lực rời bỏ bà và bà khuỵu gối, bộ mặt bị che đi trong chốc lát. Lúc ngước nhìn lần nữa, môi Lucía cử động nhịp nhàng lặp đi lặp lại một từ giống như: “bẫ… bẫy… chuột… chuột”.

– Tôi sẽ đặt bẫy chuột, - Amaia thì thầm.

Nhưng Lucía Aguirre không nhìn chị nữa. Bà chỉ lắc đầu, cùng lúc đó mặt bà chìm vào dòng sông.