Mùa xuân năm 1980

Juan ngắm lớp bột nhào dính, được que đánh bột khuấy tung. Vài tháng trước họ đã tậu máy nhào bột và đúng như Rosario dự đoán, sản lượng tăng vọt tới mức họ có thể cung cấp cho nhiều khách hàng hơn trước. Juan nhớ lại những ngày trước, khi vợ anh mang thai đứa đầu Flora, rồi đến Rosaura. Anh đã ngu xuẩn biết bao khi muốn có một đứa con trai mang họ Salazar, anh nghĩ: Engrasi là em gái duy nhất, nếu mình không có con trai nối dõi, dòng họ sẽ mất. Anh không nghĩ ngợi nhiều khi Flora chào đời, nhưng khi Rosaura ra đời, anh cảm thấy thất vọng tuy cố không để vợ biết. Một đứa con trai, ý nghĩ điên rồ ấy đã phủ bóng đen lên anh, kể cả khi mẹ anh đe:

– Tốt hơn hết con phải tỏ ra can đảm, trừ phi con muốn vợ con đem hai đứa con gái về quê, về San Sebastián. Con nên ăn mừng, đừng sững sỉa thế; nữ cũng đáng giá như nam, đôi khi còn hơn.

Giấu kín trong một ngăn kéo ở xưởng, anh giữ một danh sách tên con gái và con trai mà anh và Rosario đã lập trong hai lần mang thai đầu. Kiểm tra bột nhào lần nữa, Juan tới ngăn kéo, lấy bản danh sách ra và trải lên bàn. Bốn đường gấp trên tờ giấy suốt từng ấy năm vẫn trông rõ, những nếp nhăn và chỗ rách do vợ anh vò nhàu, ném vào mặt anh rồi chạy ra khỏi xưởng.

Anh thật ngu xuẩn. Tại sao cứ khăng khăng chọn một cái tên ngớ ngẩn đó?

– Chúng ta phải bắt đầu nghĩ tên cho đứa trẻ.

– Quá sớm, - Rosario cắn cảu, đổi chủ đề. - Anh đã làm xong đơn hàng cho Azkunes chưa?

– Quá sớm ư? Nhưng em mang thai đã năm tháng! Bây giờ đứa bé chắc đã to bằng bàn tay anh rồi, và đã đến lúc chúng ta phải nghĩ gọi nó là gì đi chứ. Nào Rosario, em chọn đi, xem danh sách và nói cho anh biết em thích tên nào, - anh cố nài, giơ tờ giấy trước mặt chị.

Rosario quay ngoắt lại vồ lấy bản danh sách khỏi tay anh, để anh chết lặng. Rồi ngả người như đang đọc và không ngước lên, chị ném cho anh một cái liếc bóng gió trước khi lẩm bẩm:

– Một cái tên, một cái tên. Anh có hiểu nó là gì không?

Anh không thể cất lời.

– Một danh sách người chết.

– Rosario…

– Một danh sách người chết, chỉ người chết mới không cần tên, người chết không cần gì hết, - chị nói thì thào, trừng trừng nhìn anh qua những dải tóc tuột khỏi búi.

– Rosario, em nói gì thế? Em làm anh sợ.

– Đừng sợ, - chị nói và ngẩng đầu, giọng chị trở lại bình thường, - em chỉ đùa thôi.

Anh nhìn chị, cố nuốt nỗi sợ làm anh nghẹn thở, nó có vị đắng ngắt…

Rosario vò tờ giấy thành một quả bóng và ném vào mặt chồng trước khi bước ra khỏi xưởng bánh.

– Để nó lại chỗ cũ, - chị nói, - cả tên những đứa con trai nữa. Một đứa con trai thì tốt hơn, vì nếu nó là một con sói cái bé bỏng, nó sẽ không cần một cái tên.