Lúc lái xe, Amaia cố ngăn cơn bốc đồng tăng tốc, ít tập trung vào những thứ còn lại sau cuộc chạm trán với Markina để không chệch khỏi đường ở chỗ rẽ. Mặt đường phủ một lớp băng mỏng trắng xóa và nhiều vệt màu đen khiến việc lái xe ban đêm vừa khó khăn vừa nguy hiểm. Dân địa phương đã quen với chuyện này thường tránh ra đường ban đêm. Trong trường, các giờ học đều bắt đầu từ giữa buổi sáng để học sinh không phải đi qua quả núi nguy hiểm trong bóng tối. Trước khi rẽ vào đường cao tốc, chị tấp xe vào lề đường và gọi cho Iriarte.

– Chuyện xảy ra như thế nào? - Chị hỏi ngay lúc anh cầm máy.

– Khoảng ba giờ sáng nay, những người hàng xóm thức giấc vì tiếng một chiếc Bobcat12 đâm sầm vào tường nhà thờ. Họ nhìn qua cửa sổ nhưng không thấy ai. Chúng tôi tới, thấy một lỗ hổng trên tường. Bên trong, trên ban thờ…

– Là những cái xương, - Amaia ngắt lời.

– Đúng, những cái xương.

– Đâm đổ tường nhà thờ không phải việc dễ.

– Chúng chọn nơi là ô cửa cũ mà các agote buộc phải dùng xưa kia. Nó đã được xây gạch bít lại. Chiếc Bobcat xuyên qua chỗ đó dễ như cắt bơ.

– Xe tuần tra canh gác nhà thờ đâu?

– Mười lăm phút trước, họ nhận được cuộc gọi khẩn cấp có đám cháy ở lâu đài Ursua. Họ đang ở gần nhất nên đương nhiên phải tới đó.

– Một đám cháy ư?

– Thực ra chẳng có gì lớn, một ít xăng trên cửa chính, nổ tung như hộp mồi lửa. Cảnh sát trên xe tuần tra đã dập tắt ngay bằng máy dập lửa trên xe.

– Lâu đài Ursua cũng có vai trò trong lịch sử của các agote sao?

– Có, giả thuyết cho rằng điền chủ Ursua đã đưa các agote về làm công và nô lệ.

Amaia ngắt máy, mò mẫm tìm còi hú dưới ghế ngồi mà chị hiếm khi dùng, hạ thấp cửa xe rồi đặt nó lên nóc. Lúc vào đường cao tốc, chị bật còi hú tăng tốc, khơi lại cảm giác về tốc độ mà chị không trải qua từ thời còn ở học viện. Chị chạy 180km/h một lúc, vượt vài xe trên đường vào lúc sáng sớm. Trong lúc đó, ý nghĩ của chị quay về Iriarte, một trong những cảnh sát vô tư nhất mà chị biết. Phong thái của anh hoàn hảo, các báo cáo của anh tỉ mỉ, hơi tẻ nhạt. Hầu như chưa bao giờ anh mất bình tĩnh hoặc có những nhận xét không thích hợp. Là dân gốc ở Elizondo là cả mặt mạnh và yếu của anh. Chị nhớ lại anh đã không kiềm chế nổi trong giây lát, khi họ tìm thấy xác của một thiếu nữ trong làng, và khi anh nói “cánh tay bé xíu” lúc trước… Bất chợt, chị nghĩ đến Ibai. Chị liếc nhìn lần nữa vào đồng hồ đo tốc độ, chỉ 190 km/h và theo bản năng, chị nhấc chân khỏi chân ga. “Làm cha mẹ chẳng dễ gì”, có lần Iriarte nói với chị, nhưng đó chẳng nhiều như trách nhiệm kinh khủng mà nó mang theo sao? Làm mẹ ảnh hưởng đến hành động của chị tới mức độ nào? Chị luôn luôn cẩn trọng, chị là người như thế, vì Chúa chị là một cảnh sát! Nhưng trách nhiệm với con trai - không bao giờ bỏ nó, không bao giờ để con thiếu mẹ - liệu có hạn chế cuộc sống của chị, nghề nghiệp của chị, quyết định lái xe nhanh bao nhiêu không? Một ý nghĩ khác chợt đến, hình ảnh những cái xương để lại trên ban thờ, những cái xương thuộc gia tộc chị, chứa cùng bản chất như của chị và con trai chị, là nguồn cội và truyền kiếp của chị.

“Ama sẽ cẩn trọng”, chị lẩm bẩm lúc tăng tốc và chiếc xe bay trên đường cao tốc tới Pamplona.

Sáu giờ sáng, chưa có dấu hiệu bình minh hé rạng trên bầu trời Arizkun. Nhà thờ sáng đèn. Hai xe tuần tra lượn quanh vòng ngoài, viền bằng một bức tường chắn ngắn xe cộ lái thẳng tới cửa.

Chiếc máy nâng loại Bobcat thu nhỏ thò ra khỏi tường, càng thọc vào chỗ gạch xây bít và bị đống mảnh vỡ đen sì phủ kín. Lỗ hổng lởm chởm có chiều cao chừng một mét và chiều rộng tương đương. Trước khi vào, Amaia lượn vòng quanh nhà thờ, kiểm tra hàng rào bao quanh khu vườn nhỏ xíu và con đường hẹp đằng sau.

Iriarte và Zabalza cầm đèn pin theo chân chị.

– Chúng tôi đã kiểm tra bên ngoài, - Zabalza báo cáo.

– Tốt, chúng ta kiểm tra lần nữa, - Amaia đáp lại, cộc lốc.

Bác sĩ San Martín đang đợi họ ở bên trong.

– Chào Salazar, - ông nói, cái nhìn của ông gặp ánh mắt chị rồi ngước lên cái gói nhỏ trên ban thờ, che bằng lá thiếc. Chị tiến tới và mở các xương.

Amaia biết rõ cả San Martín lẫn Iriarte đều nhìn chị, chứ không nhìn xương. Chị cố bình thản hết sức lúc kiểm tra kỹ càng.

– Trông chúng khác với những cái lần trước, phải không bác sĩ?

– Đúng thế, không có dấu hiệu bị đốt thành than và các khớp còn nguyên vẹn. Nhưng hơn hết thảy là trắng hơn nhiều, vì ở trong quan tài niêm kín, độ ẩm thấp hơn là tiếp xúc trực tiếp với đất. Nhìn kìa, những khớp đốt ngón tay được bảo quản hoàn hảo.

Amaia ngập ngừng ngắm những cái xương có thể liên quan tới chị, trước khi đậy lại, có lẽ hơi quá cẩn thận, gần như che chở. Chị quay sang bác sĩ San Martín, đặt câu hỏi chưa nói thành lời giữa họ từ lúc chị tới.

– Ông cho rằng..

– Nói gì cũng vô ích, thanh tra ạ. Điều tôi có thể nói là chúng không lấy từ cùng một nơi. Dễ nhận ra điều đó từ tình trạng của xương. Tôi sẽ tự tay phân tích chúng. Trong vòng hai mươi tư giờ, có thể sớm hơn, chúng ta sẽ có câu trả lời.

Amaia gật đầu rồi quay đi, tới chỗ cái máy nâng phá hủy một phần bức tường. Nhìn từ bên trong, sự hủy hoại nghiêm trọng hơn. Chị có thể thấy những cái gạc nâng thò ra khỏi đống gạch vụn.

– Vậy đây là chỗ cánh cửa cũ mà các agote dùng.

– Đúng, tiếng Zabalza oang oang đằng sau chị. - Linh mục đã kể với chúng tôi thế.

– Hãy nghĩ đến điều đó. Ông ta đâu?

– Chúng tôi đã đưa ông ta và giáo sĩ về nhà. Họ khá lo lắng.

– Anh làm rất đúng. Tôi nghĩ đây là lớp bụi để lấy dấu vân tay? - Chị hỏi và kiểm tra cái máy.

– Phải.

– Nó đi từ đâu?

– Từ một kho nước ngọt gần đây. Nó dùng để nâng các tấm nâng hàng.

Chị xem giờ rồi đến chỗ Iriarte, Zabalza đi sau chị.

– Chúng ta sẽ gặp lại ở đồn cảnh sát. Tôi muốn kiểm tra kỹ mọi thứ chúng ta có trong các vụ mạo phạm. Đưa cậu bé có blog tới, tôi muốn nói chuyện với cậu ta.

– Bây giờ ư? - Zabalza không che giấu vẻ ngạc nhiên.

– Phải, bây giờ. Anh có vướng gì không, thanh tra?

– Cậu bé đã được thẩm vấn. Chúng ta đã quyết định cậu ta không liên quan.

– Với những tiến triển mới này, tôi thấy cần thẩm vấn cậu ta lần nữa. Tôi có lý do để tin rằng bất cứ ai chịu trách nhiệm vụ này đều liên quan tới thung lũng. Tôi cũng nghĩ nhiều hơn một người liên quan. Tôi không tin cậu bé có thể làm việc này một mình - phá vỡ bức tường, đặt các xương lên ban thờ, cậu ta có kẻ tòng phạm, - chị giải thích và đi ra cửa.

– Có thể, nhưng cậu bé không liên quan, - Zabalzakhăng khăng.

Amaia dừng lại giữa đường, nhìn thẳng vào anh ta. Iriarte cũng quay lại nhìn viên phó thanh tra.

– Anh có giả thuyết tốt hơn ư, thanh tra? - Amaia hỏi. - Điều gì khiến anh vững tin như thế?

Một cái gì đó lộ tẩy trong giọng Zabalza khi anh ta đáp lại:

– Tôi chỉ biết thế thôi.

Iriarte cảnh báo anh ta:

– Tôi nghĩ anh có thể vượt quá rồi đấy, Zabalza.

– Không, - Amaia xen vào, - cứ để anh ấy giải thích. Nếu anh ấy có giả thuyết, tôi muốn nghe. Chính vì thế chúng ta làm việc theo đội, xem xét các sự việc từ nhiều quan điểm khác nhau.

Zabalza căng thẳng đưa bàn tay lên mặt, rồi tự trách mình. Dường như bàn tay có thể phản bội mình, anh ta siết chặt các ngón tay lại rồi đổi ý và đút tay vào túi áo trượt tuyết.

– Beñat là một nạn nhân. Từ khi mẹ cậu ta mất, cậu bé bị bố đánh nhừ tử. Beñat là một đứa trẻ thông minh, học giỏi ở trường. Niềm say mê lịch sử và nguồn gốc của dân tộc đã giữ cho cậu khỏi phát điên lên trong ngôi nhà ấy. Tôi đã nói chuyện với cậu ta. Có lẽ Beñat quá thông minh, nhưng lòng tự trọng lại thấp nghiêm trọng. Hãy tin tôi, cậu ta không đủ tự tin để thực hiện một việc như thế này. Cậu ta bị bố khống chế và sống rất khốn khổ.

Amaia suy nghĩ trước khi trả lời:

– Thiếu niên có khả năng giận dữ khác thường. Sự thật là cậu ta bị, hoặc có vẻ bị ông bố khống chế có thể nuôi dưỡng một cơn giận dữ vừa phải, thỉnh thoảng mới bùng lên khi có ý định thu hút sự chú ý. Còn nữa, nếu anh không quá xúc động, anh sẽ thấy những vụ mạo phạm này đều có tên của hắn viết lên khắp chỗ.

– Cái gì? - Zabalza đáp, giật mình và rút tay khỏi túi áo rồi hết nhìn chị chằm chặp, lại nhìn Iriarte. - Chị đang nói gì vậy?

– Tôi nói rằng hình như anh đồng cảm với cậu bé này và nó đã bóp méo khả năng phán đoán của anh.

Mặt Zabalza ửng hồng, dường như được chiếu sáng từ bên trong. Môi dưới của anh ta bắt đầu run.

– Sao chị dám! Nhân vật nổi tiếng, đặc vụ Salazar! - Anh ta gầm lên.

– Nói năng cho cẩn thận, - Iriarte cảnh báo.

– Anh ấy không dọa được tôi đâu, - Amaia nói và bước tới trước cho đến khi mũi sát mũi với Zabalza. - Anh không làm tôi sợ được đâu, nhưng tôi nghĩ anh nên cư xử với tôi lịch sự như tôi đối với anh, mặc dù trên thực tế anh là người không trung thực, anh đã cho Montes biên bản xét nghiệm, đẩy anh ta vào mọi rắc rối, anh đã ba hoa, đẩy mình và các đồng sự vào nguy hiểm bằng cách thảo luận các cuộc điều tra với người ngoài cuộc, và cuối cùng anh là người không có khả năng nhận thức khi anh đi quá trớn.

Mắt Zabalza sáng lóe, mặt tím tái vì giận dữ, nhưng vẫn ngang ngược nhìn chị trừng trừng. Chị hạ giọng và nhắm vào anh ta lần nữa:

– Nếu anh không tán thành các giả thuyết của tôi, anh cứ thoải mái tạo giả thuyết của riêng mình, nhưng đừng nói với tôi như thế lần nữa. Đồng cảm với nạn nhân là một biểu hiện lòng nhân đạo của chúng ta - một thứ mà nhiều người cho rằng cảnh sát không có. Sự nhân đạo giúp chúng ta khai thác được thông tin từ những người không sẵn sàng tự nguyện nói ra. Chúng ta sẽ không bao giờ từ bỏ lòng nhân đạo ấy, nhưng điều quan trọng là chúng ta phải giữ khoảng cách để không bị liên lụy cá nhân. Tôi sẽ nhắc lại lần nữa: tôi có cảm tưởng rõ ràng rằng anh đồng cảm với nạn nhân. Tôi có nhầm không?

Zabalza hạ cái nhìn xuống, tuy trong câu trả lời vẫn có vẻ thách thức:

– Tôi thấy không cần kéo cậu ta ra khỏi giường, bây giờ là sáu giờ sáng mà cậu ta là trẻ vị thành niên.

– Nếu đợi thêm, chúng ta sẽ phải kéo cậu ta ra khỏi trường, như thế không tệ hơn sao?

– Cậu ta không đi học vì khắp mặt bị bầm tím.

Amaia im lặng vài giây rồi nói:

– Thôi được, chín giờ ở đồn.

Zabalza lẩm bẩm gì đó rồi ra khỏi nhà thờ.

Mới đọc báo cáo về các vụ mạo phạm được mươi phút, mắt Amaia đã bắt đầu nhức nhối như thể có sạn bên trong. Chị xoay ghế, đăm đăm nhìn ra ngoài cho mắt nghỉ một lát. Bình minh đang rạng, nhưng mưa phùn quất vào các cửa sổ khiến khó nhìn thật xa. Thức suốt đêm, tiếp đó lái xe trong bóng tối bắt đầu có hại. Chị không cảm thấy buồn ngủ, nhưng mắt lại là việc khác. Amaia quay lại màn hình và mở hòm thư, có hai thư mới. Đầu tiên là email hèn hạ của bác sĩ Franz, bày tỏ sự lo lắng về thiệt hại to lớn mà bệnh nhân có thể phải chịu cũng như tổn hại đến thanh danh của ông ta. Lần này ông ta thổ lộ ý kiến về âm mưu phá hoại ngầm, thậm chí còn đi xa tới mức nghi vấn động cơ của bác sĩ Sarasola về việc chuyển Rosario. Ông ta cũng nhắc lại sự nghi ngờ đội ngũ của mình về khả năng kiềm chế bản thân của Rosario trong khi không uống thuốc. Amaia ấn nút Xóa.

Thư thứ hai do Jonan chuyển tiếp. Chị mở ngay, quan tâm. “Đức Mẹ đợi lễ vật của bạn”. Chị định xóa, song cuối cùng kéo nó và thả vào một thư mục mới mang tên “Đức Mẹ”.

Iriarte vào phòng, cố đẩy cửa trong lúc mỗi tay cầm một cốc cà phê. Anh đưa một cốc cho Amaia. Chị ngạc nhiên đọc những từ trên cốc: Zorionak, Aita: Chúc mừng sinh nhật bố.

– Dễ thương quá, - chị cười và nói.

– Chúng là những cốc chỉ mình tôi có, nhưng còn tốt hơn cốc giấy.

– Cảm ơn, khác hẳn đi chứ, - chị nói và nâng niu cái cốc trong hai bàn tay.

– Zabalza đang trên đường tới đây với hai bố con cậu bé.

Chị gật đầu.

– Tôi định nói Zabalza là một anh chàng được đấy. Tôi đã làm việc với anh ta nhiều năm, anh ta chứng tỏ là một cảnh sát tốt.

Amaia vừa chăm chú nhìn Iriarte vừa nhấp từng ngụm cà phê.

– Thực ra anh ta đang trải qua một giai đoạn khó khăn, tôi đoán là cuộc sống riêng - không phải tôi bênh vực cách Zabalza nói với chị sáng nay, nhưng…

– Thanh tra Iriarte, - Amaia cắt ngang - Anh có chắc mình không làm việc gì sai không? Chưa đầy bốn mươi tám giờ, đây là lần thứ hai anh biện hộ cho người khác với tư cách là một đồng nghiệp. Anh rất giỏi trong tòa án nghề nghiệp đấy.

– Tôi không có ý làm chị khó chịu.

– Anh không có ý làm tôi khó chịu, nhưng cứ để mặc mấy anh chàng đó chiến đấu theo kiểu của mình. Trận chiến giữa tôi và Zabalza chưa kết thúc đâu. Một vài người khó chấp nhận điều đó, nhưng trong đội này, người đứng đầu lại là phụ nữ.

Điện thoại của Iriarte reo và anh lao tới nhận cuộc gọi.

– Là Zabalza, anh ta đang xuống tầng dưới với Beñat và bố cậu ta.

– Họ ở đâu?

– Trong một phòng ở tầng trệt.

– Bảo Zabalza đưa họ vào phòng thẩm vấn. Tôi muốn một cảnh sát mặc đồng phục đứng gác trong phòng, không nói gì với họ.

Iriarte chuyển thông tin và ngắt máy.

– Chúng ta đi chứ? - Anh hỏi và để cốc xuống bàn.

– Chưa đâu, - Amaia đáp. - Tôi nghĩ tôi sẽ uống thêm tách cà phê nữa.

**”

Bốn mươi lăm phút sau, Amaia vào phòng thẩm vấn, phớt lờ những cái nhìn trừng trừng giận dữ của Zabalza đang đợi bên ngoài. Không khí trong phòng nồng nặc mùi mồ hôi và căng thẳng. Cuộc đợi chờ dài dằng dặc và sự có mặt của người gác có vũ trang đã gây hiệu quả mong muốn.

– Xin chào, tôi là thanh tra thám tử Salazar thuộc đội điều tra án mạng của cảnh sát Navarre, - chị nói, giơ phù hiệu và ngồi xuống đối diện với họ.

– Này, - ông bố bắt đầu, - cô thật táo tợn, lôi chúng tôi đến đây từ sớm, rồi bắt chúng tôi đợi suốt một giờ. Thật xấu hổ!

Amaia nhận ra gỉ mắt trong mắt người đàn ông; một vệt nước bọt khô trăng trắng kéo dài từ miệng tới tai trái ông ta.

– Im đi, - chị ngắt lời. - Tôi triệu tập con trai ông tới đây vì cậu ta là nghi phạm hàng đầu trong một tội ác nghiêm trọng, - chị nói và nhìn xoáy vào Beñat, cậu ngồi thẳng lên và liếc nhìn bố. - Hãy tin tôi phải đợi một giờ là ít nhất trong những nỗi lo của cậu ta, vì nếu con trai ông từ chối hợp tác, cậu ta sẽ phải mất nhiều thời gian hơn ở những nơi tồi tệ hơn thế này nhiều. Nếu ông muốn thảo luận cái gì cấu thành sự hổ thẹn, ông và tôi sẽ có cuộc nói chuyện sau. Bây giờ, tôi định thẩm vấn con trai ông. Ông có thể giữ im lặng hoặc gọi luật sư, nhưng không được ngắt lời tôi lần nữa.

Chị ngắm cậu trai. Zabalza nói đúng: trên má Beñat có một vết bầm tím trông xấu xí, cùng vài vết nữa trên cằm đang ngả màu vàng. Cậu ngồi cứng nhắc, quần áo cậu rộng thùng thình trên bộ khung gầy guộc.

– Beñat. Beñat Zaldúa, đúng chứ?

Lúc Beñat gật đầu, một dải tóc rơi xuống trán. Cậu căng thẳng, cắn môi dưới, tay khoanh lại trong cử chỉ tự vệ, thỉnh thoảng cậu đưa bàn tay lên miệng, dường như lau môi. Đúng, cậu ta tự vệ, nhưng sự thật đè nặng lên cậu, cánh tay khoanh lại cố kìm những lời nói muốn thốt ra, để giảm nhẹ gánh nặng của mình. Cậu muốn nói chuyện nhưng lại sợ. Nhiệm vụ của chị là giải quyết mâu thuẫn đó.

– Beñat, tuy cậu là trẻ vị thành niên, song cậu đủ khôn ngoan để chịu trách nhiệm về những hành động của mình. Tôi sẵn sàng nhận xét tốt với thẩm phán, và chắc chắn ông ấy sẽ khoan dung với cậu, hiểu đúng hoàn cảnh của cậu, chị nói và ném một cái nhìn nhanh về phía người bố. - Tôi muốn giúp cậu, miễn là cậu thành thực với tôi, nhất định tôi sẽ giúp. Nhưng nếu cậu nói dối tôi, hoặc giấu giếm bất cứ điều gì, tôi sẽ phó mặc cậu cho số phận, và nó sẽ không dễ chịu gì. - Chị để lời lẽ của mình thấm dần, rồi mới thêm. - Cậu sẽ giúp tôi chứ, Beñat?

Cậu ta sốt sắng gật đầu.

Cuộc thẩm vấn giống như một buổi xưng tội điên cuồng, khi cậu trai giải thích một người đàn ông đã liên hệ với cậu qua blog của cậu ra sao, ngay từ đầu ông ta thừa nhận đã gặp đúng người tin cậy và ủng hộ những ý tưởng tương đồng; rồi với mỗi vụ tấn công mới ở nhà thờ, sự việc cứ dần dần ra khỏi tầm tay, nhất là khi cậu biết có xương người để lại trên ban thờ. Chẳng có gì liên quan với đức tin của cậu. Cậu miêu tả người đàn ông mà cậu chỉ gặp mặt đối mặt trong những vụ mạo phạm: ông ta tự xưng là “agote”, và mất một nửa các ngón trên bàn tay phải. Khi đã trút bỏ xong gánh nặng của mình, Beñat thở dài to đến nỗi Amaia không nén được cười.

– Giờ dễ chịu hơn nhiều phải không?

Amaia ra khỏi phòng và nói với Zabalza đang đợi bên ngoài:

– Thông báo khẩn cấp miêu tả tên này, có những ngón tay mất một nửa cho mọi cảnh sát trong vùng.

Zabalza gật và cúi đầu. Iriarte tới chỗ chị.

– Chồng chị gọi. Anh ấy bảo sẽ gọi lại ngay, có việc gấp.

Amaia giật mình, trước đây James chưa bao giờ nhắn lại ở đồn cảnh sát, chắc phải có chuyện thực sự quan trọng anh mới không thể đợi đến lúc chị bỏ chế độ im lặng sau cuộc thẩm vấn. Chị nhảy vọt lên các bậc cầu thang vào phòng họp đang dùng làm văn phòng.

– James à?

– Amaia, Jonan bảo anh là em đã về Elizondo.

– Vâng, em không có thời gian gọi điện. Có chuyện gì thế?

– Anh nghĩ em phải về nhà ngay.

– Là Ibai à? Nó sao vậy?

– Không, Ibai khỏe, tất cả đều khỏe, em đừng lo, cứ về thẳng nhà đã.

– Lạy Chúa tôi, James, kể ngay cho em đi, em sắp phát điên lên mất!

– Sáng nay Manolo Azpiroz, anh bạn kiến trúc sư của anh, tới. Anh đưa chìa khóa cho anh ấy đến Juanitaenea trước, trong lúc anh còn sửa soạn cho Ibai. Ngay sau đó, Manolo gọi điện, nói anh ấy nghĩ bắt đầu từ khu vườn không phải là ý hay, vì mọi thứ sẽ làm hỏng tổng thể của công trình xây dựng. Anh cam đoan chúng mình chưa làm gì với khu vườn, anh ấy bảo nhiều chỗ quanh nhà đất bị đào bới xới lộn như để trồng cây. Amaia, lúc này anh đang ở đấy và Manolo nói đúng. Nhiều hố ở khắp mọi nơi. Anh có thể thấy cái gì đó bên trong…

– Là cái gì?

– Trông giống những cái xương…

Chị chộp bộ đồ nghề dã ngoại và lao xuống cầu thang, không đợi thang máy. Trong hành lang ở tầng trệt, Iriarte và Zabalza đang nói chuyện thì thào, qua cử chỉ của họ, chị đoàn họ đang tranh cãi.

– Thanh tra Iriarte, mời đi với tôi.

Một phút sau, Iriarte lấy áo khoác và đi ra cùng chị, không hề hỏi han. Họ lái xe một quãng ngắn, từ đồn cảnh sát tới Juanitaenea, đầu Amaia ong ong vì nhục nhã. Tại sao chị không nghĩ đến chuyện này trước? Không mồ mả, không nơi để hài cốt. Những đứa trẻ chưa được rửa tội ở Baztán không chôn ở ngã tư đường hoặc bên ngoài nghĩa trang của nhà thờ, chúng có nơi của riêng mình. Chúng được chôn trong itxusuria, hành lang của các linh hồn, dải đất mà nước rỏ giọt từ mái hiên xuống, đánh dấu một đường giữa bên trong và bên ngoài ngôi nhà. Tại sao chị mù quáng đến thế? Gia đình chị luôn sống ở Baztán. Tại sao chuyện đó không thể xảy ra với chị như với nhiều người khác, họ đã chôn con cái của mình ở itxusuria?

James đang đứng cạnh cái xe đẩy của Ibai, đợi chị ở rìa vườn rau. Thái độ nghiêm trang bất thường của anh để lộ một thoáng oán hận, gần như căm phẫn khiến Amaia kinh ngạc. James của chị với quan niệm sống lành mạnh, thoải mái, cảm thấy buồn phiền khi khía cạnh xấu xa của các sự việc đã lôi anh ra khỏi trạng thái tự vệ. Amaia đặt nụ hôn lên bàn tay của Ibai đang ngủ rồi tránh sang bên nói chuyện với James.

– Đây là… Đây là… Ờ, anh không biết là chuyện khủng khiếp hay ghê tởm nữa. Thậm chí anh không biết chúng là xương người hay có thể là xương thú cưng của ai đó.

Amaia đăm đăm nhìn anh, dịu dàng.

– Em sẽ xử lý chuyện này, James à. Anh hãy đưa con về nhà, đừng hé một lời với Ros hoặc cô của em, cho đến khi bọn em biết nhiều hơn.

Chị cúi hôn anh rồi quay sang Iriarte đang đợi chị trên con đường nhỏ dẫn lên nhà, tay cầm ô.

Họ đi tới cửa dẫn tới chuồng ngựa, để bộ đồ dã ngoại của chị lên cầu thang lung lay bên ngoài. Chị xỏ găng và đưa đôi khác cho Iriarte. Cơn mưa phùn suốt vài giờ qua làm mềm đất, dính vào ủng, cản trở sự di chuyển của chị; Amaia nhớ lại mình đã trượt trên sỏi Aínsa và quyết định khi về tới nhà sẽ quẳng ngay đôi ủng này đi. Chị đi vòng quanh nhà, quan sát những mô đất nhìn rất rõ. Dừng lại ở mô gần nhất, chị chỉ cho Iriarte một phần dấu giày, rìa của nó bắt đầu tan trong mưa. Iriarte cúi lom khom, lấy ô che mô đất để có thể chụp ảnh, anh đặt cái thước cạnh nó. Họ đi tiếp đến mô sau, có một lỗ đào, như thể có một hạt giống khổng lồ đã nảy mầm xuyên qua mặt đất, bật tung đất lên. Họ chụp ảnh, sau đó Amaia bắt tay vào việc. Dùng những ngón tay như một cái bay, chị bới đất sang một bên, đất đen Baztán làm bẩn đôi găng, cho đến khi chạm tới một cái sọ không lớn hơn quả táo nhỏ. Cách đó vài mét lại một hố nữa trống rỗng, đã lấp vội vàng, và ở góc cuối ngôi nhà, nơi mái hiên để lại dấu vết trên nền đất, là cái mô mà James nhắc tới. Nhô khỏi bùn là những cái xương đã đen lại, có thể nhầm là rễ cây. Amaia đứng lên để Iriarte chụp ảnh hiện trường, chị đưa mắt nhìn đằng sau ngôi nhà, chỉ riêng phần này đã thấy ít nhất chín hố đào, cộng thêm vài hố nữa ở bên kia.

Đường mái hiên đánh dấu địa điểm. Nước rỏ giọt tí tách hơn hai trăm năm qua để lại một cái lạch trong đất mà kẻ báng bổ đã lần theo. Chị lục túi tìm chìa khóa James đưa, tháo khóa móc ở cửa vào chuồng ngựa và gọi Iriarte. Anh vừa bước vào vừa giũ nước trên quần áo.

– Đây là nhà bà nội chị à?

– Phải, là nơi gia tộc tôi đã sống nhiều thế hệ.

Anh nhìn quanh.

– Thanh tra, tôi muốn nói về thứ ở ngoài kia, - Amaia nói.

Iriarte trang trọng gật đầu.

– Tôi nghĩ anh nên biết đây là gì. Một itxusuria - nơi chôn cất của gia tộc theo truyền thống Baztán. Những đứa trẻ chôn ở đây là thành viên của gia tộc tôi. Đây là cách các bà mẹ tôn vinh con, cho phép chúng ở lại nhà, canh gác cho ngôi nhà. Nếu chúng ta gọi San Martín, ông ấy sẽ cùng cả đội tới đây và đào bới hết những mô đất nhỏ kia. Vì anh cũng là người Baztán, tôi nghĩ là anh hiểu điều tôi muốn nói với anh. Đây là nghĩa trang của gia tộc tôi. Tôi muốn bảo quản nó. Một phát hiện như thế này sẽ biến nó thành chỗ cho các phương tiện truyền thông phóng đại. Hơn nữa, tôi nghi bất cứ kẻ mạo phạm nhà thờ ở Arizkun dù là ai đi nữa, tôi không có ý nói cậu bé tội nghiệp kia - chính là kẻ ăn cắp ở những ngôi mộ này. Công khai chuyện này sẽ đánh động hắn. Anh nghĩ sao?

– Tôi sẽ không để bất cứ kẻ nào đào bới nghĩa trang của gia tộc mình.

Chị gật đầu, cố thắng cảm xúc, không nói nên lời. Đi tới cửa, chị lại kéo mũ trùm đầu lần nữa.

– Bây giờ, chúng ta làm tiếp thôi.

Chị tiếp tục ở nơi họ vừa rời khỏi, tìm thấy ba bộ xương nữa trong hai mô đất. Các xương đều gãy và mục nát, khó nhận ra hình dáng. Thò ra ở bộ thứ ba là những mẩu trông như mảnh bao tải bẩn thỉu. Nhìn thấy lớp phủ giường cũi khiến chị rùng mình. Quỳ trên đất ẩm, chị gạt những lớp đất sang một bên, cho đến khi lộ ra cái gói mà người mẹ đã âu yếm bọc đứa con sơ sinh của mình. Một mảnh vải dầu bao phủ ngôi mộ, nhưng chính lớp phủ kia làm trái tim Amaia tan nát, vì lộ rõ nỗi đau của người mẹ đặt con mình yên nghỉ trong lòng đất, mà vẫn cố che chở nó, giữ cho nó ấm áp. Amaia cảm thấy nước mưa thấm đẫm qua quần jeans. Nước mắt dâng đầy, rơi xuống những cái xương của đứa trẻ sơ sinh yêu quý, có lẽ chính ở nơi này, nhiều năm trước, nước mắt của mẹ nó, của bà nó, của cụ nó đã rơi.

Hay là cụ cố của chị? Một phụ nữ trẻ, tiều tụy vì đau đớn, vào lúc sẩm tối đặt đứa con mới chào đời của mình vào lòng đất cùng lớp phủ giường cũi. Amaia bóc mẩu vải khỏi chỗ bị rách, và những cái xương bé xíu còn nguyên vẹn đến sửng sốt, gào thét từ những ngôi mộ thu nhỏ, để lộ hành động của kẻ mạo phạm. Chị đắp lớp vải phủ lên bộ xương và khép cái gói lại, rắc đất lên trên.

Iriarte vẫn im lặng bên cạnh chị, cố che ô cho chị nhưng vô ích, anh đưa tay giúp chị đứng lên. Chị nhận lời. Họ trở lại sườn nhà, nơi một lần nữa Amaia ngắm dấu vết của những ngôi mộ bị đào bới. Mưa sẽ giúp chúng phẳng lại. Lúc đăm đăm nhìn những mô đất tầm thường này, Amaia cảm thấy nỗi đau đớn của nhiều thế hệ đè nặng lên vai mình, những giọt nước mắt của bao phụ nữ trong gia tộc chị đã rơi trên dải đất này, được gìn giữ như một hành lang của các linh hồn. Bị trí tưởng tượng phản bội, chị thấy mình buộc phải đặt Ibai vào bùn, đồng thời hơi thở rời bỏ thân xác chị. Chị bỗng tái mét, kiệt quệ.

– Chị không sao chứ, sếp?

– Không sao, - chị nói và đi tiếp lúc trấn tĩnh lại. - Tôi xin lỗi, - chị lẩm bẩm.

Iriarte để cặp vào cốp, rồi mở cửa xe cho chị. Trong giây lát, chị định đi bộ về nhà bà cô trên đường Braulio Iriarte ở bên kia Trinkete, nhưng quần chị ướt và lấm bùn, tay chân chị bắt đầu đau nhức như bị ốm, nên chị lên xe. Chị thoáng thấy một bộ mặt nấp giữa hàng rào mắt cáo, và nhận ra cái nhìn thù hằn của ông già trông nom vườn rau.

Rẽ vào góc phố, họ trông thấy Fermín Montes đang đứng hút thuốc bên ngoài quán rượu Txokoto, trú mưa dưới mái hiên. Iriarte hơi giơ tay lúc Montes vẫy, rồi lái vọt lên phố tới nhà bà Engrasi.

Trước khi xuống xe, Amaia quay sang Iriarte:

– Anh có hứa với tôi không?

– Có.

Chị nhìn thẳng vào anh, mặt lạnh như tiền và gật đầu.

Chị vừa bước xuống xe thì Fermín chạy nước kiệu theo họ, tới gần cửa mở, tay giơ cao chiếc ô.

– Thanh tra Salazar, tôi muốn nói với cô một điều.

Amaia chòng chọc nhìn anh ta như thể Montes là một bóng ma, và chị bỗng mệt lả.

– Không phải bây giờ, Montes.

– Tại sao lại không? Chúng ta có thể nói chuyện trong quán rượu nếu cô thích thế hơn.

– Không phải lúc này… - Chị nhắc lại, cúi xuống cầm đồ dùng trên ghế.

– Cô định tránh mặt tôi bao lâu đây?

– Xin hẹn gặp, - chị nói và không nhìn anh ta.

– Tại sao cô làm thế này với tôi? - Montes phản đối. - Tôi không hiểu.

Iriarte xuống xe, đi vòng sang phía bên kia và đứng vào giữa họ.

– Không phải bây giờ, thanh tra Montes, - anh nói kiên quyết. - Không phải… bây giờ, - Iriarte nhắc lại, từ tốn nói với anh ta như một đứa bé.

Montes bất đắc dĩ gật đầu.

Amaia tới cửa trước, để hai người đàn ông mặt-đối-mặt trong mưa.

Chị lê bước vào nhà, cảm thấy ốm yếu. Sự thay đổi từ không khí ẩm ướt bên ngoài với hơi ấm khô ráo, thơm phức tỏa ra từ lò sưởi khiến chị rùng mình không sao kiềm chế nổi. Lo lắng vì diện mạo của vợ, James đưa con cho bà Engrasi.

– Amaia, trông em kinh quá! Em ốm à?

– Chỉ mệt thôi, - chị đáp, ngồi xuống bậc thang để tháo đôi ủng lấm bùn.

James cúi hôn vào trán chị, rồi giật nảy người.

– Lạ quá, em nóng như lửa vậy!

– Cởi ngay quần áo ướt ra và tắm nước nóng, - bà cô ra lệnh, rồi đặt Ibai vào nôi. - Mươi phút nữa cô sẽ lên thăm cháu.

– Ibai - Amaia thì thào, giơ tay về phía con trai.

– Tốt hơn hết em đừng chạm vào nó cho đến khi chúng ta biết có chuyện gì xảy ra với em. Em không muốn nó bị lây chứ.

James giúp vợ cởi bỏ bộ quần áo ướt mèm và đi tắm. Cảm nhận nước nóng trên da, Amaia biết điều gì không ổn với chị. Cơ thể chị đang phản ứng với thực tế chị không cho Ibai bú đúng cách trong nhiều ngày. Ngực chị sưng phồng và mềm nhão. Ra khỏi buồng tắm, chị uống hai viên kháng viêm rồi mò mẫm tìm cái hộp đựng hai viên thuốc chị quên uống, nhằm ngăn chị cho con bú lại. Amaia để thuốc lên lưỡi và nuốt, cùng nỗi đau vì cảm thấy mình là một người mẹ thất bại. Tuyệt vọng và hoang mang, chị ngồi lên giường mà không nhận ra mình đã thiếp đi. James trở lại cầm chai nước chị không cần nữa, và thấy vợ trần truồng, ngủ thiếp, hoàn toàn kiệt sức, anh phân vân tự hỏi việc trở về Baztán liệu có là ý tưởng tốt hay không. Anh đắp chăn cho chị, rồi nằm xuống cạnh vợ, nhẹ nhàng vòng tay ôm lấy tấm thân hơi sốt của chị, cảm thấy mình như một người lậu vé trên một tàu tuần tra trên biển.