Hè năm ngoái, trong lúc đang trên đường từ trại cai nghiện “Appetite-Cure” ở vùng núi về Vienna, tôi không may lộn cổ xuống một vách đá vào cái giờ chạng vạng, gãy hết chân tay cùng dăm ba cái thứ linh tinh khác trên người. May thay, mấy lão nông dân đang đi tìm con lừa bị lạc lại vớ được xác tôi, họ khiêng tôi đến cái nhà gần nhất, một căn nhà nông to đùng đoàng, thấp lè tè, mái lợp tranh, tầng áp mái dành cho gia đình ở, còn dưới cái gác mái sâu hun hút là một cái hiên nhỏ xinh xắn được trang trí bằng mấy cái hộp trồng đầy hoa sặc sỡ và lũ mèo; tầng trệt là một căn phòng khách rộng rãi, sáng sủa, ngăn cách với chuồng bò sữa bằng một vách gỗ; và ngay trước sân nhà sừng sững một thứ của quý, niềm kiêu hãnh của cả gia đình: đống phân. Đấy, câu văn đậm chất Đức đấy, và nó chứng tỏ tôi đang dần làm chủ được cái nghệ thuật cũng như cái linh hồn của thứ ngôn ngữ này, cái thứ ngôn ngữ cho phép người ta ngồi trên một câu văn cả ngày trời mà chẳng cần phải đổi tàu.

Cách đó một dặm có cái làng, ở đó có tay bác sĩ thú y nhưng lại chẳng có nổi một tay bác sĩ phẫu thuật người nào. Tình hình trông có vẻ căng; ca của tôi rõ ràng là cần phẫu thuật rồi. Thế rồi người ta sực nhớ ra có một bà người Boston đang nghỉ hè ở cái làng đó, bà ta là bác sĩ của môn Khoa học Cơ đốc giáo (Christian Science) và có thể chữa bách bệnh. Thế là người ta phái người đi mời. Lúc đó trời đã tối, bà ta không tiện thân chinh đến nơi, bèn nhắn lại là chẳng vấn đề gì, không việc gì phải vội, bà ta sẽ “điều trị từ xa” ngay bây giờ và sáng mai mới ghé qua; trong lúc này, bà ta khẩn khoản yêu cầu tôi hãy cứ tịnh tâm, thoải mái và nhớ rằng mình chẳng hề hấn gì cả. Tôi bắt đầu thấy có gì đó sai sai.

“Cô có nói với bả là tôi rơi từ trên vách đá cao hơn hai mươi mét xuống không?”

“Có ạ.”

“Rồi rơi trúng tảng đá dưới đáy xong nảy lên?”

“Có ạ.”

“Rồi lại rơi trúng tảng khác xong lại nảy lên lần nữa?”

“Có ạ.”

“Rồi rơi trúng thêm một tảng nữa, lại nảy lên lần nữa?”

“Có ạ.”

“Rồi đập tan tành mấy hòn đá đó?”

“Có ạ.”

“Thảo nào; chắc bả đang nghĩ về mấy hòn đá rồi. Sao cô không nói với bả là tôi cũng bị thương?”

“Tôi có nói chứ. Tôi đã bảo y như lời ông dặn: rằng giờ ông chỉ còn là một đống xương gãy rời rạc, lộn xộn trải dài từ chân tóc xuống gót chân, và mấy cái đầu xương lồi ra khiến ông trông chẳng khác nào cái giá treo mũ.”

“Thế sau khi nghe xong những lời đó mà bả vẫn muốn tôi nhớ rằng mình chẳng hề hấn gì à?”

“Đúng nguyên văn lời bà ấy ạ.”

“Tôi chịu chết không hiểu nổi. Tôi đồ rằng bả chẩn đoán ca này không đủ kỹ. Trông bả có vẻ là người chỉ biết lý thuyết suông, hay là kiểu người từng rơi từ vách đá xuống nên muốn đem trải nghiệm xương máu của chính mình ra để kiểm chứng cái môn khoa học trừu tượng kia?”

“Bitte?” (Xin ông nói lại?)

Câu hỏi này quá sức với vốn từ vựng của cô hầu phòng; cô ta không theo kịp. Tôi đành để chuyện đó sang một bên, đòi ít đồ ăn, thuốc lá, chút đồ uống nóng, một cái giỏ để quăng cái đống chân cẳng tàn tạ của mình vào đó, và cần thêm một người nữa đến giúp tôi chửi bới cho qua ngày đoạn tháng; nhưng tôi chẳng có được thứ gì trong số đó cả.

“Tại sao?”

“Bà ấy bảo ông sẽ chẳng cần gì cả.”

“Nhưng tôi đang đói, đang khát, và đau đớn cùng cực đây này.”

“Bà ấy bảo ông sẽ có những ảo tưởng kiểu như vậy, nhưng đừng có quan tâm đến chúng. Bà ấy muốn ông đặc biệt ghi nhớ rằng chẳng có cái gì gọi là đói, khát hay đau đớn cả.”

“Bả bảo thế à?”

“Vâng, bà ấy nói vậy đấy.”

“Thế cái bộ não của bả, nếu có, thì nó còn hoạt động bình thường không đấy?”

“Bitte?”

“Người ta để cho bả đi lại tự do hay là xích cổ bả lại rồi?”

“Xích ạ?”

“Thôi được rồi, chúc ngủ ngon, cô đi đi; cô là đứa tốt, nhưng cái bộ Geschirr (bộ máy) trong đầu cô không được sắp xếp để trò chuyện mấy cái thứ nhẹ nhàng bay bổng đâu. Cứ để mặc tôi với những ảo tưởng của mình đi.”