Đêm qua tôi uống một viên thuốc bác sĩ kê. Nó cũng giúp tôi ngủ thật, nhưng rồi vẫn mơ, mà giấc mơ này không khá gì hơn những loại tôi vẫn mơ chưa cần đến trợ giúp y học.

Tôi đang đứng trên cầu tàu ở Avilion, mặt sông khắp bốn bề băng vỡ thành những vụn xanh lục kêu tinh tinh như chuông, nhưng tôi lại không mặc áo khoác ấm - chỉ mặc váy vải hoa in hình bướm bay. Lại đội cả mũ, kết những bóng hoa nhựa màu rất rợ - đỏ cà chua, xanh hoa cà gớm ghiếc - thắp sáng từ bên trong bằng những bóng đèn li ti.

Của em đâu? Laura hỏi, bằng giọng trẻ con lên năm. Tôi nhìn xuống nó, nhưng đột nhiên chúng tôi không còn là trẻ con nữa. Laura đã già đi, giống như tôi; mắt nó là những hạt nho khô nhỏ. Nhìn thật kinh hoàng, và tôi thức dậy.

Mới ba giờ sáng. Tôi đợi cho tim thôi phản đối, rồi mò mẫm xuống nhà làm cốc sữa nóng. Lẽ ra phải hiểu đừng có trông cậy vào thuốc thang. Chẳng thể mua sự bất tỉnh rẻ như vậy.

Nhưng thôi nói tiếp.

Sau khi xuống tàu Hoàng hậu Mary, bầu đoàn chúng tôi ở lại New York ba ngày. Richard có vài chuyện làm ăn cần phải gút nốt; các bà có thể đi tham quan, ông ta bảo.

Laura không muốn đi xem nhóm Rockettes, hay trèo lên đỉnh Nữ thần Tự do hay cao ốc Empire State. Nó cũng không muốn mua sắm. Nó chỉ muốn đi dạo ngắm nhìn đường phố, nó bảo, nhưng để nó đi một mình thì quá nguy hiểm, Richard nói, nên tôi đi cùng. Nó không phải một bạn đường quá rộn ràng, một điều thật dễ thở sau khi đi với Winifred, chị ta thì quyết tâm rộn ràng hết ngưỡng có thể sức người.

Sau đó chúng tôi ở lại Toronto vài tuần, đợi Richard cập nhật tình hình công việc. Tiếp đó chúng tôi về Avilion. Chúng ta về đấy bơi thuyền, Richard bảo. Giọng điệu ông ta ám chỉ đấy là trò vui duy nhất khả dĩ ở cái nơi này; hơn nữa còn ám chỉ ông ta sẵn sàng hy sinh thời gian của mình để chiều chuộng những hứng thú vớ vẩn của chúng tôi. Hoặc, nói nhẹ nhàng hơn, để chúng tôi vui lòng - để tôi vui lòng, nhưng cả Laura nữa.

Với tôi có vẻ ông ta đã đến bước coi Laura là một câu đố, mà việc ông ta bây giờ là phải giải ra. Tôi thường bắt gặp ông ta nhìn nó những thời điểm bất thường, cùng một lối ông ta vẫn nhìn các trang báo chứng khoán - cố tìm ra chỗ nắm, chỗ bắt, chỗ vặn, chỗ xoay, chỗ lách vào. Như nhân sinh quan của ông ta, người nào vật nào cũng có một chỗ nắm hay chỗ bắt như thế. Hoặc nếu không, một cái giá. Ông ta muốn tóm được Laura trong tay, ông ta muốn gí cổ nó dưới mũi giày, dù chân đặt nhẹ. Nhưng cổ Laura không quen làm việc đó. Thế nên sau mỗi đợt tấn công ông ta đứng trơ đấy, một chân hẫng trên không trung, như gã thợ săn gấu trong bức ảnh mà con gấu tử thương đã biến mất.

Laura làm cách nào được thế? Không phải nhờ chống đối, bây giờ không còn nữa: đến lúc này nó tránh đối đầu trực diện. Mà nó lùi lại, quay đi, khiến ông ta chưng hửng. Ông ta không ngừng lao về phía nó, không ngừng giơ tay chộp, không ngừng chộp vào không khí.

Cái ông ta muốn là được nó chấp nhận, được ngưỡng mộ là khác. Hay chỉ là được biết ơn. Cái gì đó đại loại thế. Với một cô gái trẻ nào khác có lẽ ông ta đã thủ quà cáp - vòng cổ ngọc trai, áo len cashmere - những thứ được coi là chìa khóa mở trái tim các cô bé mười sáu tuổi. Nhưng ông ta đủ khôn không ép những thứ này cho Laura.

Đố mà đánh đá bật máu, tôi nghĩ. Ông ta sẽ không bao giờ đoán ra nó. Và nó không ra giá, bởi chẳng có gì ông ta có mà nó muốn. Trong bất kỳ cuộc đọ chí nào, dù đấu thủ là ai, tôi vẫn đặt cửa Laura. Nó bướng như lừa, theo kiểu riêng của nó.

Tôi có tưởng nó sẽ nhào vào cơ hội được về Avilion ít lâu - nó lưu luyến không muốn rời khỏi đó thế cơ mà - nhưng khi kế hoạch được nhắc đến, nó xem ra dửng dưng. Nó không muốn thừa nhận điểm tốt nào ở Richard, hoặc ít nhất tôi phiên giải thế. “Ít ra thì mình cũng gặp Reenie,” nó chỉ nói có vậy.

“Tôi rất tiếc phải thông báo Reenie không thuộc nhà ta nữa,” Richard nói. “Chị ấy đã được yêu cầu nghỉ.”

Lúc nào vậy? Cách đây ít lâu. Một tháng, hay vài tháng? Richard đáp nhập nhằng. Lý do là vì chồng Reenie, ông ta nói, anh ta uống quá nhiều. Việc sửa chữa nhà cửa vì thế không được tiến hành ở mức hợp lý cả về thời gian thực hiện lẫn hiệu quả hoạt động, và Richard không thấy vì sao phải đem tiền tươi khuyến khích thói lười biếng, chưa kể đến thái độ chỉ có thể gọi là bất phục tùng.

“Ông ta không muốn có chị ấy ở đây khi mình đến,” Laura nói. “Ông ta biết chị ấy sẽ đứng về phía ai.”

Chúng tôi đang đi tha thẩn quanh tầng trệt Avilion. Tòa nhà hình như đã teo nhỏ lại; đồ đạc đều trùm bạt che bụi, hoặc ít ra là những gì còn lại - những món lớn hơn, tối màu hơn đã bị chuyển đi, tôi ngờ là do lệnh Richard. Tôi dễ dàng hình dung Winifred nói chẳng ai có thể sống với cái tủ bếp giăng những chùm nho gỗ lùn xủn giả tạo đến như vậy. Những hàng sách bìa da vẫn còn trong thư viện, nhưng tôi có cảm giác cũng chẳng còn lâu nữa đâu. Chân dung các thủ tướng chụp cùng ông nội Benjamin thì đã bị xóa sổ: ai đó - hẳn là Richard - cuối cùng cũng nhận ra những khuôn mặt tô màu.

Avilion ngày xưa từng tỏa vẻ bền vững gần như bất biến - một phiến đá tảng bè bè dộng xuống giữa dòng sông thời gian, không chịu vì ai mà lay chuyển - nhưng bây giờ trông nó bệ rạc, hối lỗi, như sắp đổ sụp rúm ró đến nơi. Nó không còn giữ được lòng can đảm đuổi theo những kỳ vọng cũ.

Nhìn đã thấy nản lòng, Winifred nói, bụi đâu mà lắm thế, bếp lại còn có chuột chứ, chị ta thấy phân vãi đầy, cả bọ đuôi dài cắn sách nữa. Nhưng chiều hôm đó vợ chồng Murgatroyd sẽ đến, đi tàu, cùng với hai ba người nữa, mới toanh, được nối thêm vào phái đoàn, và rồi mọi thứ sẽ chẳng mấy chốc mà bóng loáng như sàn tàu, tất nhiên (chị ta vừa nói vừa cười) là trừ bản thân cái tàu, ý chị ta là chiếc Thủy Nữ Tinh. Richard đã kịp xuống đến nhà thuyền rồi, đang xem xét nó cẩn thận. Con thuyền đáng ra đã cạo sơn và sơn lại dưới sự trông coi của Reenie và Ron Hincks rồi mới phải, đấy lại thêm một việc nữa chưa làm. Winifred chẳng hiểu Richard muốn gì với cái bồn tắm cũ đó cả - nếu thực sự muốn chơi thuyền, ông ta nên đánh đắm cái tàu từ thời hồng thủy ấy đi mua cái mới.

“Tôi nghĩ anh ấy cho là nó có ý nghĩa tình cảm,” tôi nói. “Với chúng tôi ấy. Laura và tôi.”

“Vậy có đúng không?” Winifred nói, mỉm nụ cười thú vị quen thuộc.

“Không,” Laura nói. “Lấy đâu ra? Cha chẳng bao giờ đưa chị em tôi đi thuyền cả. Chỉ toàn là Callie Fitzsimmons.” Chúng tôi đang ở trong phòng ăn; ít nhất cái bàn dài vẫn còn ở đấy. Tôi nghĩ không biết Richard, hay đúng hơn là Winifred, sẽ quyết định ra sao số phận Tristan và Iseult và cuộc tình tự thủy tinh lạc hậu của đôi này.

“Callie Fitzsimmons có đến viếng,” Laura nói. Chúng tôi đã ở riêng với nhau; Winifred lên lầu vì đến giờ chị ta gọi là giấc ngủ bảo toàn nhan sắc. Chị ta đặt những mẩu bông thấm tinh dầu kim mai quanh mắt, và trát khắp mặt cái mặt nạ bùn xanh đắt tiền.

“Thế hả? Em chưa kể cho chị.”

“Em quên. Reenie nổi điên lên với chị ta.”

“Vì đến dự á?”

“Vì không đến sớm hơn. Chị ấy nói vỗ vào mặt chị kia. Reenie nói, ‘Cô muộn một giờ và thiếu một hào.’ ”

“Nhưng chị ấy ghét Callie mà! Chị ấy luôn bực tức mỗi lần chị ta đến! Chị ấy nghĩ chị ta là đồ đĩ thõa!”

“Em nghĩ là chị ta chưa đủ đĩ thõa để vừa lòng Reenie. Chị ta đã lảng việc, chị ta không làm tròn nghĩa vụ.”

“Nghĩa vụ đĩ thỏa à?”

“Thế đấy, Reenie nghĩ chị ta đâm lao rồi lẽ ra phải theo lao. Ít nhất chị ta cũng nên có mặt, khi cha đang lâm vào cảnh khó khăn. Để cha có cái khuây khỏa tâm trí.”

“Đều là Reenie nói à?”

“Không hẳn thế, nhưng cũng dễ đoán được ý chị ấy.”

“Callie đáp sao?”

“Giả vờ không hiểu. Sau đó thì chị ta cũng làm y như khi người ta đi đám tang. Khóc lóc và nói toàn chuyện dối.”

“Chuyện dối gì?” tôi hỏi.

“Chị ta nói dù hai người không phải lúc nào cũng đồng quan điểm chính trị, cha vẫn là một người tốt, rất tốt. Reenie nói quan điểm chính trị cái con tườu, nhưng nói sau lưng chị ta.”

“Chị nghĩ là cha đã cố,” tôi nói. “Cố làm người tốt.”

“Vậy thì cha cố chưa đủ,” Laura nói. “Chị không nhớ cha vẫn nói gì à? Rằng chúng ta giờ chỉ còn bám chân cha, cứ như bã kẹo cao su.”

“Cha đã cố hết sức,” tôi nói.

“Có nhớ hôm Giáng sinh cha mặc giả ông già Nô en không? Hồi trước khi mẹ chết ấy. Em vừa lên năm.”

“Nhớ,” tôi nói. “Chị nói cha đã cố là vì thế.”

“Em ghét đặc,” Laura nói. “Em lúc nào cũng ghét mấy trò bất ngờ kiểu đó.”

Chúng tôi được dặn chờ trong phòng để áo. Cánh cửa đôi dẫn vào hành lang kéo rèm lót ở trong, nên không nhìn được vào tiền sảnh vuông đằng trước, trong có lò sưởi, kiểu cũ; đấy là nơi đặt cây thông. Chúng tôi vắt vẻo trên cái xô pha nhỏ phòng để áo, đằng sau là cái gương dài. Trên mắc dài treo nhiều áo khoác - áo của cha, áo của mẹ, cả mũ nữa, bên trên - mũ mẹ cắm lông chim lớn, mũ cha lông nhỏ hơn. Có mùi ủng cao su bọc giày, mùi nhựa thông và gỗ tuyết tùng tươi mới từ những tràng hoa kết quanh tay vịn cầu thang trước, mùi xi trên ván sàn ấm, bởi đang đốt lò sưởi: hệ thống máy sưởi xì hơi kêu lạch cạch. Dưới bệ cửa sổ phả vào luồng khí lạnh, và mùi tuyết gắt, tỉnh cả người.

Trong phòng chỉ có một bóng đèn trần, chụp đèn vàng bằng lụa. Trong kính cửa tôi nhìn thấy bóng phản chiếu hai đứa: hai chiếc váy nhung xanh thẫm cổ viền ren, hai khuôn mặt trắng, hai mái đầu tóc sáng rẽ ngôi giữa, hai bàn tay nhợt nhạt đặt trong lòng. Hai đôi tất trắng, hai đôi giày búp bê đen. Chúng tôi đã được dạy phải ngồi bắt chéo cổ chân - cấm vắt chân chữ ngũ - và chúng tôi đang ngồi đúng thế. Cái gương mọc lên sau đầu chúng tôi như bong bóng thủy tinh nở ra từ hai đỉnh đầu. Tôi nghe thấy cả tiếng thở, hít vào rồi thở ra: tiếng thở trong cơn chờ đợi. Nghe như tiếng thở ai đó khác - ai đó rất lớn nhưng vô hình, nấp trong những áo choàng ngăn bớt tiếng.

Rồi bỗng chốc cánh cửa đôi mở tung. Một người áo đỏ, một gã khổng lồ đỏ lừng lững nhô lên. Đằng sau gã là màn đêm đen kịt, và vầng lửa rực. Mặt gã khuất sau khói trắng. Đầu gã bốc cháy đùng đùng. Gã nhào đến trước: đôi tay dang rộng. Miệng gã phát ra tiếng hú, hay có lẽ là tiếng thét.

Tôi có giật mình thoáng chốc, nhưng đã đủ lớn nên biết cần hiểu đây là cái gì. Âm thanh kia cần hiểu là tiếng cười. Đấy chỉ là cha thôi, đang đóng giả ông già Nô en, và cha không bốc cháy - chỉ là cây thông sáng rực đằng sau cha, chỉ là vành nến trên đầu cha thôi. Cha mặc áo choàng ở nhà thêu kim tuyến đỏ, áo lộn ngược, đeo bông làm râu.

Mẹ vẫn thường bảo cha không bao giờ ý thức được sức mạnh của mình: cha không bao giờ biết mình lớn hơn bao nhiêu so với mọi người khác. Cha hẳn không biết mình có thể trông đáng sợ đến đâu. Rõ ràng Laura thấy cha vô cùng đáng sợ.

“Em cứ gào toáng lên không ngớt,” bây giờ tôi nói. “Em không hiểu là cha chỉ đang giả vờ thôi.”

“Còn tệ hơn,” Laura nói. “Em nghĩ cha giả vờ tất cả những lúc còn lại.”

“Nghĩa là sao?”

“Là đấy mới thực là bản chất của cha,” Laura kiên nhẫn đáp. “Là bên trong, cha đang bốc cháy bùng bùng. Mọi lúc.”