Tôi gửi bản thảo đi. Thời gian trôi, tôi có thư hồi đáp. Tôi trả lời. Mọi việc tuần tự tiếp nối.
Các bản sách biếu tác giả tới, trước khi phát hành. Trên mép gập bìa áo là mấy dòng tiểu sử cảm động:
Laura Chase viết Tay sát thủ mù khi chưa tròn hai lăm tuổi. Đây là tiểu thuyết đầu tay của cô, đáng tiếc thay cũng là cuốn cuối đời, bởi cô đã qua đời trong một tai nạn ô tô thương tâm năm 1945. Chúng tôi tự hào được là người đỡ đầu cho tác phẩm hay sửng sốt của nhà văn trẻ tài năng này lần đầu tiên ra mắt bạn đọc.
Bên trên là tấm ảnh Laura, in lại khá mờ: trông như bị dính vết ruồi ị. Tuy nhiên đấy cũng là một cái gì.
Khi mới ra, cuốn sách chỉ được chào đón bằng im lặng. Suy cho cùng nó cũng khá mỏng, mà hẳn nhiên không thuộc hàng bán chạy; và dù được hoan nghênh trong giới phê bình ở New York và Luân Đôn, nó chẳng gây mấy tiếng vang ở đây, lúc đầu. Rồi đám hủ nho vồ lấy nó, tiếp đến đám giáo sĩ hăng tiết và diễn đàn mẹ già thị trấn hùa theo, và đất bằng biết thế nào là sóng nổi. Một khi bầy ruồi bâu xác thối đã dò la về nguồn - Laura là cô em dâu quá cố của Richard - chúng sà vào câu chuyện như mở đại tiệc. Richard, tới lúc này, đã tích lũy kha khá kẻ thù chính trị. Ai nấy bắt đầu ăn bóng nói gió.
Giả thiết Laura tự tử, lúc trước đã được dập tắt hữu hiệu, nay lại trồi lên. Chuyện trò râm ran, không chỉ ở Cảng Ticonderoga mà cả trong những phòng khách quan trọng. Nếu đúng là thế, thì lý do? Rồi một cú điện nặc danh - thử nghĩ xem có thể là ai? - và cái tên phòng khám Bella Vista xuất hiện. Lời chứng của một nhân viên cũ (được một tòa báo, theo đồn, thù lao hậu hĩnh) dẫn đến cuộc điều tra toàn diện những hành vi ám muội diễn ra ở đó, kết thúc là mảnh sân sau được xới tung và cả tòa nhà đóng cửa. Tôi tò mò xem kỹ các bức ảnh: đấy xưa là biệt thự của một đại gia ngành gỗ trước khi thành bệnh viện, và nghe đồn phòng ăn có vài cửa sổ kính màu khá đẹp, dù không đẹp bằng Avilion.
Còn có ít thư từ qua lại giữa Richard và tay giám đốc là đặc biệt tác hại.
Thỉnh thoảng Richard cũng hiện ra trước mắt tôi, trong tâm tưởng hay trong mơ. Ông ta màu xám, nhưng óng ánh sắc cầu vồng, như váng dầu trên mặt vũng nước. Ông ta lừ mắt nhìn tôi. Thêm một con ma hờn oán.
Ngay trước khi báo đăng tin ông ta chính thức rút khỏi chính trường, tôi có điện thoại ông ta gọi đến, lần đầu từ khi bỏ đi. Ông ta nổi điên, lại cũng cuống cuồng lên. Ông ta đã được báo sau vụ bê bối mình không còn được coi là hạt giống cho hàng ngũ lãnh đạo nữa, và bây giờ những nhân vật quyền chức đều không nghe điện thoại của ông ta. Ông ta đã bị tẩy chay. Ông ta đã bị chơi quỵt. Tôi làm việc này là cố tình, ông ta nói, tôi muốn hại đời ông ta.
“Việc gì?” tôi hỏi. “Đời ông đâu có sao. Ông vẫn còn rất giàu.”
“Cái quyển sách đó!” ông ta nói. “Cô cố tình phá hoại! Cô phải trả chúng nó bao nhiêu, mới in được cái của đó? Tôi không tin Laura lại đi viết thứ bẩn thỉu - thứ rác rưởi như thế!”
“Ông không muốn tin,” tôi nói, “bởi ông đã phải bả con bé. Ông không thể đối mặt với khả năng suốt cuộc dan díu nho nhỏ, nhơ nhuốc của ông với nó thì nó đã ra vào giường một người khác - một người nó yêu, chứ không phải như ông. Hay ít nhất tôi đoán là cuốn sách nói thế - phải không?”
“Đấy là cái thằng cọng ấy, phải không? Cái thằng con hoang chó đẻ - hôm picnic!” Richard hẳn phải rối loạn lắm: thông thường ông ta chẳng mấy khi văng tục.
“Tôi biết sao được?” tôi nói. “Tôi đâu có rình mò nó. Nhưng tôi đồng ý, mọi chuyện chắc bắt đầu từ hôm picnic.” Tôi không cho ông ta biết đã có hai buổi picnic có mặt Alex: một có Laura, và một buổi khác, một năm sau, không có nó, sau hôm tôi gặp phải Alex trên phố Queen. Buổi picnic ăn trứng luộc.
“Nó làm thế vì ác ý,” Richard nói. “Nó chỉ muốn trả đũa tôi.”
“Thế thì có gì ngạc nhiên,” tôi nói. “Chắc nó phải ghét ông lắm. Sao lại không? Ông cũng gần như cưỡng hiếp nó còn gì.”
“Không phải thế! Tôi chẳng làm gì mà không được nó chấp thuận!”
“Chấp thuận à? Ông gọi như thế à? Tôi thì sẽ gọi là hăm dọa.”
Ông ta dập máy cắt lời tôi. Đấy là truyền thống gia đình. Trước đó khi gọi tôi chửi bới, Winifred cũng làm đúng như thế.
Rồi Richard mất tích, và rồi được phát hiện trên chiếc Thủy Nữ Tinh, - ờ, mọi chuyện đó thì ai cũng biết rồi. Chắc ông ta đã lẻn vào thị trấn, lẻn vào khuôn viên Avilion, lẻn lên thuyền, để trong nhà thuyền - tiện thể nói thêm, chứ không neo ở cầu tàu như báo viết. Đấy là che đậy: cái xác trên thuyền đang dong thì bình thường, nhưng trong nhà thuyền thì khá kỳ quái. Winifred chắc không muốn người ta nghĩ Richard đã tẩu hỏa nhập ma.
Vậy thực sự đã xảy ra chuyện gì? Tôi không rõ. Một khi ông ta được tìm thấy, Winifred lập tức nắm quyền kiểm soát, và kéo bức màn hợp lý phủ lên mọi sự. Đột quỵ là giải thích của mụ ta. Tuy nhiên khi phát hiện, cuốn sách nằm cạnh khuỷu tay ông ta. Chừng đó thì tôi biết, chính mồm Winifred nói khi gọi điện trong hoảng loạn. “Làm sao mày lại có thể đối xử với anh ấy như thế?” mụ ta nói. “Mày tàn phá sự nghiệp chính trị của anh ấy, rồi mày tàn phá nốt những kỷ niệm của anh ấy về Laura. Anh ấy yêu nó! Anh ấy tôn thờ nó! Anh ấy không thể chịu đựng nổi khi nó chết!”
“Tôi mừng được biết ông ta có thấy hối hận,” tôi lạnh lùng đáp. “Còn như lúc đó thì tôi không nhận thấy có chút nào cả.”
Winifred đổ lỗi cho tôi, tất nhiên. Sau đó là chiến tranh tổng lực. Mụ ta làm điều ác nhất có thể nghĩ ra nổi. Mụ ta bắt Aimee.
Chắc là con đã được dạy phúc âm theo Winifred. Theo lời mụ kể, tôi hẳn là một đứa nát rượu, du đãng, lang chạ, một thứ mẹ vô trách nhiệm. Dần dà về sau hẳn mụ còn tặng thêm danh hiệu mụ già gắt gỏng, mụ phù thủy bại não, mẹ sề buôn đồng nát. Tuy nhiên tôi cá chẳng bao giờ mụ bảo con rằng tôi đã sát hại Richard. Nếu muốn nói thế, mụ sẽ phải giải thích mụ nghĩ ra cái đó từ đâu.
Đồng nát là hơi quá lời. Quả tôi có mua rẻ bán đắt - đã lăn lưng vào đồ cổ có ai không làm thế? - nhưng mắt tôi tinh tường và tôi chưa bao giờ cắt cổ ai. Quả có thời kỳ tôi uống thâu ngày đêm - tôi thừa nhận - nhưng đấy là sau khi Aimee bị bắt mất. Còn về phần đàn ông, cũng đã có dăm ba người. Chẳng bao giờ là vì tình yêu, là băng bó theo thời vụ thì đúng hơn. Tôi khi ấy bị cắt lìa khỏi mọi thứ xung quanh, chẳng vươn tới ai, chẳng với tới gì được; cùng lúc ấy tôi lại thấy mình đã bị cọ đến trơ thịt. Tôi cần tìm an ủi trong một cơ thể khác.
Tôi tránh bất kỳ ai trong giới mình trước kia, dù cũng có vài kẻ đến, như ruồi giấm, ngay sau khi đánh hơi ra tình trạng cô quạnh và chắc là rữa nát của tôi. Đám người đó rất có thể do Winifred xúi tới, và hẳn là đúng vậy. Tôi chỉ lựa chọn trong số người lạ, chộp ngang đường xâm nhập vào các thị trấn và thành phố lân cận tìm kiếm những thứ giờ được gọi là hàng độc. Tôi chẳng bao giờ nói tên thật. Nhưng sự dai dẳng của Winifred, cuối cùng, cũng thắng tôi. Mụ ta chỉ cần đúng một người, và mụ ta đã có. Những tấm ảnh cửa phòng nhà nghỉ, đi vào, đi ra; chữ ký giả trong sổ lễ tân; lời chứng của tay chủ, không từ chối món tiền. Bà vẫn có thể cãi ra tòa, luật sư của tôi nói, nhưng theo tôi thì không nên. Chúng ta sẽ cố giành quyền thăm nom, chỉ có thể hy vọng chừng đó. Bà đã trao vũ khí vào tay chúng và chúng tội gì không sử dụng. Ngay cả ông ta cũng đánh giá thấp tôi, không vì đạo đức suy bại mà vì hành xử vụng về.
Richard đã chọn Winifred làm người giám hộ Aimee trong di chúc, thêm cả làm người ủy nhiệm duy nhất của quỹ ủy thác không hề nhẹ ký dành cho Aimee. Vậy là mụ ta có thêm cái đó ủng hộ mình nữa.
Còn cuốn sách thì, Laura chẳng viết lấy một chữ. Nhưng điều đó chắc cũng có thể đoán được từ trên rồi. Chính tôi đã viết, trong những tối dài đơn độc, quãng thời gian chờ Alex trở về, và rồi cả về sau, khi đã biết anh sẽ chẳng về. Lúc đó tôi không nghĩ mình đang viết - chỉ là viết lại. Những gì tôi nhớ, cả những gì tôi tưởng tượng, vì đó cũng là sự thực. Tôi chỉ nghĩ mình đang ghi chép. Một bàn tay cắt lìa thân, bò ngang mặt tường.
Tôi muốn có đài tưởng niệm. Tất cả bắt đầu như thế. Dành cho Alex, nhưng cũng cho cả tôi.
Từ chuyện đó sang lấy Laura đứng tên tác giả chỉ có một bước. Có thể coi tôi làm thế là do hèn nhát, hoặc là nhụt chí - tôi chưa bao giờ ham hứng luồng đèn. Hoặc chỉ là cẩn trọng - đặt tên tôi là bảo đảm mất Aimee, mà đằng nào tôi cũng mất sau này. Nhưng nghĩ lại thì đấy chỉ là lẽ công bằng, bởi nói Laura chẳng viết lấy một chữ thì cũng không phải. Theo nghĩa đen thì đúng là thế, nhưng xét mặt khác - Laura ắt sẽ gọi là mặt tâm linh - có thể nói nó là người cộng sự với tôi. Tác giả thật sự chẳng phải tôi cũng không phải nó: nắm đấm không chỉ là tổng số các ngón tay.
Tôi còn nhớ Laura, cái ngày lên mười hay mười một, ngồi ở bàn ông nội, trong thư viện Avilion. Tờ giấy để trước mặt, nó đang mải mê tính toán vị trí thiết triều trên Thiên đình. “Giê su ngồi bên tay phải Thiên Chúa,” nó nói, “thế thì ai ngồi bên tay trái?”
“Có thể Chúa không có tay trái,” tôi nói cốt để trêu nó. “Tay trái là bàn tay xấu, nên người không có tay trái chẳng hạn. Hoặc có thể tay trái người bị cụt trong chiến tranh.”
“Chúng ta được tạo ra theo hình ảnh Chúa,” Laura nói, “mà ta có tay trái, nên Chúa cũng phải có chứ.” Nó nghiền ngẫm sơ đồ vừa vẽ, gặm đuôi bút chì. “Em biết rồi!” nó nói. “Chắc là bàn hình tròn! Thế nên ai cũng ngồi bên tay phải tất cả những người khác, sau khi đi một vòng.”
“Và ngược lại,” tôi nói.
Laura là bàn tay trái của tôi, và tôi là tay trái nó. Chúng tôi viết chung cuốn sách này. Đấy là một cuốn sách thuận tay trái. Chính vì thế một trong hai chúng tôi luôn khuất mặt, dù có nhìn từ hướng nào.
Khi bắt đầu kể câu chuyện về cuộc đời Laura - cũng là cuộc đời mình - ta còn chưa nghĩ ra mình viết làm gì, hay là hình dung ai sẽ đọc, khi nào xong. Nhưng bây giờ ta đã hiểu rồi. Chính là viết cho con, Sabrina yêu quý, bởi con là người - người duy nhất - cần đến lúc này.
Giờ Laura không còn là người như con tưởng lúc trước, cả con cũng không còn là người như con tưởng trước đây. Đây có thể là cú sốc, mà cũng có thể là giải thoát. Chẳng hạn như, con chẳng có họ hàng gì với Winifred, với Richard cũng không. Trong người con chẳng có một giọt Griffen nào hết: về mặt này con hoàn toàn trong sạch. Ông ngoại thực của con là Alex Thomas, còn cha của anh là ai, cái đó thì vô cùng. Giàu hay nghèo, ăn mày hay ông thánh, một nắm quốc gia bản quán, một chục bản đồ xé đi, một trăm ngôi làng cháy rụi - tùy con chọn. Di sản ông cho con là địa bàn vô tận mở ra cho phỏng đoán. Con có quyền tùy ý tái tạo mình.
