Đã giữa độ chiều, mây kéo đầy trời, không khí ẩm, cảm giác cái gì cũng dính nhớp: đôi găng trắng của cô đã kịp bẩn chỉ vì nắm rào chắn. Đất trời trĩu nặng, sệt lại quanh cô; tim cô đập dồn chống trả như đang đập vào đá. Bầu không oi bức trơ ra cưỡng lại. Không gian im phắc.

Nhưng rồi tàu cũng vào ga, và cô đến đợi bên cổng theo giao hẹn; và như lời hứa thành sự thực anh hiện ra trước cổng. Anh nhìn thấy cô, tiến lại bên cô, cả hai khẽ chạm vào nhau, rồi bắt tay như họ hàng xa gặp lại. Cô hôn phớt lên má anh, bởi giữa chốn công cộng ai mà biết được, và cả hai đi lên đường dốc vào tòa nhà đá hoa. Cô thấy như mới gặp lần đầu, cô căng thẳng; cô gần như chưa kịp nhìn anh. Chắc chắn là anh có gầy đi. Còn gì nữa?

Sống chết mới về được đến nhà. Anh chẳng có tiền mấy. Toàn ké tàu hàng.

Em có thể gửi tiền cho anh cơ mà, cô nói.

Anh biết. Nhưng anh không có địa chỉ cố định.

Anh bỏ lại túi xách ở quầy gửi hành lý, chỉ mang theo cái va li nhỏ. Anh sẽ quay lại lấy sau, anh nói, nhưng ngay bây giờ thì không muốn bận thân. Người đến người đi khắp xung quanh, tiếng chân hòa tiếng nói; hai người đứng ngần ngừ, không biết đi đâu. Đáng ra cô phải tính trước, phải thu xếp nơi ăn chốn nghỉ chứ, vì tất nhiên anh chưa có phòng nào mà đến, lúc này. Nhưng ít ra cô cũng có một bình thủy đựng scotch, bỏ trong xắc. Cái đó thì cô nhớ.

Vẫn cần đến đâu đó nên họ đến một khách sạn, một nơi rẻ tiền anh còn nhớ. Đây là lần đầu tiên và làm thế là liều lĩnh, nhưng ngay khi nhìn thấy cái khách sạn cô đã hiểu chẳng ai ở chỗ này quen đón khách là một cặp vợ chồng. Cô đang mặc áo khoác đi mưa nhẹ từ hai năm trước, đầu trùm khăn. Khăn lụa thật nhưng đấy là cái xấu nhất cô có. Có thể họ sẽ nghĩ anh bỏ tiền bao cô. Cô hy vọng thế. Như thế sẽ không ai nhìn đến cô.

Trên vỉa hè bên ngoài có thủy tinh vỡ, bãi nôn mửa, và cái gì đó trông như máu chưa khô hẳn. Tránh đừng giẫm lên, anh nói.

Có một quầy bar ở tầng trệt, tuy gọi là Phòng Giải Khát. Một bên dành riêng cho Khách Nam, bên kia Quý Bà Có Tháp Tùng. Bên ngoài có bảng đèn hiệu đỏ, các chữ cái xếp dọc, thêm mũi tên đi xuống rồi uốn sang ngang chỉ vào cửa. Hai chữ cái tắt ngúm chỉ còn là Phòng Giả hát. Những bóng đèn nhỏ lập lòe như đèn Giáng sinh nhấp nháy, chạy dọc bảng đèn như một đàn kiến tuột xuống lỗ cống.

Mới giờ này đã có nhiều người vạ vật xung quanh, chờ mở cửa. Anh nắm khuỷu tay cô rảo bước qua, đẩy vội đi một chút. Sau lưng có gã nhại tiếng mèo đực động cỡn hú lên.

Khu vực khách sạn đi cửa riêng. Sảnh đón sàn lát gạch trắng đen bao lấy tranh khảm ngày xưa có lẽ hình con sư tử đỏ, nhưng nay đã mòn lỗ chỗ, như bị một thứ mối ăn đá gặm đi, chỉ còn là con hải quỳ sứt sẹo. Vải sơn lót sàn màu hoàng thổ đã lâu không cọ; những bệt đất xám nở xòe như hoa ép.

Anh ký nhận phòng, trả tiền; trong lúc ấy cô đứng đợi, hy vọng trông mình có vẻ lãnh đạm thích hợp, giữ yên nét mặt, mắt đưa trên đầu tay lễ tân cau có, nhìn đồng hồ. Cái đồng hồ mặt trơn, quả quyết, coi thường mọi thứ điểm trang, như đồng hồ ga xe lửa: tinh thần thực dụng. Thời gian đây, nó nói, chỉ có một lớp thôi, không còn gì nữa.

Anh đã lấy được chìa. Tầng hai. Có thang máy, nhỏ tí như cỗ áo quan, nhưng nghĩ đến nó cô đã không chịu nổi, cô biết nó sẽ có mùi, mùi tất bẩn và răng sâu, cô không thể đứng trong đó bên anh, mặt sát mặt, trong khi hít thở cái mùi đó. Họ đi thang bộ lên lầu. Thang trải thảm, từng có màu lam và đỏ. Lối đi rải đầy hoa, đã mòn đến tận gốc.

Anh xin lỗi, anh nói. Lẽ ra có thể khá hơn.

Tiền nào thì của nấy thôi, cô đáp, muốn làm ra vẻ tươi vui; nhưng nói thế không nên tí nào, biết đâu anh tưởng cô ám chỉ anh thiếu tiền. Như thế này càng dễ ngụy trang, cô tìm cách nói chữa. Anh không đáp. Cô đang huyên thuyên vớ vẩn, cô nghe thấy tiếng mình nói, và lời cô nói chẳng lừa được ai. Cô có khác với những gì anh nhớ, cô có thay đổi nhiều quá chăng?

Tường hành lang trên tầng dán giấy, không nhìn ra màu gì nữa. Dãy cửa gỗ sậm màu, đầy vết đục đẽo, từng mảng gỗ bị lột. Anh tìm ra phòng, khóa xoay trong ổ. Chìa khóa kiểu cổ lưỡi dài, loại dành cho những hòm tiền từ xửa từ xưa. Căn phòng tệ hơn tất cả những phòng kèm đồ đạc họ từng ở qua: những phòng kia ít ra cũng cố gắng được bề ngoài sạch sẽ. Giường đôi trải một tấm ga trơn trượt, giả xa tanh chần, hồng xỉn ngả vàng như màu gan bàn chân. Chơ chỏng cái ghế, đệm ngồi đã toạc nhìn như ruột nhồi toàn bụi. Gạt tàn thủy tinh nâu đã mẻ. Mùi khói thuốc, mùi bia đổ, phảng phất lẫn vào còn thứ mùi khó ở hơn nữa, như đồ lót lâu ngày chưa giặt. Bên trên cửa vào có cửa sổ con, kính cửa lổn nhổn quết sơn trắng toát.

Cô lột găng tay, thả xuống ghế cạnh áo choàng và khăn, lôi bình thủy trong xắc ra. Không thấy có cốc, sẽ phải tu thôi.

Cửa có mở được không? cô hỏi. Có chút khí trời thì tốt quá.

Anh lại gần, đẩy cánh cửa lên. Luồng gió oi ả lùa vào. Ngoài đường, tiếng xe điện sầm sập vụt qua. Anh quay người, vẫn đứng bên cửa, tựa lưng ra sau, hai tay đặt trên bậu cửa sau lưng. Nhìn ngược sáng, cô chỉ thấy anh rõ đường viền. Anh có thể là bất kỳ ai.

Thế đấy, anh nói. Ta lại về như cũ. Nghe giọng anh mệt hiu hắt. Cô chợt nghĩ ra có thể anh chỉ cần căn phòng này để làm việc ngủ.

Cô đến bên anh, vòng tay ôm eo anh. Em tìm thấy truyện ngắn đấy, cô nói.

Truyện nào?

Người Thằn Lằn Trên Hành Tinh Xenor. Em tìm khắp nơi, anh phải thấy em mò khắp các sạp báo mới biết, chắc người ta nghĩ em bị điên. Em tìm mãi, tìm mãi.

Ồ, cái đó hả, anh nói. Em cũng đọc cái của nợ đó à? Anh quên rồi.

Cô sẽ không lộ ra mình phật ý. Cô sẽ không lộ ra mình muốn trì níu quá nhiều. Cô sẽ không nói đấy là tín hiệu cho thấy anh còn sống, là bằng chứng, dù ngớ ngẩn đến đâu.

Tất nhiên là em đọc chứ. Em chờ mãi không thấy phần tiếp theo.

Chẳng bao giờ viết tiếp, anh nói. Còn bận né đạn, từ cả hai bên. Nhóm tụi anh bị kẹt vào giữa. Anh thì đang chạy trốn phe chính nghĩa. Đúng là cái lò sát sinh.

Dù muộn, tay anh cũng đến quấn quanh cô. Anh tỏa mùi ủ men. Anh tựa đầu lên vai cô, da má ram ráp cọ vào bên cổ. Anh an toàn trong tay cô, ít nhất là lúc này.

Trời, thèm hớp rượu phát khiếp, anh nói.

Đừng ngủ, cô nói. Đừng ngủ vội. Tới giường đi.

Anh ngủ liền ba tiếng. Mặt trời lặn, ngày tối dần. Cô biết cần phải về, nhưng không nỡ bỏ đi, cũng không nỡ đánh thức anh. Cô sẽ đưa ra cớ gì đây, khi về đến? Cô nghĩ ra một bà già lộn cổ xuống cầu thang, một bà già cần cứu giúp; cô nghĩ tiếp một cuốc tắc xi, tiến thẳng tới bệnh viện. Làm sao cô để mặc bà tự lo lấy thân được, bà lão đáng thương? Nằm bẹp trên lề đường, chả ai nhìn nhỏ đến. Cô sẽ nói mình biết phải gọi về báo, nhưng gần đó không có điện thoại, mà bà già thì đau quá chừng. Cô gồng mình đón bài giáo huấn sẽ đổ xuống đầu, đừng nhúng mũi vào việc người khác; tiếp đến cái lắc đầu, vì còn biết làm gì với cô đây? Bao giờ cô mới tập để yên những thứ không phải việc mình?

Dưới nhà đồng hồ ngắt từng phút. Nhiều giọng nói ngoài hành lang, tiếng giày nhịp vội vã hối hả. Đây là chốn vào chóng ra nhanh. Cô nằm mở mắt bên anh, lắng nghe anh ngủ, tự hỏi anh đã phiêu dạt đến bờ bến nào. Lại thêm suy tính nên cho anh biết đến đâu - có nên cho anh biết mọi việc đã xảy ra. Nếu anh muốn cô ra đi cùng anh, cô sẽ phải kể. Còn nếu không thì tốt nhất có lẽ không. Hoặc là chưa.

Khi thức dậy anh đòi một ngụm nữa, rồi một điếu thuốc.

Em nghĩ chúng mình không nên, cô nói. Không nên hút trên giường. Chúng mình sẽ bắt lửa. Sẽ cháy mất.

Anh không nói gì.

Ở đó thế nào? cô hỏi. Em có đọc báo, nhưng cũng không phải như thật.

Không, anh nói. Không phải.

Em lo điên lên là anh sẽ bị giết.

Suýt nữa thì có, anh nói. Buồn cười ở chỗ, ở đó rất tởm nhưng dần dà cũng quen, còn bây giờ thì anh không thể quen được ở đây. Em có lên cân tí chút.

Ô, em béo quá à?

Không. Như thế tốt hơn. Có chỗ bấu víu.

Giờ đã tối mịt. Từ dưới cửa sổ, nơi phòng giải khát đổ người ra phố, từng chặp vọng lên tiếng hát lạc điệu, tiếng thét, tiếng cười; rồi tiếng thủy tinh vỡ xoảng. Có người vừa đập chai rượu. Tiếng đàn bà rú lên.

Ăn mừng quá đã.

Họ ăn mừng cái gì thế?

Chiến tranh.

Nhưng đâu có chiến tranh nữa. Tất cả kết thúc rồi.

Chúng nó ăn mừng cuộc chiến sắp tới, anh nói. Đang trên đường đến. Ở đào nguyên tiên giới trên kia thì ai cũng chối đây đẩy, nhưng dưới đất bùn này thì ngửi là thấy. Đã luyện tập xong, đã bắn Tây Ban Nha nát như tương bần rồi, bọn kia sẽ bắt tay vào công chuyện chính sớm thôi. Cũng như sấm rền đằng xa ấy, chúng nó nghe thấy nên hớn rồ người. Đập chai lọ là vì vậy. Chúng nó muốn xuất phát sớm.

Không có đâu, cô nói. Không thể lại có chiến tranh nữa. Người ta đã ký bao nhiêu hiệp định còn gì.

Bình yên đến với thời chúng ta[1], anh khinh bỉ nói. Bố láo bố toét. Chúng nó chỉ cầu cho Xít Đỏ và Hít Lơ xé banh xác nhau ra, nướng chả luôn tụi Do Thái thì càng tốt, trong lúc chúng nó ngồi mát thu bát vàng.

Anh vẫn độc miệng như mọi khi.

Em vẫn ngu ngơ như thế.

Không hẳn thế, cô nói. Thôi đừng tranh cãi nữa. Việc ấy không đến tay chúng ta. Nhưng thế này đúng với anh hơn, giống anh ngày xưa hơn, và cô cảm thấy tương đối bình tâm.

Phải, anh nói. Em nói đúng. Không đến tay chúng ta. Ta chỉ là con cá bé.

Nhưng anh vẫn sẽ đi, cô nói. Nếu lại bắt đầu. Dù anh có là cá bé.

Anh nhìn cô. Anh còn làm được gì hơn?

Anh không hiểu tại sao cô lại khóc. Cô đã cố kìm. Em chỉ ước anh bị thương, cô nói. Nếu thế anh sẽ phải ở lại đây.

Và như thế sẽ lợi cho em lắm đấy, anh nói. Lại đây nào.

Khi trở ra, cô gần như chẳng thấy đường. Cô đi bộ một mình một lúc, để bình tĩnh lại, nhưng trời quá tối và vỉa hè quá nhiều đàn ông, nên cô bắt tắc xi về. Ngồi băng ghế sau, cô quệt lại son, thoa lại phấn. Khi xe đỗ, cô lục trong ví, trả tiền tắc xi, chạy lên thềm đá và đi qua cửa vào dưới mái vòm, rồi khép cánh cửa gỗ sồi dày. Trong đầu cô đang nhẩm lại: Xin lỗi em về muộn, nhưng mọi người chẳng tin được chuyện gì đã xảy ra đâu! Em vừa có chuyến phiêu lưu nho nhỏ.

[1] Phát biểu của thủ tướng Anh Chamberlain ngày 30/9/1938 ngay sau khi ký kết Hiệp ước Munich và Hiệp định không xâm phạm lẫn nhau giữa Anh và Đức.