– Sir Julius Wernher, mời ngài coi đây!
Henri Lemoine tháo chiếc ghim cài cavát đang găm trên khăn quàng lụa tơ tắm thắt rất điệu nghệ quanh cổ. Chẳng riêng gì cách quấn khăn quàng, tất cả mọi thứ trên người anh ta đều rất nghệ sĩ: mái tóc vàng lượn sóng tự nhiên, bộ râu quai nón và ria mép tỉa mảnh. Anh ta còn rất trẻ, mới khoảng ba mươi, thuộc loại người được cuộc đời mỉm cười ưu ái ngay từ buổi đầu…
Sir Julius Wernher cầm chiếc ghim cavát ngắm viên kim cương tuyệt đẹp cẩn trên ghim và ngạc nhiên:
– Anh cho rằng tự anh…?
Sir Julius Wernher không phải một người tầm thường. Ở đầu thế kỉ XX này, ông là một trong những nhân vật quan trọng nhất của Liên hiệp Anh. Ông là giám đốc điều hành De Beers, công ty khai thác mỏ nổi tiếng nhất và nhiều kim cương nhất thế giới tọa lạc tại thuộc địa trù phú nhất của Nữ hoàng: Nam Phi.
Sir Julius Wernher khác hẳn chàng trai đang đối thoại với ông, nếu không muốn nói là trái ngược hoàn toàn. Tóc hoa râm, thân hình thẳng cứng trong bộ áo đuôi tôm, có thể coi ông là hình mẫu tiêu biểu cho giới doanh nhân Anh quốc: thận trọng, tỉnh táo, riết róng, chi li. Cho nên ngày 5 tháng Năm 1905 này ông chủ động hẹn gặp Henri Lemoine tại trụ sở công ty De Beers ở London thì không phải do tình cờ, ngẫu hứng. Sir Julius Wernher không bao giờ làm ăn theo ngẫu hứng.
Trước vẻ sửng sốt của Sir Julius Wernher, chàng trai Henri Lemoine lắc đầu:
– Không, thưa ngài Julius, viên kim cương này không phải do tôi chế tạo. Nhưng tôi hứa đúc được những viên y hệt, nhờ phép lạ của điện năng.
Im lặng hồi lâu trong văn phòng bát ngát, oai vệ, trang trí toàn loại đồ gỗ sậm màu tạo không khí rất trang nghiêm. Cuối cùng ông già người Anh đưa trả viên kim cương cho chủ nhân của nó và hỏi:
– Anh đòi bao nhiêu cho bộ thiết bị sản xuất kim cương nhân tạo?
– Mười ngàn bảng (tương đương khoảng 1 tỉ VNĐ).
Sir Julius Wernher rút ngăn kéo lấy ra một bó giấy bạc to đùng.
– Chừng nào anh bắt tay vào công việc?
– Khi tôi quay về Paris.
– Tôi muốn cộng tác với anh. Tôi sẵn sàng đưa thêm cho anh tám chục ngàn bảng sau khi anh sản xuất được viên kim cương đầu tiên để công ty tôi được quyền cưa đôi với anh khi đi vào khai thác. Yêu cầu như vậy có đúng mức không?
– Rất phải chăng, thưa ngài. Chắc tôi sẽ thành công sau chừng một tháng nữa.
– Nhanh thế?
Henri Lemoine mỉm cười khiêm tốn, ấn số giấy bạc vào chiếc rương nhỏ xách tay và đáp:
– Về mặt kĩ thuật không đến nỗi quá phức tạp. Có thể nói: rất giản đơn là khác. Toàn bộ bí quyết nằm trong hai thứ bột: một thứ trắng một thứ đen và trong khả năng tương hợp của chúng với điện năng.
Chàng người Pháp lấy ra chiếc phong bì gắn xi trong rương.
– Đây, thưa ngài. Tôi đã ghi hết trong này. Qui trình chế tạo rất giản đơn, bất cứ người nào am hiểu về hóa học cũng thực hiện được. Phong bì này sẽ được tôi giao cho ông chưởng khế của tôi, với yêu cầu chuyển giao cho ngài trong trường hợp tôi đột ngột qua đời. Lẽ đương nhiên, phải trao tận tay ngài và chỉ một mình ngài thôi. Cảm ơn. Anh rất chu đáo, anh Henri Lemoine!
– Khi tôi chuẩn bị xong, liệu ngài có hạ cố sang Paris?
– Dĩ nhiên tôi sẽ hoãn hết mọi công việc để sang đó. Việc này quan trọng hơn tất cả mọi việc khác.
– Vậy thì xin tạm biệt Sir Julius. Mong sớm gặp lại ngài. Tôi sẽ gửi điện tín.
Hai người bắt tay nhau, chàng trai Pháp có dáng vẻ nghệ sĩ rời văn phòng oai vệ của công ty Mỏ Kim cương De Beers.
Còn lại một mình, Sir Julius Wernher trầm ngâm suy nghĩ… Con người nổi tiếng chín chắn này không hề bị lóa mắt. Ông biết rõ: rất có khả năng mình đang đối đầu với một tên bịp. Nhưng ông chưa có căn cứ nào để khẳng định một cách tuyệt đối. Vấn đề là ở chỗ đó!
Hồi đầu thế kỉ XX này, điện năng vừa mới được khám phá. Nó còn ẩn chứa nhiều bí mật chưa được giải thích, thiên hạ còn đang gán cho nó nhiều quyền uy kì bí. Không có gì đáng ngạc nhiên: cách thời chúng ta đang sống vài chục năm, năng lượng hạt nhân cũng đã được thần bí hóa như vậy. Cho nên không ai nghi ngờ kĩ thuật dùng tia phóng điện để làm ra kim cương nhân tạo. Trong cuốn tiểu thuyết kinh dị Quỉ nhập tràng Frankenstein rất ăn khách hồi đó và hiện nay vẫn còn được ưu thích, nhân vật Nhà Bác Học đã dùng điện tạo ra một sinh vật. Tuy mọi người đều biết là chuyện giả tưởng, nhưng đây là thời các phát minh khoa học xuất hiện như vũ bão, nhiều phát minh hết sức kì lạ khiến lòng tin vào sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật gần như tuyệt đối. Vì thế, vị giám đốc điều hành những mỏ kim cương lớn nhất thế giới không thể không tin vào lời cam kết chắc nịch của Henri Lemoine.
Chính Henri Lemoine cũng suy tính như trên. Gã thực sự là một nhà khoa học: đã tốt nghiệp đại học Mỏ, chuyên ngành hóakhoáng sản. Nhưng về mặt đạo đức thì gã không được sáng láng như mặt trí tuệ. Từ thưỏ còn để chỏm, gã đã tỏ ra có năng khiếu làm trò ảo thuật. Bố mẹ bắt gã vùi đầu vào học nên gã không có dịp trổ tài. Giờ đây, thời cơ đã đến. Gã sẽ kết hợp khoa học với ảo thuật, sẽ trình diễn hiệu quả tuyệt vời của sự kết hợp đó…
Về tới Paris, Henri Lemoine thiết lập phòng thí nghiệm của gã trong căn hộ hai phòng trên đường Lecourbe, giữ rịt chìa khóa cho riêng mình. Công việc lắp đặt không mất nhiều thì giờ, vì toàn bộ thiết bị phòng thí nghiệm chỉ vỏn vẹn có mỗi một thứ: chiếc lò nung điện. Sau ít ngày chạy thử, gã gửi bức điện tín sang London cho Sir Julius Wernher.
Sir Julius bỏ hết mọi công việc khác chạy ngay sang cho kịp ngày 12 tháng Sáu 1905, ngày thử thách lớn. Vị doanh nhân người Anh hơi trề môi sửng sốt khi bước vào phòng thí nghiệm không mấy qui mô này nhưng được chủ nhân trấn an ngay với nụ cười thản nhiên:
– Kín đáo là yêu cầu Số Một, thưa Sir Julius Wernher. Và xin đừng quên rằng những phát minh làm đảo lộn thế giới thường được thực hiện trong những căn phòng xoàng xĩnh y hệt phòng này.
Vị giám đốc của De Beers rút mù soa phủi bụi trên mặt ghế rồi ngồi xuống. Henri Lemoine bưng lò nung chạy điện tới đặt lên mặt bàn, cắm điện, mở nắp lò rồi đi lấy hai chiếc hộp nhỏ. Gã dốc chiếc hộp thứ nhất vào miệng lò, vừa dốc vừa trịnh trọng tuyên bố:
– Bột màu trắng đây!
Đến chiếc hộp thứ hai:
– Bột màu đen đây!
Sau đó gã đậy nắp lò, ấn chiếc nút đỏ. Tiếng lèo xèo trong lò. Sau một phút, gã lại ấn chiếc nút đỏ lần nữa.
– Mời ông mở nắp và tự mình quan sát.
Sir Julius Wernher khó kìm giữ bàn tay mình khỏi run run khi mở nắp lò lấy ra vài viên sỏi nhỏ màu nâu và kêu lên:
– Thứ gì thế này? Trông như bort…
Gã người Pháp tới nhìn.
– Đúng là bort, thưa ngài. Chưa ra được sản phẩm mong muốn, nhưng kết quả rất đáng khích lệ. Công thức hóa học của hai thứ này tương tự nhau. Nhưng thao tác của tôi chưa đạt mức kĩ xảo, cần luyện thêm tay nghề chút nữa.
Giám đốc điều hành De Beers gật gù nhìn mấy món màu nâu sậm trên lòng bàn tay… Bort là thứ kim cương thô, chất lượng rất kém không thể chế tác thành đồ nữ trang, chỉ dùng để mài những viên kim cương loại xịn. Kết quả được như thế này cũng đã khá, tuy về mặt lợi ích thương mại thì chẳng đáng quan tâm.
– Rất đáng khen đấy, anh Henri Lemoine. Nhưng rất tiếc, tôi chỉ đưa anh số tiền đã hứa khi nào anh làm ra những viên kim cương xịn.
– Tất nhiên rồi, thưa Sir Julius. Tôi cũng rất tiếc về sự cố này, nhưng chắc chắn lần thử sau sẽ thành công. Ngài quay lại đây ngày mai được chứ? Doanh nhân người Anh gật đầu.
Henri Lemoine đã cố tình trình diễn màn đầu bằng một thất bại nửa vời. Như tất cả các diễn viên, nhất là các diễn viên ảo thuật, gã nắm rất vững thủ thuật “tăng dần liều lượng”. Nếu tung hết tủ ra ngay từ đầu, khán giả sẽ không thấy hết giá trị của trò diễn, trái lại, nếu biết cách làm khán giả càng lúc càng căng thẳng, càng tò mò càng hồi hộp thì…
Quả nhiên hôm sau, cũng vào khoảng giờ đó doanh nhân đáng kính người Anh lại có mặt trong căn hộ hai phòng trên đường Lecourbe. Sir Julius Wernher căng thẳng đến cực độ. Cả đêm qua không chợp mắt được lấy nửa phút, lúc này ông lại đang nôn nóng phập phồng chờ đợi kết quả: lò nung sẽ cho ra thứ gì? Bort hay kim cương?
Henri Lemoine làm lại những động tác bữa qua: đổ vào lò nung hộp bột trắng, bột đen, ấn nút đỏ… mở nắp.
– Mời ngài tới coi thử. Lần này chắc được.
Tuy Sir Julius Wernher là người Anh, người Anh xưa nay vẫn nổi tiếng “phớt tỉnh Ănglê”, nhưng bữa nay ngài không sao giữ được vẻ điềm đạm cố hữu nữa. Ngài nhẩy bổ tới bên lò và bất giác hét lên:
– Lạy Chúa!
Lòng bàn tay Sir Julius Wernher mở rộng để lộ giữa đám xỉ và than khoảng hai chục viên kim cương trong suốt, tuy kích cỡ hơi nhỏ nhưng rất tinh khiết, còn nóng hôi hổi. Sir Julius Wernher cố nuốt trôi nước bọt, cố kìm hãm nhịp tim đang đập loạn xạ. Nghĩ bụng: có thể là trò bịp, nhưng cũng có thể là sự thật. Và nếu đây là sự thật, ngành công nghiệp đá quí sẽ lộn tùng phèo! Những công ty như De Beers chỉ còn nước đóng cửa sớm, các vị chủ mỏ đi nơi khác tìm chốn nương thân… trừ phi liên kết được với Henri Lemoine. May mà ngài đã sáng suốt đính ước với gã! Dù thế nào đi nữa, ngài phải nhanh chóng trở về London ngay. Nhưng trước hết, phải giữ lời hứa với gã để làm tin. Sir Julius Wernher rút túi lấy ra nhiều giấy tờ.
– Anh có nhận bằng séc không, anh Lemoine thân mến? Tôi không mang theo số tiền mặt lớn như vậy. Còn đây là hợp đồng liên kết khai thác, mong anh vui lòng kí vào.
Henri Lemoine nhận tờ séc ghi trả cho gã tám chục ngàn bảng Anh rồi kí vào bản hợp đồng cưa đôi với công ty De Beers lợi nhuận từ kĩ thuật sản xuất kim cương nhân tạo.
Hối hả về tới London, Sir Julius Wernher triệu tập ngay Angus MacPhresp kĩ sư trưởng của công ty tới gặp. Ngài đặt hai chục viên đá lấp lánh duới mũi kĩ sư trưởng, nói qua nguồn gốc của chúng, rồi hỏi:
– Anh nghĩ thế nào?
Angus mỉm cười:
– Thưa ngài, tôi đang nghĩ ngài vừa kí một hợp đồng không đáng kí. Những viên kim cương này không đáng giá tới tám chục ngàn bảng.
– Đừng đùa! Tôi trả số tiền đó không phải để mua mấy viên này mà để cưa đôi sản luợng của Henri Lemoine… Kĩ sư trưởng nghiêm mặt không cười nữa.
– Tôi không đùa đâu, thưa ngài. Bản thân tôi đã nhiều năm nghiên cứu lĩnh vực này và đi đến kết luận: không thể làm ra kim cương với sức nóng năng lượng điện, trừ phi đạt được độ nung lên tới nhiều ngàn độ. Khốn nỗi trình độ khoa học kĩ thuật hiện tại chưa làm được điều đó.
– Nghĩa là theo anh thì đây là trò bịp?
– Nếu ngài cho phép, tôi xin thưa: đúng là trò bịp.
– Anh khuyên tôi phải làm gì bây giờ?
– Bắt hắn làm lại cuộc thí nghiệm trước mặt một tay chuyên nghiệp.
– Được. Anh sẽ đi với tôi sang Paris.
Angus MacPhresp lại tủm tỉm:
– Thưa, tôi không định nói về nghề chuyên môn của tôi, mà nghề của hắn ta. Xin hãy mang theo ngài một tay làm trò ảo thuật chuyên nghiệp…
18 tháng Chín 1905.
Căn hộ nhỏ hẹp hai phòng trên đường Lecourbe lại có người tới. So với hai lần trước, lần này thêm một người thứ ba có nước da rám nắng do Sir Julius Wernher dẫn tới và giới thiệu là kĩ sư trưởng của công ty De Beers. Người này xin được xem chiếc lò điện. Sau khi liếc qua, anh ta tỏ ý hài lòng. Henri Lemoine vẫn bình tĩnh, lặp lại các thao tác cũ: đi lấy hai chiếc hộp nhỏ, lần lượt đổ vào lò nung kèm theo lời giới thiệu:
– Bột trắng đây!… Bột đen đây!…
Gã đóng nắp lò, ấn nút đỏ, sau chừng một phút gã dõng dạc tuyên bố:
– Xin vui lòng mở nắp và tự ngài đánh giá. Chú ý kim cương vẫn còn nóng!
Sir Julius Wernher thò tay vào lò, rồi rút ra chìa lòng bàn tay về phía Henri Lemoine cho gã nhìn rõ.
– Ồ Henri! So với lần trước, anh đã tiến bộ vượt bậc. Lần này anh sản xuất được những viên kim cương đã mài gọt tinh tươm.
Henri Lemoine cố ghìm mình khỏi buột miệng chửi thề…. Gã vừa nhìn thấy giữa đám xỉ đen, giữa hơn một chục viên kim cương nhỏ có một viên to đùng đã được gia công hoàn chỉnh đang tỏa sáng lấp lánh rực rỡ… Sir Julius Wernher tủm tỉm:
– Xin giới thiệu đây là nhà ảo thuật lừng danh Frank Gregor hiện đang trình diễn ở London một trò tên là “Magicus”. Tôi đã nhờ anh ấy bỏ viên kim cương này vào bằng một động tác ảo thuật, y hệt anh đã làm.
Nhà ảo thuật Frank Gregor gật đầu:
– Anh đã phù phép khi mở lò. Nhưng mới ở trình độ tài tử khéo tay, chưa đạt mức chuyên nghiệp. Nên quá lộ liễu.
Henri Lemoine tái mặt, nới vội khăn quàng cổ để thở hồng hộc.
– Ngài định xử trí thế nào đây?
Sir Julius Wernher quắc mắt, nhưng rồi chỉ nói:
– Để xem đã.
Ông bỏ đi cùng với diễn viên ảo thuật.
Henri Lemoine đã gặp may hết biết: không bị trừng phạt… Sau nhiều ngày gã vẫn không thấy phản ứng gì của Sir Julius Wernher và của công ty De Beers. Rõ ràng vị giám đốc điều hành công ty không khiếu kiện vì sợ nổ ra xicănđan làm mất mặt ông ta và mất mặt công ty. Henri Lemoine ẵm trót lọt món tiền lớn: chín mươi ngàn bảng (tương đương 10 tỉ VNĐ), tiền trả cho một màn diễn không thành thạo, theo đánh giá chuyên môn của nhà ảo thuật Frank Gregor.
Nhưng Henri Lemoine quá tham lam, không biết dừng lại đúng lúc. Gã tiếp tục săn tìm những con mồi khác, bằng cách trưng bản hợp đồng với De Beers làm bùa hộ mệnh. Tin lành đồn xa tin dữ đồn xa, chẳng bao lâu trong giới kinh doanh tài chính lan truyền tin một kĩ sư người Pháp đã tìm ra kĩ thuật làm kim cương nhân tạo. Cổ phiếu của công ty De Beers sụt giá thảm hại, buộc Sir Julius Wernher phải đâm đơn khiếu kiện.
Ngày 17 tháng Ba 1906 Henri Lemoine phải ra trước tòa. Một phiên tòa rất nhiều kịch tính. Gã táo tợn lớn tiếng kết tội Sir Julius Wernher đã bầy mưu.
– Ông ta định làm sụt giá các mỏ kim cương để sang tên chúng với giá rẻ. Tôi chỉ là tay sai của ông ta mà thôi. Tôi biết trước sớm muộn quả lừa của tôi sẽ bị lật tẩy, nhưng phải sau một thời gian đủ để ông ta thực hiện được âm mưu…
Nghe cũng có lý, thành thử doanh nhân người Anh đã phải tốn rất nhiều công sức trước tòa chỉ để chứng minh ông ta là… một anh khờ. Cuối cùng Henri Lemoine, tên bịp ranh ma quá tham lam đành gục đầu nhận bản án sáu năm tù.
Chưa hết.
Theo quyết định của tòa, chiếc phong bì gắn xi đựng công thức chế kim cương nhân tạo do Henri Lemoine giao cho Sir Julius Wernher quyền tự tay mở trong trường hợp gã đột ngột qua đời, đã bị tòa tịch thu ở nhà chưởng khế. Vị chánh án cho công bố trước tòa.
Henri Lemoine không xí gạt Sir Julius Wernher chí ít cũng trong một điểm duy nhất này: công thức làm kim cương nhân tạo hết sức… đơn giản. Nó như thế này:
1. Phải sắm một lò nung điện.
2. Chuẩn bị muội khói và đường trắng ở dạng bột.
3. Nung hỗn hợp bột ở một trăm hai mươi độ để luyện thành kim cương.
4. Khi đạt nhiệt độ cần thiết, lấy ngay kim cương khỏi lò khi chúng đang còn nóng bỏng tay.
