Hình dáng Léopold Mader thiếu tá quân đội Áo trông rất oai vệ: cao lớn, râu muối tiêu, dáng điệu cứng cỏi, giọng nói nghiêm nghị… tất cả những nét cần có để xứng danh sĩ quan bộ Tham mưu. Ông ta biết rõ mình có địa vị cao sang tới mức nào trong xã hội: ở Áo cũng như ở tất cả các nước châu Âu, quân đội là niềm tự hào, là ước mơ cháy bỏng của mọi công dân. Nhất là bộ Tham mưu, nơi tập trung mọi tinh hoa của quân đội.

Bữa đó, sau khi làm việc ở Học viện Quân sự thiếu tá Mader trở về ngôi nhà công vụ dành riêng cho ông ta ở trung tâm thủ đô Viên. Ngồi một mình trong văn phòng, thiếu tá lướt qua các tờ báo trong ngày rồi bóc tập thư do sĩ quan tùy tùng vừa đặt lên bàn. Ngay lập tức, thiếu tá để ý chiếc phong bì dầy nhất bằng giấy cứng, bên trong hình như có một vật nho nhỏ.

Mader hơi lạ, bóc ngay phong bì. Một tờ thông báo in photo rơi ra. Góc trên có tiêu đề Charles Francis, nội dung tờ thông báo viết:

“Thưa quí ngài,

Dùng viên thuốc cường dương do chúng tôi bào chế theo phương pháp khoa học hiện đại nhất, quí ngài sẽ có đầy đủ sức mạnh cần thiết để chứng minh tình yêu của quí ngài mãnh liệt biết chừng nào…”

Tiếp theo là những lời lẽ rất kêu, ngợi ca hiệu quả kì diệu của liệu pháp do bác sĩ Charles Francis phát minh.

Kèm theo thông báo có một viên nang tròn trịa, màu xám.

Thiếu tá Mader vuốt râu mép, đắn đo hồi lâu… Ông đã thấy các báo quảng cáo rầm rộ vụ này từ khá lâu nay. Giờ đây nhà sản xuất lại có thêm sáng kiến gửi hàng mẫu đến tận nhà. Nhưng sao lại gửi cho ta? Thiếu tá hơi phật ý thấy mình có tên trong danh sách khách hàng thân thiết được nhà sản xuất thuốc cường dương dự kiến tuyển chọn. Nhưng dù sao cũng phải thừa nhận một sự thật còn khó chịu hơn nhiều… Nét mặt hờn dỗi của cô bồ nhí Eloa những lần thiếu tá không đáp ứng được chiếc thùng không đáy của cô ta…

Tờ thông báo kết luận “Thử tức là chọn”. Thiếu tá nghĩ bụng: tại sao không thử? Ta bí mật dùng thuốc, ai biết được chuyện ma ăn cỗ?

Mader rót li nước, nuốt chửng viên thuốc… và buông rơi ngay chiếc li vỡ tan tành, hai tay chụp vội lên cổ rồi ngã vật xuống thảm.

Tội nghiệp thiếu tá! Tưởng không ai hay biết vụ thiếu tá dùng thuốc nhằm thỏa mãn đòi hỏi của cô bồ nhí, nhưng cái chết của ông lại làm cả nước Áo bàn tán sôi nổi, thậm chí vụ thuốc “Cường dương“còn làm cho cả hoàng đế François Joseph cũng phải để mắt rồng xem xét.

Ít phút sau khi tin dữ phát ra, đại úy quân cảnh Johann Kluck đã có mặt tại hiện trường. Bác sĩ gia đình của nhà Mader đứng đợi đại úy ngay bên cạnh xác chết. Bác sĩ chỉ tay xuống thảm:

– Da mặt xanh tím. Có mùi đặc trưng của cyanure K. Không nghi ngờ gì nữa: nạn nhân bị ngộ độc.

Đại úy Kluck phân vân: nguyên nhân nào khiến một sĩ quan tham mưu được trọng vọng như thiếu tá Mader phải tự sát? Bất chợt đại úy trông thấy tờ quảng cáo trên bàn. “Kèm theo một viên làm mẫu”. Đại uý bất giác giật nẩy minh. Chết cha! Đây là án mạng!

Đại úy Kluck trở về văn phòng, trong đầu suy nghĩ rất lung. Sĩ quan tham mưu mà bị ám sát là chuyện cực kì nghiêm trọng. Phải làm rõ vụ này, nếu không thì đi đứt uy tín của cơ quan An ninh Quân đội. Sĩ quan tham mưu cũng là con người nên cũng có cuộc sống riêng tư. Phải rà soát kĩ mới tìm ra manh mối: do tình, tiền hay do ganh tị, thù riêng? Đại úy quyết săm soi từng chi tiết đời tư của nạn nhân trong hiện tại và trong dĩ vãng, và tìm hiểu sâu về Charles Francis bí ẩn, người phát minh ra môn thuốc thần…

Tin tức về vụ đầu độc xuất hiện ngay trong ngày trên trang nhất các báo chí thủ đô, do đó diễn biến tiếp theo của vụ án bỗng chuyển sang hướng khác hẳn.

Một sĩ quan mang vẻ mặt rất xúc động tay cầm tờ bào mới ra lò chạy vào phòng làm việc của đại úy Kluck.

– Báo cáo, tôi là trung úy Briesach sĩ quan bộ Tham mưu. Tôi vừa được tin về thiếu tá Mader. Sự việc này rất nghiêm trọng, thưa đại úy.

Trung úy rút trong túi lấy chiếc phong bì bằng giấy cứng màu vàng.

– Báo cáo đại úy, tôi vừa nhận được bữa qua. Mời đại úy xem: cũng là tờ quảng cáo của Charles Francis, cũng có một viên mẫu.

Đại úy Kluck tái mặt.

– Trung úy cho rằng… chúng định giết hai sĩ quan tham mưu?

– Không phải hai, mà bốn! Trung úy Fischer và đại úy Steiner cũng nhận được lá thư y hệt. Khi rời cơ quan ra về, ba chúng tôi cứ chọc nhau mãi về thứ thuốc này và không ai muốn dùng thử. Nên mới thoát chết!

Mặt đại úy Kluck từ tái mét chuyển thành nhợt nhạt. Bốn sĩ quan tham mưu bị đầu độc! Thế là vụ này mang tầm cỡ quôc gia rồi! Đại úy vội tới ngay Bộ Quốc phòng. Và được đích thân bộ trưởng chỉ thị:

1. Kiểm nghiệm ngay ba viên thuốc.

2. Rà soát xem còn ai nhận được nữa không.3. Truy lùng và bắt giữ ngay Charles Francis.

Sau đó bộ trưởng xin yết kiến vua François Joseph.

Ngay hôm sau Kluck đã thực thi xong các chỉ thị của bộ trưởng. Các viên thuốc gửi cho ba sĩ quan nêu trên đều lèn chặt cyanure. Phòng xét nghiệm còn cho biết một chi tiết: bột thuốc độc được nhồi trong viên nang rất vụng về, nhất định không phải do một bàn tay chuyên nghiệp của bác sĩ hoặc dược sĩ… Ngoài ba sĩ quan tham mưu trên không còn ai khác nhận được tờ quảng cáo kèm theo viên thuốc mẫu của Charles Francis.

Đại úy Kluck bắt giữ Charles Francis không mấy khó khăn. Gã là công dân Anh sang định cư ở Vienna vừa tròn một năm. Do tội mạo nhận là bác sĩ, gã bị trục xuất khỏi nước Anh, rồi gả lẻn sang Áo kinh doanh món thuốc do hắn sáng chế.

Charles Francis khoảng sáu mươi, còm nhom, tóc hoa râm, đôi mắt gian xảo sau cặp kính lão. Khi đại úy thẩm vấn gã ta, nhiều sĩ quan cao cấp bộ tham mưu cùng ngồi dự làm gã giả danh bác sĩ khiếp đảm, ngồi thu lu trên ghế. Gã chối bai bải:

– Không phải tôi. Xin thề tôi không dính dáng vào vụ này. Các viên thuốc tôi bào chế đều vô thưởng vô phạt.

Kluck gí tờ quảng cáo vào mũi lão.

– Cái này cũng không phải của ông chứ? Không kí tên Charles Francis thì cái gì đây? So chữ kí trong thư với chữ kí trên tờ quảng cáo, chữ của ông chứ của ai vào đây? Chối làm gì vô ích!

Lão già trợn tròn mắt nhìn tờ giấy và lộ rõ vẻ thất vọng.

– Chúng giả mạo chữ kí! Thật kinh tởm! Chúng có âm mưu gây án mạng, chứ tôi làm vụ này phỏng có ích gì!

Đại úy quát:

– Để lĩnh thưởng của bọn Anh! Ông chẳng lạ gì mối quan hệ giữa nước tôi với nước Anh đang xấu đi!

Nghe quát thế Charles không còn hồn vía nào nữa.

– Tôi chẳng hiểu ông nói gì. Chỉ biết tôi vô tội.

Đại úy hỏi thêm nhiều câu nữa nhưng chẳng thu thập được gì hơn. Charles Francis bị giải vào trại phạm binh.

Các cơ quan An ninh, cơ quan Tình báo quân đội được lệnh điều tra xem có bàn tay nước ngoài không. Đại úy Kluck tiếp tục trong phạm vi hình sự. Và thu ngay được kết quả.

Thiếu phụ trẻ Gretel nhân viên bưu điện xin gặp đại úy.

– Tôi đã biết hung thủ từ ngày hôm kia. Hắn tới ghi sê đưa các bì thư nhờ gửi vì bì thư quá dầy bỏ không lọt thùng thư. Tôi để ý ngay vì cả bốn lá thư đều gửi cho các sĩ quan.

Đại úy Kluck chồm lên khỏi ghế.

– Mặt mũi hắn thế nào?

– Hắn ta còn trẻ, đẹp trai. Khoảng ba mươi, áo quần rất sang trọng, tóc nâu, mắt xanh, ria ngắn, đeo kính một mắt.

– Nói giọng lơ lớ?

– Không, giọng Đức rất chuẩn.

Kluck đã thấy nhẹ nhõm trong lòng tuy hình dáng như vậy có thể là của vô số người… Theo thói quen nghề nghiệp, đại úy gặng thêm:

– Trang phục có gì đặc biệt không?

Cô nhân viên bưu điện nghĩ một lát.

– Không thấy gì đặc biệt. Ông lạ gì, các quân nhân đều mặc như nhau cả.

Kluck suýt nghẹt thở.

– Hắn là quân nhân ư?

– Vâng. Là sĩ quan đeo quân hàm trung úy.

– Của quân đội nước nào?

Thiếu phụ tỏ vẻ ngạc nhiên rồi đáp:

– Của quân đội ta chứ của ai nữa?

Kluck cố gặng xem hắn thuộc quân binh chủng nào nhưng trình độ hiểu biết của Gretel không cao tới mức đó, cô chỉ biết gã trung úy đó không phải là hải quân.

Đại úy chưa nén được cơn xúc động thì một nhân chứng thứ hai xin gặp. Lothar Scheffel, nhân viên pha chế thuốc bước vào, nhưng không tỏ ra hăm hở lắm.

– Có lẽ điều tôi sắp nói không liên quan tới vụ này. Nhưng tôi thấy vẫn cần bào cho đại úy biết vì tôi thấy nghi nghi. Chuyện như thế này: cách đây một tuần có ông khách tới hỏi muốn nhồi thuốc bột vào viên nang thì phải làm thế nào. Tất nhiên tôi không hướng dẫn.

Đại úy vội thúc anh ta nói tiếp:

– Tin này rất quan trọng, quan trọng hơn anh tưởng. Nhân dạng thế nào?

Nhân viên pha chế dược phẩm tỏ vẻ bối rối.

– Đây là lí do tôi vừa nói có lẽ chuyện này không dính dáng tới vụ án… Vì người đó là một quân nhân.

Đại úy không tự chủ được nữa, hét toáng lên:

– Cấp bậc? Binh chủng?

Nhân viên pha chế không do dự:

– Trung úy. Pháo binh.

Cấp trên của Kluck được phi báo ngay. Tuy khó tin có sĩ quan quân đội định giết chiến hữu nhưng họ bật đèn xanh cho Kluck tiếp tục vì cơ quan An ninh, Tình báo không phát hiện có dấu hiệu nước ngoài.

Về mặt kĩ thuật, không có gì khó. Kluck ra lệnh tập trung toàn bộ lí lịch các trung úy pháo binh, chọn ra những chàng trong độ tuổi ba mươi, tóc nâu, mắt xanh. Rồi mời cô Gretel nhân viên bưu điện và Lothar nhân viên pha chế dược phẩm tới

Trên bàn làm việc, Kluck bày ra vài chục tấm ảnh chụp các viên trung úy. Cả hai nhân chứng không do dự, chỉ tay vào một tấm:

– Người này!

Phía sau tấm ảnh ghi: trung úy Adolf Hofrichter. Bản lí lịch nằm ngay trước mắt đại úy Kluck. Lí lịch ghi nhận xét “Là sĩ quan xuất sắc, thể hiện những phẩm chất tinh thần và phẩm chất quân sự rõ rệt nhưng có quá nhiều tham vọng thường bột phát một cách lộ liễu. Do khuyết điểm này nên không được tuyển vào bộ Tham mưu. Nhưng có tên trong danh sách dự bị, đứng hàng thứ tư”.

Nói cách khác, nếu có bốn chiếc ghế trống trong bộ Tham mưu, Adolf Hofrichter tự khắc được một chiếc.

Kluck triệu tập Adolf Hofrichter tới. Đúng như đại úy đã hình dung, anh ta khá điển trai với bộ ria mép tỉa xén công phu, đeo chiếc kính một mắt… Nhưng từ con người anh ta toát ra một cái gì rất nham hiểm, rất độc ác. Một vẻ gì đó thật lạnh lùng, tàn bạo.

Đại úy không rào đón không úp mở:

– Chúng tôi biết hết rồi, Adolf! Tại sao đang là sĩ quan mà anh lại biến thành tên giết người?

Adolf Hofrichter biết không thể chối tội, thản nhiên khai hết.

– Do vợ tôi tất cả… Tháng trước cô ấy đọc bài báo tường thuật cuộc dạ hội của giới thượng lưu trong thành phố, có các sĩ quan bộ Tham mưu tới dự. Bài báo có đoạn viết về trung úy Biesach. Cô ấy cười và bảo tôi: “Giá như lấy anh này em đã có vinh dự được làm vợ một sĩ quan tham mưu và đi dự tiệc rồi”. Cô ấy nói đùa thế thôi, nhưng tôi chịu không thấu.

Gã đăm đăm nhìn đại úy:

– Tôi mong ước được vào bộ Tham mưu từ nhiều năm nay. Tôi biết rõ tại sao không được vào. Do tôi không biết cách, không biết vờ vịt. Tất cả bạn bè tôi đều có tham vọng như tôi nhưng chỉ những kẻ khéo che đậy lòng tham dưới những lời lẽ mĩ miều mới được trọng dụng Nhưng tôi không biết làm như chúng nó nên không được cấp trên nhận xét tốt. Và tôi biết rõ bốn tên đang chặn đường tôi. Không sao tự kiềm chế được, thế là tôi… Adolf nhăn nhó khai tiếp:

– Đọc quảng cáo thứ thuốc của Charles Francis trên báo, tôi nghĩ ngay ra kế hoạch thủ tiêu các vật cản đường. Viên “thuốc cường dương cho quí ông suy yếu” quả là thứ họ đang cần. Tôi giả mạo chữ kí của Charles Francis, photo tờ quảng cáo. Kiếm cyanure không khó, vì ai cũng có thể mua cả kí lô để làm ảnh.

Hung thủ hùng hồn kết luận:

– Tôi sai lầm ở chỗ đánh giá thấp tinh thần cảnh giác của chúng nó. Nên chỉ có một thằng bị: thiếu tá Mader.

Nó là tên ngu nhất trong bọn.

Trung úy Adolf Hofrichter bị điệu ra tòa án binh. Nhưng không ai biết phiên tòa đã diễn ra như thế nào. Theo lời đồn, đích thân vua François Joseph đã ra lệnh xử kín và thân chinh tới phiên tòa can thiệp, gỡ cho Adolf khỏi lĩnh án tử hình để vụ án càng ít gây ồn ào càng tốt. Hung thủ chỉ lĩnh án hai mươi năm tù.

Tên sát thủ ngoại hạng này còn được một dịp may cũng ngoại hạng. Đáng lẽ đến năm 1929 nó mới hết hạn tù nhưng năm 1918 Áo bại trận trong Thế chiến 1, quân đội phải giải giáp kéo theo cả hệ thống nhà tù quân đội. Các phạm binh được thả ra. Đa số bọn chúng là những quân nhân vô kỉ luật nhưng cũng có một số là những tên tội phạm hình sự, trong đó có Adolf Hofrichter. Sợ chuyển bọn này về nhà tù thường phạm sẽ gây rắc rối to về nhiều mặt nên vào khoảng cuối năm 1918 chính quyền quân sự thả Adolf và các tên khác. Từ đó không ai thấy tung tích hắn ta nữa.

Chẳng bao lâu sau nước Áo bước sang một giai đoạn bi thảm nhất trong lịch sử đất nước, giai đoạn những tên nhiều tham vọng nhất, vô liêm sỉ nhất nhẩy lên vũ đài chính trị, tha hồ làm mưa làm gió. Chắc chắn Adolf Hofrichter không bỏ lỡ cơ hội ngàn năm có một này để thực hiện tham vọng của nó. Y hệt tên đồng hương người Áo, kẻ cũng có cái tên trùng với tên hắn: Adolf Hitler.