Hai vợ chồng Vacherot ngồi ăn tối trong buồng ăn tại nhà riêng của họ tọa lạc trên đường Vaugirard, Paris. Đang là năm 1982.
Anh chồng Gaston Vacherot hai mươi tám tuổi, bảnh trai, tóc nâu, ria nâu, đôi mắt đầy nhiệt tình, cao lớn, dáng vẻ lịch sự. Cách ăn mặc cũng rất chững chạc, nhất là từ khi lấy Augustine. Nhờ món gia tài kếch xù của cô vợ, anh đang từ kiếp sống du mục thuở son rỗi chuyển thành nhà trưởng giả định cư trong giầu sang. Vậy mà lúc này Gaston lại rút chiếc đồng hồ quả quít trong túi ra xem với vẻ bực bội.
– Em yêu, anh buộc lòng phải tạm xa em trong nửa giờ. Anh phải tới ga Orsay đón một người khách tỉnh lẻ.
Augustine ngạc nhiên:
– Anh được cử đi đón khách? Sao luật sư Constant sếp của anh không đi đón?
Gaston mỉm cười:
– Anh được cử đi vì anh là thư kí thứ nhất. Đây là dấu hiệu được luật sư tín nhiệm. Sau này anh sẽ được thay ông luật sư lên điều hành văn phòng này.
Augustine thở dài não nuột:
– Đành vậy, anh Gaston. Nhưng em rất tiếc buổi sum họp tối nay, sao mà ngắn thế!
Cô nhìn chồng đắm đuối. Rõ ràng Augustine rất mực yêu thương chồng, tình yêu mãnh liệt khiến bộ mặt khó coi của cô có được đôi nét hấp dẫn. Ngoài khoản hồi môn đáng nể quà tặng của ông bố đại lí hối đoái rất giầu cô chỉ mang về cho chồng một mái tóc vàng và đôi mắt dịu dàng là hai nét đáng yêu duy nhất trên thân hình xương xẩu to đùng của cô…
Đã tới giờ, Gaston chia tay cô vợ đang thở dài thườn thượt, dặn sẽ trở về lúc mười một giờ đêm.
Chồng đi rồi, Augustine cố nhấn chìm nỗi sốt ruột chờ mong trong công việc thêu thùa… Bao giờ cũng vậy, hễ Gaston vắng nhà là y như rằng Augustine ngơ ngẩn như người mất hồn… Thì giờ chậm chậm trôi đi…
Đã mười một giờ. Tiếng chuông cửa mong đợi không thấy vang lên. Augustine ra cửa sổ nhìn xuống đường chờ đón cỗ xe ngựa mang chồng về. Nhưng đường phố vắng tanh. Nhiều phút rồi nhiều giờ trôi qua, càng lúc Augustine càng lo tợn. Từ chỗ nghĩ chồng vướng mắc công việc phải trễ giờ trở về nhà, dần dần cô thấy rất hoang mang rồi lo sợ thực sự. Trời vừa hửng sáng cô chạy vội tới đồn cảnh sát.
Cảnh sát trưởng Cournet chăm chú lắng nghe lời khai báo của Augustine. Anh trấn an:
– Nếu chồng chị chẳng may gặp tai nạn, chúng tôi sẽ biết tin ngay…
Anh nhìn thẳng vào mặt thiếu phụ, nói tiếp:
– Nhưng theo tôi đây có lẽ chỉ là một vụ bỏ nhà đi hoang.
Thiếu phụ bực tức quát to:
– Không đời nào! Anh Gaston là người chồng mẫu mực nhất trên đời! Không bao giờ có chuyện đó!
Cảnh sát trưởng Cournet tiễn chân khách ra về:
– Nhiệm vụ buộc tôi phải đặt ra mọi giả thuyết. Trước mắt, tôi muốn sự việc diễn ra theo giả thuyết ít nghiêm trọng nhất. Và điều chị nên làm lúc này là trở về nhà nghỉ ngơi. Nếu có sự kiện gì mới tôi sẽ tới báo…
Sự kiện mới xuất hiện ngay chiều hôm đó. Một người qua đường mang tới nộp cảnh sát chiếc ví ông ta nhặt được trên bờ sông, gần cầu dẫn nước Auteuil. Trong ví có nhiều giấy tờ của Gaston Vacherot.
Trên đường đi tới nhà hai vợ chồng Vacherot, cảnh sát trưởng Cournet cảm thấy khá phân vân. Anh là một cảnh sát cực kì thính nhậy, ít khi nhầm lẫn. Ngay lần đầu gặp Augustine anh đã đánh giá chị ta là con người tiêu biểu cho các cô vợ bị chồng ruồng rẫy. Nhưng lúc này đây, chứng cứ buộc anh phải thừa nhận vụ này đang đi theo một chiều hướng khác hẳn.
Augustine hoàn toàn suy sụp khi nhìn thấy chiếc ví của chồng. Sau phút tuyệt vọng, chị ta dần dần trấn tĩnh lại, trả lời khá rõ ràng mọi câu hỏi của cảnh sát trưởng.
– Hai anh chị vừa rồi có cãi lộn không?
– Tuyệt đối không. Gaston là hiện thân của sự ân cần.
– Chị có thấy anh thay đổi tính nết chút nào không? Chẳng hạn như tỏ vẻ âu sầu buồn bã…
Câu hỏi làm Augustine rất ngao ngán:
– Anh Gaston không đời nào tự sát. Tối hôm qua chồng tôi vẫn như mọi bữa: vui vẻ, hồn nhiên, vô tư lự.
Cảnh sát trưởng Cournet không ngạc nhiên trước câu trả lời, thản nhiên ghi vào sổ tay. Bản thân anh cũng không nghĩ Gaston tự sát. Khi định nhẩy xuống sông tự tử, chẳng ai nghĩ tới việc rút ví để lại trên bờ. Quá lắm cũng chỉ cởi bớt quần áo ngoài là cùng. Hơn nữa, trong vụ này còn có tình tiết khác…
– Vừa nãy chị nói chồng chị tới ga Orsay đón một thân chủ của luật sư Constant?
– Vâng, thưa cảnh sát trưởng.
– Rất tiếc là không phải vậy. Trước khi tới đây tôi có ghé qua văn phòng luật sư và được biết văn phòng không chờ đón khách hàng nào sẽ tới vào tối qua.
Nghe vậy Augustine cảm thấy như đất sụt dưới chân. Đầu óc choáng váng, cô chợt nhìn thấy lờ mờ một Gaston bí ẩn trước đây chưa bao giờ cô nghĩ tới.
Cô bất giác kêu lên:
– Anh ấy nói dối tôi ư? Vì cớ gì?
Cảnh sát trưởng thở dài:
– Tôi đang muốn biết thật nhanh vì cớ gì anh ấy nói dối chị. Mong chị vui lòng cho phép tôi lục soát các giấy tờ riêng của anh ấy.
Augustine gật đầu, dẫn cảnh sát trưởng vào phòng làm việc riêng của chồng. Phòng được bài trí rất sang trọng và tiện nghi. Sau ít phút, cảnh sát trưởng lấy ra một xấp thư buộc nơ, mở ra đọc.
– Chị đã có lần nào nghe nói đến người phụ nữ tên là Hortense Lemoine?
Augustine Vacherot ngã ngồi xuống ghế.
– Không… Chưa bao giờ! Nó là… nhân tình chồng tôi?
– Phải. Nhưng chị khỏi lo. Xấp thư này có từ trước đám cưới chị. Và chính vì cưới chị nên anh Gaston đã cắt đứt cô này.
Đôi mắt Augustine tỏ vẻ van lơn:
– Ông cảnh sát trưởng cho rằng người phụ nữ này có liên quan đến vụ Gaston mất tích?
Cảnh sát trưởng Cournet phác một cử chỉ tỏ ý bất lực.
Tôi không rõ. Tôi sẽ lần theo mọi dấu vết và hi vọng sẽ nhanh chóng báo chị biết nhiều tin vui. Xin phép cho tôi giữ mấy lá thư này…
Qua xấp thư cảnh sát trưởng biết rõ Hortense Lemoine làm người mẫu cho các họa sĩ, ngụ trong xóm Montmartre. Cảnh sát trưởng tới ngay địa chỉ cô ta. Lúc ở nhà Augustine anh giấu không cho cô này biết nội dung các lá thư. Lời lẽ những bức đầu như bốc lửa, nếu không muốn nói là cháy rừng rực. Những lá tiếp theo, ở khúc giữa, thuộc loại sướt mướt: Hortense than thở bị người tình lạnh nhạt. Khúc cuối chất đầy thù hận. Được Gaston báo tin sẽ cưới Augustine, Hortense tức giận viết: “Này, hãy đợi đấy. Anh chắc đã thừa biết: gái này chẳng thiếu một ngón nghề nào!”
Hortense Lemoine ở trong một phòng nhỏ trang trí đẹp mắt. Chủ nhân đẹp còn gấp ngàn lần cảnh nội thất. Tóc nâu, mắt biếc đã là của hiếm có trên đời, những phần còn lại trên gương mặt và thân hình lại cân đối hài hòa đến nỗi cảnh sát trưởng không sao rời mắt đi chỗ khác nổi.
Cảnh sát trưởng đưa cho cô nàng bức ảnh Gaston. Cô ta kêu lên:
– Lạy Chúa! Anh ấy bị sao rồi?
– Mất tích!… Cô mới gặp anh ấy trong thời gian gần đây phải không?
Thiếu phụ cố trấn tĩnh lại.
– Không gặp lại lần nào. Từ khi anh ấy lấy vợ.
Cảnh sát trưởng bỏ tấm ảnh vào túi.
– Cô nói dối. Cô đã nối lại với Gaston Vacherot từ hơn một năm nay. Đừng chối! Trước khi tới đây tôi đã hỏi nhiều người ở gần cô.
Hortense lúc này như đứa trẻ bị bắt quả tang ăn vụng.
– Vậy à… vậy thì… vâng, Gaston đã quay lại với tôi. Vì buồn cô vợ quá. Hai chúng tôi sống với nhau rất hạnh phúc, không một va chạm dù nhỏ.
– Tối qua cô có gặp anh ấy không?
– Không.
Cảnh sát trưởng Cournet bước ra cửa. Tôi sẽ kiểm tra, thưa cô Lemoine.
Hai ngày sau đó không mang thêm thông tin gì cho cảnh sát trưởng Cournet. Không có xác chết trôi trên sông Seine. Cũng không có dấu hiệu Gaston Vacherot còn sống. Mãi tới ngày 8 tháng Mười mới xuất hiện một nhân chứng: người đánh xe ngựa.
– Thưa cảnh sát trưởng, tôi thấy ảnh người mất tích trên báo. Tôi đảm bảo với ông rằng chính tôi đã chở anh chàng đó cách đây chưa tới nửa tháng. Anh ta không đi một mình. Đi với một cô tóc nâu mắt xanh.
Cảnh sát trưởng lắng nghe rất chăm chú.
– Bác có nghe lỏm được đôi ba câu họ nói với nhau không?
– Sao không? Hai anh ả cãi lộn không ngớt trong xe. Tôi không hiểu họ nói những gì, ngay sau khi đã xuống xe họ vẫn còn vặc nhau thậm tệ. Cô ả như phát điên, lặp lại mãi câu: “Anh mà bỏ tôi là tôi cho đi đứt luôn!” Cảnh sát trưởng Cournet bắt đầu hiểu ra.
– Người đàn ông nói gì?
– Im thin thít. Chỉ thấy lắp bắp không ra tiếng. Anh ta lúng túng cố vỗ về cho cô ả nguôi giận.
Hortense Lemoine bị bắt ngay hôm đó. Tới trước mặt cảnh sát trưởng, cô nàng chối kịch liệt. Thậm chí còn tỏ vẻ căm phẫn vì bị nghi ngờ.
– Gaston là người duy nhất tôi yêu trên đời này. Tại sao tôi lại giết anh ấy?
– Vì tội định bỏ rơi cô.
– Nhưng từ bữa quay lại với nhau chúng tôi có lần nào cãi lộn đâu!
– Lúc ngồi trên xe ngựa cũng không?
– Đấy chỉ là lời nói gió bay thôi, chẳng có ác ý gì… Hơn nữa, thử hỏi tôi làm cách nào giết nổi anh ấy rồi vác xác ném xuống sông?
Cảnh sát trưởng Cournet có vẻ sốt ruột:
– Khó gì! Cô nhờ một thằng đồng phạm xuống tay giết Gaston! Thiếu cha gì bọn đó ở xóm Montmartre nhà cô.
– Không đúng!
Có lẽ không đúng thế thật, nhưng mọi chuyện vẫn dừng lại ở đó cho tới ngày 15 tháng Giêng 1883, Hortense Lemoine bị ra trước tòa đại hình vùng Seine về tội giết người. Một vụ giết người không có xác người bị giết bởi lẽ Gaston Vacherot vẫn không xuất hiện, dù còn sống hay đã chết.
Trước tòa Hortense vẫn một mực kêu oan. Tòa cũng chẳng có bằng chứng gì để kết tội. Không tìm ra động cơ khiến bị cáo giết người duy nhất cô ta yêu, cũng không chứng minh được bằng cách nào cô gái yếu ớt kia có thể hạ sát chàng trai khỏe mạnh rồi vứt xác xuống sông Seine.
Đáng lẽ tòa phải xem xét kĩ những tình tiết đó, nhưng khốn nỗi bị cáo đã hai lần nói dối trong quá trình điều tra nên đoàn bồi thẩm có định kiến sẵn với bị cáo. Ngoài ra, họ còn cho rằng bị cáo rất có thể đã mượn tay một tên tòng phạm tuyển mộ trong đám xã hội đen lúc nhúc ở xóm Montmartre. Tóm lại, đoàn bồi thẩm tin chắc Hortense đã giết tình nhân khi anh ta định ruồng bỏ mình. Hortense Lemoine bị tòa tuyên phạt mười năm tù giam.
Đi theo cảnh sát áp giải về trại giam Hortense vẫn khăng khăng kêu oan. Vụ Gaston Vacherot mất tích chìm dần trong quên lãng… Ít ra cũng trong sáu tháng.
Ngày 12 tháng Bẩy năm 1883, viên cảnh sát trực ban báo cảnh sát trưởng Cournet: có người tới gặp anh để cung cấp thông tin về vụ Gaston Vacherot. Cảnh sát trưởng cho mời vào, tuy trong bụng chẳng hi vọng gì nhiều.
Người đó bước vào với vẻ lúng túng ngượng ngùng. Vừa nhác thấy anh ta cảnh sát trưởng giật mình sửng sốt đến nỗi phải bám chặt vào bàn: người tới cung cấp thông tin về Gaston Vacherot không phải ai khác, chính là Gaston Vacherot! Cảnh sát trưởng chưa kịp hoàn hồn thì vị khách lên tiếng:
– Chắc tôi phải có đôi lời giải thích với cảnh sát trưởng?
Cảnh sát trưởng Cournet lúng búng:
– Phải, có lẽ thế…
Gaston Vacherot ngượng ngùng bắt đầu kể câu chuyện khó tin của anh:
– Thưa cảnh sát trưởng, đây là chuyện về đàn bà. Nhưng không phải chuyện về bà vợ chính thức cũng chẳng phải chuyện bà bồ nhí của tôi, mà một cô thứ ba…
Cảnh sát trưởng há hốc mồm, ngơ ngác nhìn khách. Lại còn có thêm một cô thứ ba nữa! Anh chưa phút nào nghĩ tới tình huống này! Anh lặng im ngồi nghe tiếp.
– Thưa cảnh sát trưởng, tôi quả thật chẳng chê trách cô Augustine được câu nào. Cô ấy là người vợ gương mẫu. Nhưng có điều là tôi không yêu cô ấy, còn cô ấy thì lại yêu tôi quá mức. Thành thử chẳng mấy chốc sau khi lấy nhau tôi đã quá ngán những tiếng thở dài và những ánh mắt đắm đuối của cô ấy. Thế là tôi nối lại với Hortense… Và lại phạm sai lầm chết người. Vì chẳng bao lâu sau cô bồ này cũng cư xử với tôi y hệt cô vợ chính thức. Cũng thở dài sườn sượt, cũng mắt nhìn đắm đuối, cũng đòi tôi phải dành tất cả cho cô ấy. Khi tôi nói sẽ chia tay nhau, cô ấy nổi một trận lôi đình khủng khiếp.
Gaston lau mồ hôi trán.
– Tình thế trở nên cực kì nghiêm trọng: đáng lẽ chỉ phải gánh vác một cô, tôi lại gánh những hai cô. Đúng lúc đó, tôi gặp Sylvia Mercier.
Sylvia là nhà báo, có tính cách rất độc lập, không phải loại phụ nữ bám riết lấy đàn ông. Chúng tôi thích nhau ngay khi vừa quen. Và tôi nẩy ra ý định: chia tay hai cô kia để đi với cô này.
Sylvia đồng ý ngay. Chúng tôi quyết định tới sống ở London. Ngày 5 tháng Mười vừa rồi, tôi bỏ nhà đi, cố tình để lại chiếc ví trên bờ sông Seine.
Bộ mặt Gaston sa sầm:
– Tôi định làm mọi người tưởng tôi đã tự tử. Xin thề độc trước cảnh sát trưởng là đúng như vậy. Cho tới hôm qua tình cờ đọc tờ báo Pháp, tôi mới biết sự việc đã không diễn ra như dự tính. Hortense bị tình nghi giết người, bị kết án tù. Không thể để cô ấy bị oan như vậy. Tôi vội vàng xuống tàu trở về. Đấy, câu chuyện là như thế…
Ngay hôm đó Hortense Lemoine được trả tự do. Cô làm đơn kiện Gaston trước tòa, đòi bồi thường mười ngàn frăng. Nhưng đơn bị tòa bác. Bởi lẽ bỏ lại chiếc ví của mình trên bờ sông không phải là một hành vi phạm tội, hơn nữa, chính người tình một thuở của cô đã minh chứng được anh ta không hề có ý hãm hại cô. Tuy không được nhận một xu nhỏ qua sự can thiệp của pháp luật nhưng Hortense vẫn được bồi thường hậu hĩ. Qua vụ án, tiếng tăm cô nổi lên như cồn, các bậc hiền nhân quân tử thi nhau chèo kéo cô, cô nhanh chóng trở thành một nhân vật được mến mộ trong giới ăn chơi quyền quí.
Cô Augustine đáng thương và sùng đạo không dám li hôn, chấp nhận li thân và chia đôi tài sản.
Gaston Vacherot thoát khỏi hai người tình cũ, về ở hẳn Paris cùng với cô Sylvia mới toanh của anh.
Luật sư Constant vốn là người có tư tưởng khoáng đạt, nhận anh trở lại làm việc cho ông. Sau đó Gaston lên thay ông điều hành văn phòng luật sư…
