Một người bé nhỏ tay cắp cặp, cổ đeo cravat, bận bộ đồ màu xám, kính trắng oai vệ bước vào phòng khách một ngân hàng ở Paris. Anh ta hỏi bà nhân viên tiếp tân bằng giọng rất lịch sự:
– Chào bà. Tôi muốn mở tài khoản. Xin gặp ông giám đốc được chứ?
Lúc này đang tháng Bảy, ngân hàng không đông khách. Một nửa số dân Paris đã đi nghỉ mát các nơi. Những người còn ở lại đều làm việc với thái độ thoải mái: họ thấy mình cũng có quyền nghỉ ngơi đôi chút.
Giám đốc ngân hàng tới gặp khách.
– Chào quí khách. Quí khách cần mở tài khoản phải không ạ? Quí khách đã là khách hàng của chúng tôi chưa ạ?
– Chưa. Tôi vừa mới thành lập một doanh nghiệp nhỏ trong phường ta. Mở tài khoản ở đây thuận tiện cho tôi hơn ở chỗ khác.
Vị khách bé nhỏ tươi cười, trông thật dễ mến. Ông cho biết: mới thành lập công ty quảng cáo Publicité, một công ty nhỏ bé thôi, nhưng chắc chắn rất ăn khách. “Bản điều lệ của công ty đây, ông xem qua cho biết”.
– Quí công ty kinh doanh mặt hàng gì vậy, thưa ông…
– Pilon, tên tôi là Jean Pilon. Tôi nhận quảng cáo cho tất cả mọi ngành nghề, mọi doanh nghiệp. Không có ngành nào cho tôi thu nhập thật lớn, ăn thua ở số lượng nhiều. Tôi đăng quảng cáo lên các báo, tạp chí. Nếu khách hàng ủy nhiệm tôi tìm cách gài các mẩu quảng cáo vào chỗ nào thích hợp nhất. Ba bên đều có lợi.
– Mở tài khoản không có gì khó khăn, thưa ông Pilon. Ông định gửi bao nhiêu?
– Gửi khoản tối thiểu để mở sổ. Đến tháng Chín hoặc tháng Mười tôi mới nhận được các khoản tiền công đầu tiên. Mới khởi động bao giờ chả thế, chắc ông không lạ. Tạm tạm với 5 triệu frăng đã.
– Doanh thu ước tính của ông độ bao nhiêu?
– Xem nào… Hơi khó ước lượng. Chỉ biết chắc là sang tháng Chín tôi sẽ thu về 100 triệu.
– Không tồi.
– Mức trung bình thôi vì tôi còn phải chịu phí tổn kinh doanh, thuế má… Nói là trung bình vì hiện giờ vài dòng rao vặt, một tấm biển quảng cáo con con tốn từ 5.000 đến 50.000 frăng, có khi hơn. Mỗi tháng tôi nhận được vài nghìn món như thế. Khách trả tiền ngay khi đặt hàng, tôi chỉ trả tiền đăng lên báo sau 30 ngày. Do đó số dư tài khoản của tôi có lúc rất cao, lúc lại tụt xuống rất thấp.
– Vâng, tất nhiên phải thế. Xin cho biết dứt khoát: ông mở tài khoản với số tiền là bao nhiêu?
– Năm triệu.
– Đứng tên ai?
– Tên công ty Publicité TNHH.
Ai cũng biết: công ty TNHH là công ty “Trách nhiệm Hữu hạn”. Jean Pilon, giám đốc công ty Publicité đúng là chỉ có trách nhiệm hữu hạn thôi, sau đây bạn đọc sẽ rõ.
Giám đốc ngân hàng thấy vị khách này thật đáng kính, dễ thương: ông ta nộp ngay 5 triệu để mở tài khoản.
… Tháng Bảy chậm rãi trôi qua, tháng Tám không mưa nhiều. Nước Pháp ngủ yên trong nắng ấm mùa nghỉ. Cả ông Pilon cũng ngủ yên trên một bãi biển nào đó cùng với vợ và mấy đứa nhỏ tua tủa xẻng cuốc bằng chất dẻo. Tài khoản của công ty Publicité cũng ngủ yên trên số tiền 5 triệu frăng, không tăng cũng không giảm.
Ngày 3 tháng Chín, ông Pilon điềm tĩnh cắp cặp tới ngân hàng. Đến thẳng quầy, ông hỏi nhân viên ngân hàng:
– Chào. Chắc ông có số séc đứng tên tôi?
Nhân viên ngân hàng đáp:
– Để tôi xem lại đã, thưa ông.
– Tôi là công ty Publicité, 121 đường Hầm Rượu.
– Vâng, có. Xin ông kí vào đây cho.
– Cám ơn. Sắp nhiều việc lắm. Trong ngành tôi khách hàng chi trả bằng séc rất nhiều. Tuy mỗi séc giá trị không lớn, nhưng lại thường tới dồn dập.
– Vâng, vì sắp hết nghỉ năm đến nơi. Thiên hạ bắt đầu làm ăn.
Càng đi sâu vào mùa đông, tài khoản số 5051 của công ty Publicité càng nhộn nhịp séc nhập tiền. Toàn những séc nhỏ nhưng chúng làm tăng đều đều số dư tài khoản. Từ 5 triệu ban đầu lên 15 rồi 30, rồi 80 triệu và đến tháng Chín đã thành 150 triệu. Ngày 10 tháng Mười có thêm một số séc trị giá khoảng 5 6 triệu nữa.
Ông Pilon gửi tiền vào tài khoản rất đàng hoàng, minh bạch. Tất cả các séc đều hợp lệ không mảy may có chút gì đáng nghi ngờ, chứng tỏ khách hàng của ông rất nghiêm chỉnh.
Chiều 15 tháng Mười, ông Pilon tới gặp giám đốc ngân hàng. Giữa hai người có quan hệ làm ăn đứng đắn với nhau, bàn tính chuyện gì cũng dễ dàng chóng vánh. Chào ông Pilon. Công việc trôi chảy chứ?
– Rất tốt, cám ơn.
– Ông không gặp trở ngại gì do phía chúng tôi chứ?
– Không, hoàn toàn không. Ngân hàng của ông tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi làm ăn. Nhân đây mong được ông chỉ dẫn cho đôi điều. Tôi đang trù tính một việc mới.
– Sẵn sàng. Tôi rất vui khi được giúp ông.
– Có người định cùng với tôi làm một việc khá lớn. Nhưng nó đòi hỏi phải có trong tay số vốn cũng khá lớn. Xin ông cho biết trong tài khoản của tôi hiện có bao nhiêu?
– Để tôi xem trong số… Vài khoản chi không đáng kể… Còn suýt soát 157 triệu.
– Vậy tôi có thể sử dụng 150 triệu chứ ạ?
– Có thể. Chắc chắn là được, không có vấn đề gì. Không vì thế mà tài khoản của ông hết giá trị chi trả.
– Nhưng… Có điều là… Chiều mai tôi có lĩnh được bằng tiền mặt không?
– Nếu ông cần. Nhưng cầm số tiền khá lớn thế thật ra cũng không tiện lắm.
– Tôi biết. Khốn nỗi tôi không thể để tuột áp phe này được. Tôi cũng không muốn mang của nợ ấy trong người, nhưng chắc ông thông cảm, làm ăn nhiều khi phải mạo hiểm một chút.
– Hẹn ông ngày mai. Chúng tôi sẽ sẵn sàng vào buổi chiều.
– Khoan. Tiện thể, tôi ký luôn séc chi.
– Mai cũng được, ông Pilon!
– Đằng nào cũng thế. Đây, ông cầm lấy. Ngày mai 16 giờ tôi sẽ tới.
Xưa nay ông Pilon vẫn thế: sòng phẳng, đủ thủ tục, hợp lệ… Ông ký luôn tấm séc 150 triệu trích ở tài khoản của công ty Publicité giao cho chủ ngân hàng tuy mai ông mới nhận tiền. Ông tin tưởng bạn hàng, bạn hàng tin tưởng ông.
Hôm sau đúng 16 giờ ông Pilon tới nhận 150 triệu bỏ vào cặp.
Lúc 16 giờ 15 phút ông Pilon ra về.
Và biến mất tăm không để lại dấu vết gì.
Cuối tháng Mười ấy, một ông Dupont ngụ tại quận XVI thủ đô Paris mở tập thư mới nhận được, bóc phong bì màu xanh đọc:
Phòng Thuế Quận XVI
GIẤY BÁO
Thưa ông Dupont,
Thuế doanh thu niên khóa 19611962 của ông thành tiền là…… cộng thêm 10% tiền phạt nộp thuế chậm tổng cộng thành……. Ông phải đem số tiền đó nộp cho Trưởng phòng Thuế trước ngày…
Ông Dupont nổi giận: làm gì có chuyện ông dây dưa tiền thuế? Ông viết thư trả lời luôn:
Thưa ông Trưởng phòng Thuế quận XVI,
Hân hạnh báo ông tường: tôi đã nộp đủ thuế niên khóa 19611962 đúng ngày chót hạn là ngày 15 tháng Chín, bằng tấm séc số… kí ngày 15 tháng Chín.
Vài ngày sau ông Dupont lại nhận được chiếc phong bì màu xanh:
Phòng Thuế Quận XVI gửi ông Dupont,
Sau khi kiểm tra kĩ, xin báo ông rõ: chúng tôi chưa nhận được tiền thuế của ông như ông đã phúc đáp trong văn thư số… ngày…
Lần này ông Dupont nổi cáu thật sự, ông trực tiếp đến gặp trưởng phòng thuế, đưa cho xem cuống séc, số tiền trừ vào tài khoản của ông, ngày chi trả v.v…
Cơ quan chức năng điều tra vụ việc mất một tháng trời. Đến tháng Mười một mới kết luận xong: tấm séc của ông Dupont do một ngân hàng nhỏ của phường đã lĩnh và chuyển vào tài khoản của người tên là Pilon giám đốc công ty quảng cáo Publicité.
Cuộc điều tra tiếp theo làm dựng tóc gáy trưởng phòng thuế của vài ba quận, của các quan chức cao cấp thành phố Paris, của Bộ Tài chính nước Pháp: ông Pilon giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn đã thực hiện một kì công độc nhất vô nhị.
Chúng ta hãy trở lại ngày 15 tháng Chín, vào lúc nửa đêm xem ông Pilon làm gì.
Ông lái chiếc xe xinh xắn chạy đến con phố nhỏ, dừng trước ngôi nhà treo tấm biển “Phòng Thuế Quận XVI”. Ông đến chỗ gắn thùng thư, đảo mắt nhìn xung quanh rồi thò tay.
Nếu có ai đứng xa nhìn, có thể nghĩ ông đang bỏ vào đó một phong bì, như nhiều người khác đã đến bỏ trước ông. Thực ra ông đang móc lấy một, hai, một xấp phong bì trong thùng. Liếc mắt qua các địa chỉ người gởi, ông chọn lấy một số, còn lại bao nhiêu ông bỏ trả vào thùng. Nếu lấy đi hết, sáng mai trưởng phòng thuế sẽ sinh nghi… Sau đó ông Pilon lên xe tiếp tục cuộc hành trình.
Ông nắm rất vững tình hình, biết rõ thùng thư của phòng thuế quận nào chứa nhiều món béo bở: quận có nhiều người phải đóng thuế cao. Hơn nữa ông Pilon còn là nhà tâm lí học cừ khôi nắm rất vững tâm lí người dân Pháp.
Ông thừa biết: người Pháp không thích đóng thuế cho nhà nước, nhưng họ bị ép phải đóng thuế nên bao giờ cũng đợi đến hạn chót mới nộp: trước nửa đêm 15 tháng Chín hàng năm.
Thu hoạch xong ông Pilon về nhà, bắt đầu hành nghề. Ông mở chiếc phong bì thứ nhất: tấm séc của ngân hàng X chuyển vào tài khoản Public số tiền…
Ông Pilon là một nghệ sĩ có tài nên ông chữa ngay “tài khoản Public” thành “tài khoản Publicité”. Dễ ợt: chỉ thêm có ba con chữ ité.
Ông có sẵn trong tay đủ các loại màu mực, bút bi, bút sắt và hoa tay của người chuyên chép thuê viết mướn.
Bằng cách đó ông Pilon hái được 150 triệu trong có một đêm. Những ngày sau ông gửi dần từng ít một những tấm séc đó vào tài khoản của ông.
Phòng thuế các quận sau một thời gian mới gửi giấy báo phạt 10 phần trăm tới những người dây dưa tiền thuế, như ông Dupont nói trên. Công việc ngập đầu, phong thuế làm sớm hơn sao được?
Tất nhiên trò xiếc của Pilon chỉ diễn được có một lần. Pilon không diễn lại một lần nào nữa. Không ai tìm được tông tích nhà ảo thuật này.
Xét cho cùng, mọi người coi Pilon là một tên bất lương “không đến nỗi”. Vì sau vụ này chẳng ai kiện được ai, chẳng ai phải bồi thường hoặc phải chịu tù tội. Tất cả các ông Dupont đều có đầy đủ chứng cớ họ đã đóng thuế đủ và đúng, đã bỏ séc vào thùng thư của phòng thuế, và phòng thuế phải chịu trách nhiệm canh giữ thùng thư của mình. Chính Bộ trưởng Bộ Tài chính đã qui định như vậy.
Chỉ có Nhà nước là bị mất tiền!
