Mỗi khi Madeleine lê chân ngoài phố, chẳng ai để mắt nhìn cô. Còn cô ta thì luôn cúi gằm mặt như muốn tránh con mắt soi mói của người qua đường, tuy thực ra có ai thèm đề ý đến cô đâu!

Năm đó Madeleine ba mươi tuổi nhưng nếu cô nói mới đôi mươi hoặc đã năm mươi cũng đều được người nghe chấp nhận chẳng ai cãi lại… Bởi lẽ cô thuộc loại người không có tuổi, vì cô xấu gái quá. Tuy trên người không có chỗ nào khó coi, cô chỉ xấu gái một cách chung chung, một vẻ xấu xí không có tên gọi. Nhưng như thế lại giúp cô rất hợp với khung cảnh tỉnh lẻ cô đang ở. Một tỉnh nhỏ không sức sống, đang thoi thóp giữa mùa hè năm 1924. Một tỉnh nhỏ không bao giờ xẩy ra chuyện gì đáng nói, y hệt cuộc sống của cô Madeleine không bao giờ có chuyện gì đáng để mọi người nói đến cô. Trừ phi xẩy ra một phép lạ gì đó…

Từ lâu nay Madeleine Bertin vẫn sống cô độc, không đi làm, không hoạt động xã hội. Bố mẹ đã qua đời mấy năm nay, để lại khoản thừa kế giúp cô đủ sống, chẳng cần làm nghề gì, chẳng cần ai giúp giập vẫn sống được. Hình như số phận buộc cô phải sống đơn chiếc, đơn chiếc và cô độc.

Đã thế Madeleine lại mang nhiều bệnh oái oăm. Từ lâu cô bị lao phổi với những di chứng càng ngày càng trầm trọng. Hai chân bị lở loét rất đau, chữa mãi không đỡ. Mỗi bước chân đi là một cực hình, có những ngày cô không sao rời khỏi căn phòng đang ở.

Bệnh tật hành hạ khổ sở như thế khiến Madeleine phải tìm nơi ẩn náu trong đức tin, trong tôn giáo và trở thành người phụ nữ từ thiện. Những khi đôi chân vui lòng đưa đi, cô tới nhà thờ giáo xứ làm những việc phúc đức.

Cha xứ hết sức nâng đỡ Madeleine, luôn khuyên cô hãy nhẫn nại chờ một thế giới tốt đẹp hơn sẽ thu nhận cô. Cô gái quá lứa nhỡ thì cũng biết rằng đối với mình không có giải pháp nào khác, cô chẳng còn hi vọng một điều gì tốt lành trên thế gian này.

Nhưng một bữa kia, khi buổi lễ kết thúc, cha xứ bảo Madeleine:

– Con thử tới Lourdes xem sao. Nhiều người tới đó đã thu được kết quả không ngờ.

Lourdes nguyên là một thương trấn lớn với nét đặc trưng là một pháo đài nổi lên giữa thành phố trên vách đá dốc đứng. Năm 1858, sau khi có tin Đức Mẹ hiện ra với cô Bernadette Soubirous trong một hang đá nhỏ tên là Massabielle bên bờ sông Pau chảy qua thành phố, Lourdes trở thành một trong các trung tâm hành hương của tín đồ Công giáo khắp thế giới. Hàng năm có khoảng hơn 5 triệu khách hành hương tới Lourdes, trong đó có khoảng 60.000 bệnh nhân và người tàn tật đến cầu nguyện, xin phép lạ chữa bệnh. Ngay trong tháng Ba 1858 Catherine Latapie bị cố tật ở tay phải tuyên bố chị khỏi bệnh sau khi nhúng tay xuống suối, khỏi bệnh rồi đẻ luôn trong năm một bé trai về sau được cử làm linh mục.

Sau Catherine Latapie có 7000 người, đa số là phụ nữ tuyên bố đã được Đức Bà Lourdes chữa khỏi bệnh, nhưng Tòa Thánh Roma chỉ công nhận 67 trường hợp, gần một nửa số trường hợp này xẩy ra trong 50 năm đầu của hiện tượng Đức Bà xuất hiện. Hàng năm có khoảng hơn 5 triệu khách hành hương tới Lourdes, trong đó có khoảng 60.000 bệnh nhân và người tàn tật đến cầu nguyện, xin phép lạ chữa bệnh.

Nhưng những năm gần đây số người báo tin được hưởng phép lạ ngày càng ít. Khi được hỏi: “Trong tương lai liệu có còn những phép lạ như trước kia không?” linh mục Jacques Perrier cai quản giáo xứ Lourdes mỉm cười đáp: “Tôi đâu phải thầy bói!”

Nghe cha xứ khuyên Madeleine đắn đo rất lâu, sợ chặng đường dài vất vả, lại vì đã quen sống cô đơn từ lâu nên cô sợ cả những người sẽ gặp trên đường đi tới Suối Thánh Lourdes. Nhưng dần dần Madeleine vượt qua mọi nỗi sợ, quyết định lên đường.

Cha xứ ra tận sân ga tiễn chân cô lên tàu hỏa đi Lourdes. Và chỉ ba ngày sau, cha tiếp một nữ tín đồ với vẻ cực kì xúc động tới báo tin vui:

– Thưa Cha… Cô Madeleine… Một phép lạ! Một cô bạn ở Lourdes vừa phôn cho con báo tin Madeleine đã đi lại bình thường như mọi người!

Đúng là đã xẩy ra một phép lạ. Tin lan nhanh trong thành phố làm không khí sôi động hẳn lên. Từ trước tới giờ không hề có chuyện gì khác thường xẩy ra ở đây, bây giờ bỗng có chuyện long trời lở đất, một phép thần!

Nhân đây cần nói rõ: hồi đó mọi người chưa biết gì về các bệnh y học ngày nay gọi là bệnh tâm thể. Khi mắc bệnh này cơ thể có những triệu chứng bị rối loạn nhưng nguyên nhân chủ yếu do trục trặc về tâm lí dù không bị tổn thương về tâm thần kinh. Loại bệnh này nhiều khi tự khỏi nếu những trục trặc tâm lí được giải tỏa, không cần thuốc thang gì.

Madeleine là một trường hợp như vậy. Thấy cô hết bệnh, mọi người do thiếu kiến thức khoa học nên lầm tưởng cô là người được tuyển chọn để thụ hưởng phép lạ của Đức Mẹ Đồng trinh ở Lourdes. Từ sự ngộ nhận đó, mọi người coi Madeleine là nhân vật rất quan trọng, quan trọng hơn và đáng tôn kính hơn ông thị trưởng, ông cảnh sát trưởng, thậm chí hơn cả đức giám mục!

Một tuần sau, biết tin Madeleine từ Lourdes trở về, hầu như toàn thể cư dân thành phố đều ra ga chờ đón. Trên hàng đầu đám đông cuồng nhiệt có thị trưởng và vị giám mục đứng bên dàn nhạc thành phố.

Đoàn tàu giảm tốc độ tiến vào sân ga rồi dừng lại. Người được hưởng phép lạ xuất hiện… Đám đông mừng rỡ hoan hô vang trời át hẳn đoạn nhạc mở đầu của dàn kèn đồng. Cô Madeleine nhanh nhẹn nhẩy xuống. Một bé gái ôm bó hoa tới tặng. Madeleine nhận hoa nhưng ngỡ ngàng không hiểu, ngớ người nhìn đám đông đen đặc sân ga. Hai tay buông thõng cô đứng sững như trời trồng.

Thị trưởng đọc diễn văn chào mừng. Vẫn chưa hết hẳn cơn bàng hoàng Madeleine ghi nhận lõm bõm vài mẩu “đây là vinh dự lớn cho thành phố ta… ánh hào quang từ cô Madeleine phản chiếu trên mỗi người chúng ta…”

Cô Madeleine vẫn nghi nghi hoặc hoặc, chắc ông thị trưởng đang nói về một ai khác. Nhưng tên cô được ông nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong bài diễn văn “Madeleine Bertin… cô Bertin… Madeleine Bertin…” Đúng rồi, không hồ nghi gì nữa, ông thị trưởng đang nói về cô.

Đến lượt vị giám mục bước tới, nắm hai tay cô thật chặt, thật lâu rồi hôn lên trán cô, thì thầm một hồi với vẻ rất xúc động…

Madeleine vất vả len qua đám đông đang nhiệt liệt hoan hô mình để ra khỏi cửa ga. Cô lúng túng không biết nên cám ơn ai, nên mỉm cười với ai vì thấy ai cũng chen lấn, xô đẩy xung quanh để tới thật gần cô, tiếng gọi tên cô vang lên từ tứ phía… dường như ai cũng mong được cô ném cho một liếc mắt thoáng qua là đủ khiến họ hạnh phúc tột cùng…

Quả là vừa có một phép lạ. Không chỉ lạ ở chỗ Madeleine bỗng dưng hết đau chân đi lại bình thường mà còn ở chỗ Madeleine từ một cô gái tăm tối không ai để ý không ai biết chợt biến thành niềm vinh quang của cả thành phố, được tất cả mọi người chiêm ngưỡng, quí trọng, yêu mến.

Một tốp phó nhòm xông tới xin phép chụp ảnh.

– Xin quí cô cho một nụ cười thật tươi… Xin quí cô nhìn thẳng vào ống kính! Thế, thế! Cám ơn nhiều nhiều!

Lần đầu tiên trong đời môi cô nở một nụ cười làm vẻ mặt khó coi biến đổi hẳn, rạng rỡ, tỏa sáng.

Sau đó Madeleine phải trả lời phỏng vấn của giới nhà báo, trong đó có một số kí giả từ thủ đô Paris về đây săn tin. Paris, nơi cô không bao giờ mơ ước được đặt chân tới, nơi lâu nay cô vẫn coi là chốn thâm cung bí ẩn không thể lọt vào… vậy mà đang có những người từ đó về đây, vì cô!

Hôm sau chùm tin về người được hưởng phép lạ tràn ngập các trang báo. Lâu nay cô Madeleine chỉ đọc các ấn phẩm tôn giáo nhưng hôm nay cô mua trọn bộ các tờ báo xuất bản trong vùng, kể cả các tờ báo lớn của Paris. Tờ nào cũng chạy trên trang nhất những hàng tít lớn “CÔ GÁI ĐƯỢC ĐẶC ÂN Ở LOURDES”, “LÀNH BỆNH NHỜ PHÉP LẠ” Ảnh cô phủ kín nhiều trang báo. Khuôn mặt lâu nay làm cô xấu hổ, khuôn mặt lâu nay không ai muốn nhìn bây giờ đang mỉm cười.

Ngày tháng trôi qua, cuộc sống thường nhật với vô vàn lo toan đè nặng lên mọi người. Nhưng không vì vậy mà mọi người hết chiêm ngưỡng hết tôn sùng Madeleine. Mỗi khi cô vào nhà thờ cầu nguyện thể nào cũng có mấy chục người vào theo, nhập bọn với những người chực sẵn trong đó để ngắm nghía, chỉ trỏ, bàn tán, trầm trồ… Bước chân của Madeleine trên đường phố dẻo hơn, nhanh nhẹn hơn. Cô nhận thấy mọi người đều dễ thương hơn, cuộc sống của mình tươi đẹp hơn trước rất nhiều. Đêm đêm cô thường mơ những giấc mơ kì diệu…

Ba tháng sau.

Báo chí hết viết về Madeleine Bertin. Bao giờ chẳng thế, tin tức thời sự trên mặt báo phải luôn cập nhật, độc giả bao giờ cũng đòi hỏi những sự kiện mới, những nhân vật mới, những ngôi sao lạ, những tin giật gân mới. Sau ba tháng người dân thành phố đã quá quen với Madeleine, họ không quay đầu nhìn lại mỗi khi gặp cô ngoài đường, không ai nhào tới bắt tay, không ai mỉm cười với cô từ xa nữa. Madeleine trở lại với dáng đi cũ: cúi gằm mặt xuống đất.

Trước lễ Giáng sinh năm ấy vài ngày, mọi người dân thành phố xôn xao vì một tin đặc biệt nghiêm trọng chưa từng thấy: có kẻ khốn kiếp nào đó tung ra rất nhiều thư nặc danh ghê tởm, chửi rủa cô Madeleine thậm tệ bằng những lời lẽ cực kì thô bạo. Thư nặc danh không chỉ gửi cho nạn nhân mà cho cả ông thị trưởng, vị giám mục, các quan chức chủ yếu, các nhân vật tai to mặt lớn trong thành phố.

Phóng viên các báo lại ùn ùn kéo tới xin gặp cô. Đã thạo tiếp các nhà báo nên cô dõng dạc tuyên bố cô cực lực phản đối bọn ngoại đạo không tin vào phép lạ. Chúng là một bọn thiếu đức tin nên không ngần ngại phỉ báng một thiếu phụ tử tế, chúng trắng trợn xâm phạm danh giá một con chiên ngoan đạo.

Cảnh sát mở cuộc điều tra nhằm tìm ra thủ phạm. Họ đối chiếu chữ viết thư với chữ các học sinh trung học trong thành phố, chữ các viên chức trong cơ quan nhà nước, các chủ tiệm buôn, dò hỏi trong nhiều từng lớp người… Cuộc điều tra rất công phu tỉ mỉ được cảnh sát thực hiện với tinh thần trách nhiệm rất cao nhưng không mang lại kết quả. Đã thế, trong khi cuộc điều tra đang được thực hiện ráo riết thì những lá thư nặc danh lại dồn dập xuất hiện trong một tháng liền, lời lẽ vẫn thô bỉ bạo liệt như trước. Rồi cơn lũ tố giác lại chấm dứt cũng đột ngột như khi xuất hiện. Nó chấm dứt khi báo chí có dấu hiệu mệt mỏi trước sự kiện đã trở thành nhàm chán, đơn điệu, không còn tính giật gân lúc đầu. Thỉnh thoảng mới có tờ lá cải nhắc tới trong mục Tin Vặt.

Vài tháng nữa lại trôi qua. Người dân trong thành phố nhỏ lại bận rộn với những lo toan thường nhật, trở lại với những thói quen cố hữu trong cuộc sống. Cô Madeleine cũng trở lại như cũ: một con người vô danh. Một cô gái già không có tuổi, một khuôn mặt có ở trên đời mà cũng như không…

Nhưng dân thành phố cũng như dân cả nước Pháp vẫn còn có dịp nói tới Madeleine Bertin. Lần này họ nói tới cô trong hoàn cảnh rất bi thảm chứ không huy hoàng như lần thứ nhất, không êm ả như lần thứ hai.

Ngày 14 tháng Tư năm 1925 người qua đường phát hiện cô Madeleine nằm trên vỉa hè gần nhà thờ lớn của thành phố, hình như mất khá nhiều máu. Trước khi được vực vào bệnh viện cô còn kịp gắng gượng tố giác: Một gã đàn ông tấn công tôi. Không nhìn rõ mặt. Đâm tôi nhiều nhát dao…

Một lần nữa Madeleine lại lên trang nhất các tờ báo. Tờ có số phát hành cao nhất chạy hàng tít dài trên trang nhất “NGƯỜI THỤ HƯỞNG PHÉP LẠ BỊ TẤN CÔNG RẤT HÈN MẠT! CẢNH SÁT ĐI ĐÂU HẾT RỒI?”

Cảnh sát vẫn có đó và đang rất phân vân. Bởi lẽ kết luận của bác sĩ khám nghiệm nạn nhân làm họ rất khó hiểu. Bác sĩ nói:

– Các vết thương đều rất nhẹ. Nói chính xác thì đó chỉ là những vết trầy xước. Có thể do tự cô ta gây nên bằng một con dao nhíp.

Cảnh sát tới khám nhà cô ta. Họ tìm thấy những tờ giấy y hệt loại giấy viết những lá thư nặc danh. Đọc trên mặt sau những tờ giấy thấm, cảnh sát dễ dàng nhận ra những đoạn y hệt trong những lá thư đó.

Bị thẩm vấn, cô Madeleine nhanh chóng thú nhận.

– Tôi sợ bị mọi người quên. Tôi muốn mọi người vẫn chú ý đến tôi như hồi tôi đi Lourdes.

Cô vụng về giải thích động cơ các hành vi ngớ ngẩn của mình. Sau khi khỏi các vết loét ở chân, cô thấy mình đang là kẻ sống trong mờ nhạt tăm tối phút chốc được mọi người trọng vọng, được tung hô lên tận mây xanh. Nhưng chỉ được ít lâu lại rơi vào tối tăm trong khi cô đã quá quen với vinh quang, không thể sống thiếu ánh hào quang rực rỡ ấy, không thể thiếu niềm vinh quang cô đã quá quen và đã nghiện nặng. Bằng bất cứ giá nào cô phải được mọi người bàn tán, ca ngợi, sùng bái, cần thấy báo chí viết những bài dài, đăng ảnh về Madeleine, cần được người qua đường chào hỏi ca ngợi.

Tuy từ thưở mới lớn cô đã cam phận sống cuộc đời mai danh ẩn tích, đứng ngoài mọi thú vui trần thế nhưng sau sự kiện bất ngờ năm ấy cô không thể sống như vậy được nữa. Đột nhiên được biết như thế nào là sống thực, cô không muốn lại rơi vào cảnh sống mà như chết trước kia.

Tòa mở lượng khoan hồng không phạt tù, chỉ bắt Madelene nộp một khoản tiền phạt tượng trưng. Sau đó không ai nghe thấy nói đến cô gái già hám hư danh đó nữa.