Tuy hôm nay là một ngày đẹp trời của mùa hè năm 1950, nhưng nam tước Michel de Rosier lại thấy buồn. Nam tuớc có thừa mứa mọi thứ trên đời để sống sướng: mới ba mươi tuổi xuân, bảnh trai tới mức nếu muốn thì đã trở thành diễn viên điện ảnh từ lâu. Trên màn ảnh, nếu đóng cặp đôi với cô vợ Rosita lại càng tuyệt: Rosita mới hăm lăm, gốc Nam Mĩ, đẹp hớp hồn. Đã thế, nam tước lại rất giầu có, giầu nứt đố đổ vách: một cơ ngơi lộng lẫy giữa thủ đô Paris, một biệt thự trong mơ trên Bờ Biển Xanh, hàng đống cổ phiếu, rất nhiều bất động sản…

Xét kĩ thì có lẽ chính vì thế mà Michel de Rosier buồn. Chẳng phải động chân động tay vẫn sống sung túc nhờ các khoản lợi tức thì quả là đáng buồn! Tháng Tám năm 1950 này nam tước đang nghỉ hè trong ngôi biệt thự trên Bờ Biển Xanh, nhưng mấy từ “nghỉ hè” chẳng có ý nghĩa gì, chẳng thay đổi được gì trong cuộc sống nhàm chán. Chẳng qua chỉ là nằm dài dưới nắng thay vì nằm dài giữa thành phố, thết đãi khách khứa trên du thuyền thay vì thết đãi trong phòng khách, vô công rồi nghề trong bộ áo đuôi tôm trắng thay vì chẳng có việc gì làm trong bộ áo đuôi tôm đen… Buồn chán này thay cho buồn chán kia…

Lạy Chúa, sống kiểu đó thật vô cùng đơn điệu! Rosita ghét cờ bạc nên không tới sòng, để Michel Rosier ngồi một mình trong quầy rượu sòng bạc MonteCarlo. Nam tước vừa nướng hết vài chục ngàn frăng ở đây. Anh thở dài, chép miệng uống cạn li whiskysoda. Thở dài không phải vì tiếc số tiền thua bạc, mà vì vừa thoáng thấy xót xa cho số phận mình. Giá được sống như những người thợ, những người làm công cho chủ, tháng tháng lĩnh lương, có ngày nghỉ cuối tuần, có nghỉ phép năm chắc sung sướng hơn sống thế này nhiều. Chỉ nghĩ thoáng qua thế thôi, chứ Michel de Rosier chẳng ưa gì công nhân, chẳng thích những người lao động. Nói thẳng ra là anh ta thù ghét họ. Bởi lẽ ngoài nỗi nhàm chán nam tước còn có một mối quan tâm khác: làm chính trị.

Tình hình sau cuộc Chiến tranh Thế giới thứ 2 đang làm anh ta cực kì lo lắng. Làn sóng cộng sản từ phía đông lan ra đang đe dọa tràn sang Pháp. Một khi cần, anh ta sẽ không do dự, sẽ lập tức di tản sang Mĩ. Nhưng liệu có kịp không? Có bị bên kia tóm được trước khi chạy thoát không? Liệu có tránh khỏi số phận thảm thương của họ hàng thân thích trong dòng họ đại quí tộc của anh ta hồi nổ ra cuộc Cách mạng Tư sản năm 1789 không?

Nam tước Michel de Rosier sợ không phải vì bản tính nhút nhát: thời phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp anh ta đã đứng trong hàng ngũ kháng chiến, đã từng làm việc trong cơ quan tình báo của quân đội Pháp. Cái sợ của anh ta là cái sợ bản năng, cái sợ từ trong máu: càng căm thù bao nhiêu càng khiếp sợ bấy nhiêu. Hơn nữa, phải ngồi bó tay, bị động chờ đòn như thế này quả là căng thẳng. Đang suy nghĩ miên man nam tước bỗng giật mình.

– Thời buổi này thật kì cục hết sức, phải không nam tước?

Một người đàn ông trạc tuổi Michel vừa ngồi xuống ghế bên nhìn anh tủm tỉm cười. Người đó cũng có vẻ bên ngoài của diễn viên điện ảnh: cằm vuông chành chạnh, mắt nhìn kiên nghị, dáng điệu tỏ ra thuộc loại yêng hùng hiệp sĩ. Michel ngạc nhiên:

– Sao anh biết tôi?

– Ở đây chẳng ai lạ gì nam tước. Hơn nữa, biết rõ mọi người là nghề của tôi. Xin tự giới thiệu: thanh tra Bertino…

Hai người tỏ ra hợp gu nhau. Thái độ thanh tra Bertino cởi mở, vẻ mặt khá dễ mến nên chẳng mấy chốc Michel de Rosier đã bộc lộ hết mọi lo nghĩ của mình trước thời cuộc. Và rất khoái khi thấy viên thanh tra cũng nhìn nhận tình hình theo cùng quan điểm với mình… Bỗng Bertino hạ thấp giọng thì thầm:

– Qua những điều vừa trao đổi với nhau, tôi rất tin tưởng ở anh. Nên không ngần ngại thú thật: tôi là nhân viên của DST.

– Thế ư? Anh làm việc ở Cục Phản gián thật ư?

– Thật. Ở phân cục Trung Âu.

Nam tước Michel de Rosier cũng hạ thấp giọng thì thầm:

– Hồi chiến tranh tôi cũng đã từng làm tình báo của quân đội…

Anh hào hứng kể lại các chiến công đã lập trong thời chiến. Thanh tra Bertino kiên nhẫn ngồi nghe, luôn gật gù tán thưởng. Khi Michel ngừng kể thanh tra nhận định:

– Đúng, đúng… Anh chính là người sinh ra để thực thi những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

– Tôi cũng nghĩ thế.

– Sẽ có việc cho anh thi thố tài năng.

– Anh định bảo tôi làm gì?

– Chưa nói ngay được. Còn phải báo cáo cấp trên, rồi còn phải điều tra kĩ thêm về anh nữa. Chúng ta sẽ gặp nhau sau, thưa nam tước.

– Bao giờ?

– Vào lúc nào thích hợp… Chúc mừng sự cộng tác sắp tới giữa hai chúng ta!

Hai người cụng li. Nam tước Michel de Rosier sướng hết biết: vậy là cảnh sống đơn điệu nhàm chán sắp chấm dứt! Sắp có một sự kiện mới làm thay đổi cuộc đời vô vị. Mà không phải một sự kiện loại xoàng: anh sẽ có dịp chiến đấu hết mình cho lí tưởng.

Người tự giới thiệu là thanh tra Bertino cũng rất mừng. Gã đã nắm được kẻ gã đang cần tìm: không phải một tình báo viên đủ sức đương đầu với người Nga, với phía bên kia, mà một con mồi vừa bị gã và đồng bọn nhắm chọn từ lúc nãy. Gã sẽ nắm chắc con mồi này, không cho nó thoát!

Khi tự giới thiệu với nam tước, thanh tra Bertino chỉ nói dối một phần. Họ tên gã ta đúng là Sauveur Bertino, người đảo Corse. Gã đã từng làm thanh tra cảnh sát thật, gã chỉ giấu nhẹm một chi tiết quan trọng: đã bị cơ quan cảnh sát thải hồi vì nhúng tay vào một số vụ thiếu tế nhị…

Rời khỏi quầy rượu trong sòng bạc Bertino đi gặp ngay hai tên đàn em: Léon Masiglia và César Carducci. Đây là hai tên vô lại loại tép riu, thanh tra Bertino đã gặp chúng hồi còn làm cảnh sát và đã móc ngoặc với chúng để làm ăn thay vì bắt giữ chúng. Tuy không thuộc loại cao thủ nhưng Léon và César đều có một biệt tài y hệt thanh tra Bertino: giầu tưởng tượng, nghĩ ra lắm mưu ma chước quỉ.

Ba tên nhanh chóng hoàn tất một kế hoạch hành động nhưng quyết định chờ đợi ít lâu mới ra tay. Phải bắt nam tước chờ, chờ mỏi mắt, chờ đến gần chết vì sốt ruột, vì đến lúc đó chúng mới có thể bắt nam tước nuốt trôi mọi của không ngon.

Hai tháng sau, tức tháng Mười năm 1950.

Nam tước Michel de Rosier đã mỏi mắt trông chờ tin tức của thanh tra Bertino nhưng chẳng thấy, đành ôm nỗi thất vọng quay về Paris… Nam tước rất đỗi băn khoăn: không lẽ chuyện vừa qua chỉ là chuyện phỉnh phờ? Không, không thể như thế được. Có khi sự thật đơn giản hơn và cũng đáng buồn hơn nhiều: thanh tra Bertino đã báo cáo thượng cấp và thượng cấp cho rằng mình không xứng đáng gia nhập cơ quan phản gián DST. Nghĩ thế nên Michel de Rosier rất buồn. Cô vợ Rosita cũng nghĩ như vậy và cũng buồn không kém. Cô đã được chồng cho biết mọi chuyện và đã quyết định sẽ cùng chiến đấu bên chồng. Rosita là một thiếu phụ gan góc, không biết sợ là gì…

Michel de Rosier đang trong tâm trạng như vậy, nên chẳng có gì khó hiểu khi anh ta gần như nhẩy cỡn lên vì xúc động và vui mừng lúc nghe người gác cửa bước vào phòng khách ngôi nhà sang trọng báo tin:

– Thưa nam tước, ngoài cổng có ông xưng là thanh tra Bertino muốn vào yết kiến!

Michel de Rosier lao ngay ra tận cổng đón vị khách quí.

– Ôi thanh tra thân mến!… Không ngờ anh tới tận đây tìm tôi!

Lúc này trông thanh tra Bertino càng giống người hùng trong các phim trinh thám. Gương mặt kiên nghị đầy vẻ quyết đoán.

– Tôi mang tin vui tới cho anh đây, thưa nam tước.

– Cấp trên chấp thuận rồi ư?

– Không những chấp thuận kết nạp anh mà còn giao cho anh một sứ mệnh cực kì quan trọng mà cũng cực kì nguy hiểm.

– Công việc nguy hiểm đến mấy tôi cũng không từ nan.

– Đừng sốt ruột. Sẽ có một sĩ quan quân đội tới chỉ thị cho anh sau…

Tuy rất nóng lòng muốn biết nhưng nam tước Michel de Rosier không dám hỏi thêm câu nào. Viên thanh tra cũng chỉ nói lấp lửng thế thôi rồi bỏ đi… Một tuần nữa trôi qua, dài đằng đẵng, sốt ruột muốn chết đi được.

Một hôm bỗng có chiếc xe quân sự lao thẳng vào sân nhà riêng nam tước. Tài xế, một binh nhì bình thường, nhẩy xuống mở cửa xe cho viên trung tá bận lễ phục bước xuống. Michel de Rosier nhẩy qua bậc thềm chạy ra đón chào. Viên sĩ quan có bộ mặt cứng cỏi tự giới thiệu với lời lẽ ngắn gọn, chứng tỏ anh ta là người quen ra mệnh lệnh, từng trải trong nghề chỉ huy lính tráng thực hiện những cuộc chiến đấu hiểm nghèo:

– Trung tá Berthier, chỉ huy phó phân cục Trung Âu của DST.

– Mời trung tá vào phòng khách.

Đến lúc ngồi trước li rượu nét mặt viên trung tá mới có vẻ hơi hơi thư giãn.

– Điều tôi sắp nói đương nhiên rất bí mật… Trên thị trường hiện đang chào bán một bình cát chứa quặng uranium và bọn Nga đang dự tính mua. Chắc anh cũng đồng ý với tôi: nếu chúng mua được số quặng đó thì sẽ là một tai họa khủng khiếp.

Nam tước Michel de Rosier bất giác nhăn mặt hốt hoảng.

– Phải chặn tay chúng bằng mọi giá! Sao tình báo Pháp chúng ta không mua trước đi?

– Mua bằng gì, hử bạn thân mến? Tình báo chúng ta phụ thuộc các nhà chính trị, nhưng các chính trị gia thì thường rất thiển cận không đánh giá hết hiểm họa. Họ chỉ cấp cho chúng ta một khoản ngân sách chết đói, lấy đâu ra tiền mà mua? Thế đấy, anh bạn ạ. Chỉ còn trông mong vào một nhà yêu nước hào phóng nào đó chịu bỏ tiền ra mua về. Khốn nỗi, giá cả chiếc bình đâu có mềm: mười triệu frăng!

– Chẳng có vấn đề gì đâu, thưa trung tá! Tôi sẽ chi tiền.

Viên sĩ quan nở nụ cười rộng hết cỡ khiến gương mặt nam tước cũng sáng hẳn lên. Trung tá phấn khởi nói:

– Biết mà! Tôi biết ngay có thể trông cậy ở nam tước Michel de Rosier! Thanh tra Bertino không lầm chút nào, anh quả là người xứng đáng… Mà đừng ngại, đây chỉ là khoản anh cho cơ quan chúng ta vay tạm thôi. Này, bọn tình báo Tây Ban Nha cũng đang thèm lắm đấy.

Trung tá Berthier hứng một li cônhắc thứ hai rồi hạ thấp giọng giải thích đầu đuôi… Bọn Tây Ban Nha thuộc phe Franco “đồng minh tin cậy nhất của chúng ta trong cuộc chiến chống bọn Đỏ” sẵn sàng bỏ ra mười bẩy triệu mua chiếc bình uranium này. Michel de Rosier sẽ áp tải chiếc bình sang bên đó cho chúng, nhận mười bẩy triệu trong đó anh sẽ lấy lại mười triệu đã tạm ứng, chỗ dư ra thì tặng cho quĩ đen của DST…

Viên sĩ quan vừa dứt lời Michel de Rosier đã đứng lên đi lấy sổ séc kí luôn số tiền mười triệu frăng. Đưa tờ séc cho phó chỉ huy phân cục Trung Âu, nam tước mỉm cười rụt rè:

– Thưa trung tá, vợ tôi cùng đi với tôi trong sứ mạng này được không? Cô ta một mực đòi đi. Xin bảo đảm cô ấy là người rất tin cẩn.

Viên sĩ quan hơi cau mày, rõ ràng anh ta không chờ đợi câu hỏi này. Sau một lúc suy tính, anh ta vơ tấm séc đút túi rồi gật đầu.

– Tôi tin tưởng anh, Michel! Đồng ý cho vợ anh cùng đi… Nhưng ngày mai khi tới chỗ nhận hàng, anh chỉ được đi một mình thôi. Nửa đêm, đường Hàng Dấm, thành phố Alfort.

Phố Hàng Dấm ở Alfort là một con đường gớm chết, lòng đường lồi lõm đầy ổ gà, đã thế lại chỉ được chiếu sáng lưa thưa bằng vài ngọn đèn khí đốt. Nam tước Michel de Rosier căng mắt tìm mãi mới thấy chiếc xe đen núp trong vùng tối sẫm. Anh tới đậu xe ngay bên. Hai người đàn ông mặc áo mưa, mũ dạ sụp kín mắt bước xuống. Nam tước nhận ra thanh tra Bertino và trung tá Berthier. Bertino tới mở cốp chiếc xe đen, nói:

– Phải nhanh tay!

Nam tước thấy trong cốp một chiếc bình có đai chì, quấn băng keo trên dán nhãn: NGUY HIỂM CHẾT NGƯỜI! CẤM MỞ! Anh phụ một tay giúp thanh tra Bertino chuyển chiếc bình sang cốp xe mình. Thấy đã ổn, trung tá Berthier thấp giọng dặn:

– Chở hàng tới SaintJeandeLuz. Tới đó sẽ nhận chỉ thị mới.

– Bao giờ tôi lên đường?

– Sáng sớm mai… Còn điều này nữa: nếu phát hiện bị bám đuôi, anh phải tạm hoãn giao hàng và vào trốn trong biệt thự của anh ở Bờ Biển Xanh. Ở đó và chờ chỉ thị tiếp.

Michel de Rosier rất muốn hỏi vài điều nhưng không kịp, viên trung tá và thanh tra Bertino đã biến vào trong chiếc xe đen lao vút đi…

Chuyến đi đầy kịch tính của Michel de Rosier và cô vợ xinh đẹp Rosita bắt đầu. Đề phòng bị nhiễm xạ, hai vợ chồng tự tạo hai chiếc gilê bằng thạch miên (amiante) khiến thân hình họ biến dạng hẳn chẳng còn ra thể thống gì nữa. Cũng may, thời tiết không đến nỗi quá nóng nên họ khoác áo măngtô bên ngoài che kín áo gilê.

Nhưng nguy hiểm không đến từ các tia phóng xạ. Chạy gần tới SaintJeandeLuz, nam tước Michel de Rosier phát hiện mình có đuôi. Nhìn vào kính chiếu hậu, anh thấy một chiếc xe lẵng nhẵng bám theo không dứt. Tuân theo lệnh đã nhận, Michel quay ngoắt xe chạy theo hướng về Bờ Biển Xanh. Chiếc xe bí ẩn kia lập tức ngoặt theo. Về tới biệt thự, Michel de Rosier kiên nhẫn nằm chờ, chiếc bình uranium vẫn để trong cốp.

Ngay sáng hôm sau, có người tới gọi cửa. Không phải người của cục tình báo Pháp như Michel mong đợi, mà một gã mang bộ ria nâu rậm rì. Gã ta nói đặc sệt giọng người slavo:

– Tôi tên Revlov… Tới mua cái trong cốp xe.

Nam tước tái mặt… Trong cơn hốt hoảng Michel không nhận ra người tình báo viên Nga này chính là gã binh nhì đã lái xe cho trung tá Berthier. Chẳng đáng trách, vì Michel đâu phải người có tài nhận diện giỏi! Hơn nữa, Léon Masiglia kẻ đang sắm một lúc hai vai là kẻ thực sự có tài cải trang… Sau thoáng hốt hoảng, nam tước Michel de Rosier đã trấn tĩnh lại. Anh nắm cổ áo địch thủ lắc mạnh:

– Đồ khốn, mày dám to gan thế ư!

– Tôi trả nam tước ba mươi triệu.

Michel nổi xung, nện gã Revlov dỏm một trận nên thân. Tên tình báo Nga giả hiệu quắp chân lên cổ chạy biến… Tối hôm đó, thanh tra Bertino xuất hiện trên điện thoại. Nam tước Michel de Rosier sung sướng thuật lại chiến công lúc sáng rồi nói thêm:

– Đáng lẽ tôi bắn hạ thằng chó chết ấy mới phải. Lúc đó đang sẵn súng trên người…

Tiếng nhân viên cơ quan phản gián DST ở đầu dây bên kia chợt tỏ ra hốt hoảng:

– Chớ! Chớ! Đừng bao giờ làm thế! Lệnh trên không cho phép!

Nam tước vội hứa sẽ không bao giờ đeo súng nữa, nghe vậy thanh tra Bertino mới dịu giọng:

– Nam tước chở hàng quay về Paris ngay. Sẽ có chỉ thị mới…

Chỉ thị mới ở Paris do trung tá Berthier mang tới. Lần gặp nhau này trung tá cởi mở hơn thân mật hơn lần gặp đầu tiên.

– Rất cừ, Michel!… Anh đã xử trí rất tuyệt… À, nhưng sao không thấy bà xã anh nhỉ?

– Cô ấy dự buổi nói chuyện của chúng ta được không?

– Sao lại không? Giờ đây cô ấy là người của chúng ta rồi mà…

Rosita bẽn lẽn vào ngồi. Phó chỉ huy phân cục Trung Âu tuyên bố:

– Chúng tôi vừa phát hiện thêm ba bình nữa cùng với một ống nước nặng. Chúng hét năm mươi triệu. Chẳng cần nói, hai bạn thừa biết DST không đào đâu ra từng ấy tiền.

Lần đầu tiên nam tước Michel de Rosier tỏ vẻ buồn bực.

– Tiếc thật. Trên tài khoản của tôi chỉ còn đúng mười triệu. Làm sao bây giờ? trừ phi Rosita…

Thiếu phụ không do dự:

– Để tôi vét voi toàn bộ nữ trang của mình xem sao. May ra gom được bốn mươi triệu.

Lát sau viên trung tá đã có trên tay tấm séc mười triệu frăng của nam tước đưa và số nữ trang của vợ anh ta, tất cả khoảng năm chục triệu. Trung tá có vẻ cực kì xúc động.

– Chắc tướng quân sẽ trực tiếp tới bày tỏ lòng biết ơn hai bạn.

– Tướng quân nào vậy?

– Cấp trên của tôi, thủ trưởng cục Trung Âu.

Sau đó khá lâu, cuộc hội kiến diễn ra, trong phòng khách của tiệm cà phê Hòa Bình… Tướng quân khoảng ngoài năm mươi, tóc mai đã bạc trắng, ve áo thường phục của tướng gài cuống huân chương Bắc đẩu bội tinh. Trông rất đường bệ nhưng nếu tinh ý sẽ nhận ra đây chính là gã đã tới biệt thự trên Bờ Biển Xanh dưới cái tên Revlov. Sở dĩ sau lâu lâu một chút tướng quân mới tới vì Léon Masiglia phải mất khá nhiều thì giờ chườm nóng mới tan hết vết bầm tím trên mí mắt sau cú đấm của nam tước. Tướng quân cúi xuống nâng bàn tay Rosita đặt lên môi, rồi tới ôm chặt chồng cô ta, tự giới thiệu:

– Thiếu tướng Combaluzier… Tôi thực sự không biết nói gì để cảm ơn hai bạn.

Tướng quân vỗ nhẹ lên ve áo véttông của nam tước:

– Để trống thế này coi sao được! Chúng tôi sẽ tô điểm lên đó chút màu đỏ.

– Ôi, thưa thiếu tướng…

– Thôi thôi, đừng khách khí! Bạn thân mến, tôi sẽ đề nghị tặng thưởng Bắc đẩu bội tinh cho bạn vào lễ Giáng sinh năm nay!

Các diễn viên gạo cội thường hay thêm một đoạn tuồng cương vào kịch bản. Gã Léon Masiglia này cũng thế. Hứa hẹn thưởng huân chương là một thứ cụ thể có khả năng làm nạn nhân sinh nghi. Nhưng gã biết quả lừa này đã quá nặng nên chắc chắn sẽ không thể kéo dài hơn.

Lễ Giáng Sinh. Nam tước Michel de Rosier nhẩy bổ vào tờ Công Báo để nhận ra sự thật cay đắng: nam tước không có tên trong danh sách đề nghị thưởng Bắc đẩu bội tinh. Thất vọng ê chề, nam tước gọi điện cả cho bộ trưởng Quốc phòng lẫn cục trưởng DST để chất vấn. Nhưng cả hai nơi đều trả lời: không biết ai là tướng Combaluzier, ai là trung tá Berthier và ai là thanh tra Bertino. Họ khuyên Michel de Rosier làm đơn khiếu kiện. Nam tước nghe theo…

Tuy rất ranh ma nhưng ba tên bịp lại thiếu thận trọng. Đáng lẽ phải nhanh chân đánh bài chuồn thì ngày 1 tháng Giêng tên César Carducci có thói nịnh đầm vẫn giả danh trung tá Berthier tới nhà nam tước Michel de Rosier để tặng giỏ hạt dẻ bọc sôcôla ướp lạnh cho phu nhân bá tước. Gã bị cảnh sát tóm ngay. Sau đó không lâu, hai bợm còn lại cũng bị bắt nốt.

Léon Masiglia sắm vai tướng quân không quanh co thú nhận: sở dĩ hắn xưng tên là Combaluzier là do khi lên thang máy tới gặp nam tước, tình cờ hắn trông thấy nhãn hiệu nhà sản xuất thang máy Combaluzier… Toàn bộ số nữ trang của Rosita đưa đã bị bán hết, tiền cũng xài sạch. Tất cả những triệu triệu do nam tước ủng hộ tổ quốc chẳng còn sót đồng nào.

Chỉ còn lại bốn bình uranium mỗi bình sáu chục lít và ống nước nặng đang nằm dưới hầm nhà nam tước. Các chuyên viên về chất phóng xạ được điều tới mang lên xe tải chuyên dùng chở về trung tâm kiểm định đặt trong pháo đài Châtillon. Bên trong chỉ là cát vẫn còn ướt nước biển.

Tòa tiểu hình số 13 của Paris nhóm họp vài tháng sau. để xử bộ ba Sauveur Bertino, Léon Masiglia và César Carducci. Nam tước Michel de Rosier chơi đẹp, thú nhận trước tòa sự khờ dại của mình và tuyên bố không khiếu kiện các bị cáo.

– Lỗi tại tôi hết. Đã ngu rồi, tôi không muốn tỏ ra khiếm nhã.

Chủ tọa hỏi các bị cáo:

– Bán cát với cái giá đó, các bị cáo không biết xấu hổ sao?

Léon Masiglia lúc này không còn lơ lớ giọng slavo như khi sắm vai Revlov cũng chẳng còn điệu đàng oai vệ như khi sắm vai tướng quân Combaluzier nữa, đáp lời vị chủ tọa bằng giọng hoàn toàn người Mác xây:

– Nhưng thưa quí tòa, đó là cát Martigues đấy ạ! Loại cát đắt giá nhất!

Cử tọa ồ lên cười. Nam tước Michel de Rosier cũng phá lên cười theo hắn.

Sauveur Bertino và César Carducci lĩnh án mỗi tên bốn năm tù, Léon Masiglia mười tám tháng. Vụ án những chiếc bình uranium kết thúc trong vui vẻ.

Vì chiến tranh hạt nhân giữa Pháp và Nga đã không xẩy ra. Nhân loại còn đòi hỏi gì hơn thế?

Phiếm luận:

Tư tưởng mù quáng, quá khích có thể dẫn tới những hậu quả còn tai hại hơn việc mất sáu mươi triệu frăng.