Đầu tháng chín, Lý Thực bắt đầu thu mua lương thực của sĩ phu trên thị trường Sơn Đông.

Lúc này, đủ loại tin tức bất lợi cho giá lương thực liên tục được tờ "Sơn Đông Nhật báo" tung ra. Sau nhiều lần chèn ép của Lý Thực, giá lương thực trên thị trường đã cực kỳ rẻ, về cơ bản là một lạng tám tiền một thạch. Lý Thực trước đó nhờ chiến thuật mua thấp bán cao đã kiếm được hơn bảy triệu lạng bạc, lúc này lấy ra bốn triệu năm trăm vạn lạng trong số đó, mua vào hai triệu năm trăm vạn thạch lương thực trên thị trường Sơn Đông.

Hơn hai triệu thạch lương thực từ ngoại tỉnh chuyển một vòng, lại trở về trong tay Lý Thực.

Các sĩ phu Sơn Đông trước đó mua vào hơn hai triệu thạch lương thực với giá hơn năm lạng một thạch, lúc này lại bán tháo toàn bộ cho Lý Thực với giá một lạng tám tiền một thạch. Một lần mua vào bán ra, chênh lệch giá lên tới ba lạng bảy tiền mỗi thạch, khiến Lý Thực kiếm được tám, chín triệu lạng bạc, tổn thất này quả thực vô cùng thảm hại.

Lý Thực mua lại hơn hai triệu thạch lương thực này, trước hết là để cung cấp đầy đủ nhiệt lượng cho nông dân trong vụ gieo trồng mùa thu và thu hoạch mùa hè.

Lúa mì đông thường gieo hạt vào tháng chín âm lịch, đến tháng năm năm sau thì chín. Thời gian gieo và gặt lúa mì đều là kỳ nông nhàn, tính chung lại khoảng một tháng. Trong một tháng này, cường độ lao động của nông dân rất cao, chỉ ăn một cân rưỡi khoai lang là không cách nào có đủ nhiệt lượng. Trong khoảng thời gian này, Lý Thực cung cấp cơm ăn no cho mỗi "nam đinh" và "tráng nữ", tức là nam nữ trưởng thành. Mỗi nam nữ trưởng thành ngoài một cân rưỡi khoai lang, còn được cung cấp thêm một cân gạo hoặc bột mì.

Nông dân thời đại này cường độ lao động lớn, trong bữa ăn lại không có thịt cá, lượng lương thực tiêu thụ lớn hơn nhiều so với người bình thường thời hậu thế mỗi ngày đều ăn thịt. Nếu là trong kỳ lao động thể lực nặng, mỗi ngày ăn một cân rưỡi gạo là chuyện bình thường. Bữa ăn Lý Thực cung cấp cho họ cũng tương đương với nhiệt lượng của một cân rưỡi gạo.

Việc cung cấp lương thực ăn no trong một tháng này, đại khái cần tiêu tốn của Lý Thực tám mươi vạn thạch lương thực.

Lý Thực nói với Thôi Hợp là muốn để bách tính ăn thêm vài lạng cơm, không phải là để nông dân cả năm đều được ăn no. Vốn liếng và tài nguyên của Lý Thực cũng có hạn, nói thật, cho dù Lý Thực có bán gia tài đi chăng nữa, cũng không cách nào để hơn mười triệu bách tính Sơn Đông cả năm đều ăn no mười phần. Lý Thực để bách tính ăn thêm vài lạng cơm, là muốn để bách tính ăn no trong lúc nông vụ bận rộn, không để nông dân vì không có cái ăn mà lỡ mất thời vụ.

Từ mùng tám tháng chín trở đi, tất cả tráng đinh cần xuống đồng lao động đều đã nhận được mỗi ngày một cân bột mì hoặc gạo từ trạm cứu trợ.

Nông dân trước đó còn lo lắng lúc bận rộn không chống đỡ nổi khi chỉ ăn một cân rưỡi khoai lang, lúc này biết được tin tức Tân Quốc công cấp thêm lương thực, từng người một cảm động đến rơi nước mắt.

Lúc gieo trồng mùa thu và thu hoạch mùa hè có cơm ăn no, thời vụ không bị lỡ, thu hoạch năm nay liền có bảo đảm. Đợi đến tháng năm năm sau lúa mì đông chín, cuộc sống của bách tính Sơn Đông sẽ trở lại quỹ đạo.

Minh triều lấy Đạo giáo làm quốc giáo, đại ân đại đức của Tân Quốc công Lý Thực đã bị bách tính coi như thần tiên. Không ít nơi ở Sơn Đông có bách tính lập sinh từ cho Tân Quốc công Lý Thực.

Tuy nông dân không có tiền, những sinh từ này đa số là cải tạo từ những ngôi miếu nhỏ bỏ hoang, vô cùng đơn sơ, thường chỉ thờ một bài vị, hoặc mời thợ nặn một bức tượng đất nhỏ của Tân Quốc công. Nhưng bách tính đối với Lý Thực là lòng biết ơn chân thành, hương hỏa trong các sinh từ đơn sơ khắp nơi không dứt.

Lý Thực mua hai triệu năm trăm vạn thạch lương thực, tám mươi vạn thạch là để nông dân ăn trong thời kỳ nông nhàn, còn một trăm năm mươi vạn thạch là chuẩn bị cho việc khai khẩn ruộng mới khi hưng tu thủy lợi tại tỉnh Sơn Đông, dùng để cho nông dân khai hoang ăn.

Đại hạn lần này ở Sơn Đông, vấn đề bộc lộ ra chính là sự thiếu hụt các công trình thủy lợi.

Công trình thủy lợi ảnh hưởng cực lớn đến sản lượng lương thực, có thể giúp địa phương vượt qua thiên tai - không phải nói tác dụng của công trình thủy lợi có thể khiến năm thiên tai trở thành năm tốt lành, mà là nói công trình thủy lợi có thể mở rộng diện tích gieo trồng, nâng cao sản lượng lương thực tại địa phương, khiến lương thực dự trữ ở mức cao. Có đủ lương thực dự trữ, cho dù là những năm lẻ tẻ gặp thiên tai, bách tính cũng sẽ không phải lưu lạc khắp nơi.

Ví dụ như bách tính một nơi mỗi năm cần ăn một nghìn thạch lương thực, nếu có đủ công trình thủy lợi, có đủ ruộng đất tưới tiêu, mỗi năm có thể sản xuất ra một nghìn hai trăm thạch lương thực. Vậy thì cho dù trong sáu năm có một năm là năm thiên tai, bách tính cũng có thể dựa vào một nghìn thạch lương thực dự trữ của năm năm trước để vượt qua năm thiên tai.

Tình hình thực tế khắp nơi cuối thời Minh là: dân số vẫn tăng theo quán tính, công trình thủy lợi lại không theo kịp, sản lượng lương thực không những không tăng mà ngược lại còn giảm nhẹ. Thu nhập điền phú triều Sùng Trinh mỗi năm đều giảm, tuy có nguyên nhân do sĩ phu che giấu ruộng đất không nộp thuế, nhưng một nguyên nhân khác cũng chính là sự đổ nát của công trình thủy lợi.

Trong tình trạng như vậy, lúc bình thường còn đỡ, nhịn đói một chút còn có thể chống đỡ qua, một khi gặp phải năm thiên tai, liền là cục diện đại hỗn loạn. Năm thiên tai bách tính không có cơm ăn, liền toàn bộ biến thành lưu tặc và cường đạo, chém giết lẫn nhau tranh giành lương thực có hạn.

Sơn Đông năm nay, suýt chút nữa đã diễn ra bi kịch này.

Sơn Đông hiện giờ đã bị Lý Thực coi như vật trong túi, Lý Thực đương nhiên không thể để chuyện như vậy xảy ra lần nữa ở Sơn Đông. Lý Thực lên kế hoạch muốn đại hưng thủy lợi ở Sơn Đông, lợi dụng Long Vĩ Xa và đập nước tưới tiêu ruộng khô để khai phá ruộng mới, mở rộng sản lượng lương thực.

Một trăm năm mươi vạn thạch lương thực Lý Thực mua thêm, chính là để cho nông dân khai hoang ăn. Lúc khai hoang thể lực tiêu hao lớn, cung ứng nhiệt lượng nhất định phải theo kịp.

Nhưng chỉ có lao động thì chưa thể xây dựng công trình thủy lợi, còn phải có nhân viên tinh thông thủy lợi tọa trấn chỉ huy. Dựa vào mục đích này, Lý Thực điều Trịnh Huy từ Đài Loan tới, để hắn mang theo những "thủy lợi viên" ở Tân Trúc đến Sơn Đông phát triển công trình thủy lợi.

Ngày mười hai tháng chín, Lý Thực đón được Trịnh Huy tại bến tàu Giao Châu.

Trịnh Huy mặc quan bào võ quan chính nhị phẩm màu đỏ thắm, ngồi tàu thiết giáp năm nghìn liệu "Dương Uy" đến Sơn Đông. Hắn nhìn thấy Lý Thực đang đón mình trên bến tàu, vô cùng kích động, nhanh bước từ trên ván tàu chạy lên bờ quỳ xuống trước mặt Lý Thực, lớn tiếng nói: "Kinh động Quốc công gia tự mình nghênh đón, hạ quan thụ sủng nhược kinh!"

Lý Thực đỡ Trịnh Huy dậy, cười nói: "Trịnh Huy ngươi vất vả rồi, ngươi tọa trấn Đài Loan phát triển thủy lợi làm rất tốt, hiện giờ Sơn Đông cần phát triển, cũng cần người của ngươi triển lộ tài năng rồi."

Trịnh Huy đứng dậy chắp tay nói: "Quốc công gia yên tâm, lần phát triển thủy lợi ở Sơn Đông này tuyệt đối sẽ không thất thủ."

Trịnh Huy chỉ vào một gã hán tử đen gầy bên cạnh, nói: "Đây là Tĩnh Nhất Thiện, từ năm Sùng Trinh thứ mười hai đã đi theo ta làm thủy lợi ở Tân Trúc, đầu óc linh hoạt nhất, làm việc cũng rất có nguyên tắc. Những công trình thủy lợi qua tay hắn, không có cái nào là không kiên cố bền chắc, tạo phúc một phương."

Lý Thực nhìn gã hán tử kia, thấy hắn mặc quan phục võ quan chính tam phẩm, biết đây chắc chắn là cán tướng dưới trướng Trịnh Huy, cười nói: "Tĩnh Nhất Thiện, lần này phải nhờ ngươi xuất lực rồi."

Tĩnh Nhất Thiện dường như có chút ngạo khí, lại không quỳ xuống trước Lý Thực. Hắn hành lễ chắp tay dài với Lý Thực, liền đứng thẳng nói: "Quốc công gia yên tâm, lần này ta mang đến năm trăm 'thủy lợi viên', hơn phân nửa thủy lợi viên của Tân Trúc đều bị ta mang đến rồi. Chúng ta bận rộn ở Sơn Đông một năm, nhất định sẽ nâng công trình thủy lợi của Sơn Đông lên một bậc thang."

Lý Thực nhìn Tĩnh Nhất Thiện tự tin, nhìn hàng trăm thủy lợi viên lần lượt đi xuống từ trên tàu, gật gật đầu.