N

GOÀI TIÊU CHUẨN mà xe hậu cần B3 chở từ nước sang, chúng tôi tổ chức hun đìa, đánh cá cải thiện thêm. Từ “Tết Quân đội” cũng mới biết trong thời gian này. Với tôi, khái niệm tết là chỉ dành cho tết Nguyên đán, tết Trung thu. Từ nay, trong bộ đồ xanh của lính, tôi có thêm một cái tết nữa để mà mong đợi.

Tôi giúp anh Ky đánh vảy con cá sộp đen trũi, lớn hơn bắp tay. Cả đời chưa thấy con cá sộp nào to như thế. Con cá to nhắc tôi nhớ cái ngõ nối chợ Đồng Xuân với phố Hàng Chiếu. Cái ngõ hẹp ướt át, lúc nào cũng tỏa mùi tanh, thông ra ngay cạnh rạp Bắc Đô. Ở đó, các bà buôn toàn loại cá cao cấp. Trong các thúng sơn xâm xấp nước, những con cá quả mõm hơi tròn mình vàng hoa đen, những con cá sộp đầu nhọn vằn vện, thỉnh thoảng lên cơn giãy đùng đùng. Có con còn vọt ra, toài được xuống cống trườn đi… Trong đám cá siêu hạng thời bao cấp khốn khó đó, chẳng có con nào bự như những con cá sộp này.

Giờ tốt nhất hãy gọi tên nó là cá lóc. Không có các anh ấy lại chửi. “Hết cá “mã giáp” lại đến cá “quả”, cá “sộp”. Đừng làm chúng tao khổ vì cười”. Thực ra, khi còn đi cày đi học ở quê nhà, các anh ấy cũng vẫn gọi là cá chuối, cá quả, cá sộp, cá tràu mà thôi. Ở Phúc Yên, nơi tôi sơ tán còn gọi con cá quả bé là con cá chõn nhưng ngôn ngữ phương xa nó có gì đó hấp dẫn mới mẻ, nó chứng minh sự từng trải. Hẳn vì thế mà người ta ưa dùng. Muốn khỏi bị bôi bác chọc quê, hãy nói theo ngôn ngữ chung đồng đội. Hết sảy!

Đã sạch vảy, tôi nhứ nhứ con dao, định mổ bụng moi ruột. Anh Liêu dòm dòm rồi rú lên: “Thằng Ky đâu xem nó kìa, thằng này không biết làm còn bày đặt”. Anh Ky cười hề hề giằng lấy con dao. Hắn điệu nghệ khứa chéo thân con cá cả hai bên thành những đường song song rất ngọt. Xát hành tím khô băm nhỏ, bột ngũ vị hương, tiêu, ớt, sau đó đặt con cá trong nhiều lớp bẹ chuối. Phía trong lớp bẹ có lót đầy rau ngổ hái ở bờ đê, bó chặt lại. “Xong rồi, mày nướng đi!”. Tôi ngồi nướng cá, nhưng vẫn thắc mắc sao lại không được mổ bỏ ruột con cá sộp từ nay gọi là cá lóc. Trở đi trở lại trên lửa than một lúc lâu, bẹ chuối đã cháy đen vỏ ngoài vỏ trong. Anh Ky ra ngó, bảo: “Được rồi, mang vào đi”.

Lần đầu tiên trong cái Tết quân đội đó, tôi biết uống rượu xoay vòng bằng bát sắt bộ đội. Ngồi luôn với cán bộ đại đội không phân biệt. Rượu các anh ấy gửi mua từ bên cứ Tây Ninh. Cái men cay đắng của rượu chưng từ cặn mía đường ùa ngập hồn thằng trai mười tám, trong buổi trưa một ngày cuối năm nắng lộng. Chẳng biết là tua thứ bao nhiêu. Mái hầm luênh loang chao nghiêng bay bổng. Tôi nhớ mẹ, nhớ nhà. Lãng đãng tiếng cười xa xăm của ai đó. “Thằng này xỉn mẹ nó rồi. Khiêng nó vứt vào góc kia. Ha ha… ha ha…”

Tôi giàn giụa nước mắt. Tôi khóc.