C

ÁN BỘ TIỂU ĐOÀN đi họp quân chính về vào những ngày cuối cùng của năm 1978. Các đại đội lên tiểu đoàn bộ nhận thêm một cơ số đạn. Hữu tuyến tổ chức thu dây ngay trong trưa 31/12/1978. Thông tin 2W nhận pin mới xuống các đại đội nhưng cấm lên sóng. Mọi thông tin tạm thời dùng tiểu đội truyền đạt chạy bộ cho đến khi có lệnh mới. Kiểm tra toàn bộ vũ khí trang bị trước 14h. Đúng 16h30, tiểu đoàn rời chốt hành quân theo dọc bờ đê về vị trí quy định.

Tôi đi cạnh thằng Thống. Nó mới 17 tuổi bé kẹ nhưng đi trước tôi ba tháng. Anh Sông thương nó nhỏ kéo nó về làm liên lạc, sau lại thôi nên cho về B vận tải. Nắng chiều cuối năm ửng sáng, gió mùa khô thổi mát mặt. Đầm sen lá phấn vẫy trong nắng xiên lấp lánh. Chúng tôi đi tụt lại chuyện trò ríu rít phấn khởi vô tư, không coi địch là cái gì. Từ hồi ra chốt đến giờ có biết mồm ngang mũi dọc thằng lính Pôn Pốt nó thế nào đâu. Đài và báo loan truyền thông tin quân ta chiến thắng, liên tục giáng cho bọn lấn chiếm những đòn chí tử. Mai là trận vận động chiến cấp chiến dịch. Cả sư đoàn, quân đoàn cùng nổ súng. Khoái lắm! Dần dần chúng tôi dấn lên bắt kịp đoàn quân. Nhìn tiểu đoàn đội hình dằng dặc. B.40, B.41, DK.82, 12.8, cối 8, cối 6 lích kích, ăm ắp đạn trông thật khí thế.

Nhiệm vụ triển khai cụ thể. Tiểu đoàn 6 chủ công, Tiểu đoàn 5 dự bị tấn công hướng chính dọc theo lộ 1. Tiểu đoàn 8 (Trung đoàn 3 – Trung đoàn Hoa Lư) cùng Tiểu đoàn 4 chúng tôi hộ công luồn sâu vu hồi cánh trái. Tại vị trí tập kết sau khi ăn tối, anh nuôi phát cho mỗi người một vắt cơm lớn và gói bột gia vị, là khẩu phần ăn ngày mai. Lính nằm ngồi thao thức, gà gật dưới tán hàng cây phượng tây cổ thụ chờ lệnh xuất phát. Một cán bộ tác chiến sư đoàn được phái xuống đi cùng với mũi của chúng tôi. Lính bâu vào hỏi: “Thủ trưởng ơi năm nay ăn Tết ở đâu đây?”. Thủ trưởng cười: “Chắc sẽ ở Tây S’vay Rieng”. Anh ấy có cái đài bán dẫn mở nho nhỏ, đang phát đi bản tin báo gió mùa Đông Bắc. Tim bỗng nhói dội lên nỗi nhớ nhà. Đang những giờ khắc cuối cùng năm cũ, những người thân yêu của tôi đang làm gì?

Buồn ngủ. Muỗi vo vo như sáo thổi. Tôi túm bốn góc ni lông trùm đầu, tựa vào đống rơm ướt ngủ ngồi. Khoảng 2 giờ 30 sáng, anh Ky vỗ mọi người dậy. Tiểu đoàn 8 đang vượt qua đội hình chúng tôi lên vị trí tiếp cận. Tiểu đoàn tôi kế liền sau đó. Im lặng lầm lũi đi. Thông tin 2W mở máy nhưng chỉ ám hiệu bằng cách bóp công tắc. Bùn lép nhép ngập cổ chân. Đội hình lúc đi lúc dừng vì trinh sát đang bám địch. Chúng tôi tiếp tục đi xuyên vào một rừng tràm non cao đến ngực. Lá tràm toả mùi thơm hăng hắc. Rễ tràm nhọn hoắt mọc ngược, đâm vào đế giày đau điếng. Giày quân nhu hồi đấy đế cao su mỏng như vỏ trứng.

Tiểu đoàn 8 đã áp sát địch. Lệnh dừng lại, triển khai công sự tại chỗ. Đằng chân trời phía Đông sao Mai đang dựng. Đất bùn yếu, chỉ sau 10 phút tôi và thằng Thiệu mù đã khoét được một cái hố chung cho hai thằng nằm. Cái hố nông lủng củng rễ tràm, nếu khoét sâu nữa nước sẽ rỉ ra lấp xấp. Trời sáng dần, đủ có thể quan sát thấy trước mặt chúng tôi là một cái phum rộng. Trong phum thấp thoáng mấy mái ngói đỏ khuất sau hàng cây ngoài rìa.

Lúc 5 giờ 30 phía bên lộ 1, pháo 105 ly của sư đoàn bắt đầu bắn chuẩn bị. Tiếng đề pa ùng ùng sau lưng. Cả đơn vị chộn rộn. Anh Sơn lệnh truyền đạt lùa các đại đội lên máy vô tuyến. Dây hữu tuyến không phải dải lên tiền tiêu. Tôi cùng lũ bậu sậu dán bụng nằm im gần khu vực chỉ huy sở.

Lệnh nổ súng. Cối 82 ly hai tiểu đoàn cùng đồng loạt lên tiếng. Địch phản cối lại ngay sau một lát ngắn. Mỗi lần nghe những tiếng phọp phọp nhỏ xíu lẫn trong nhiều tiếng nổ khác, anh Ky lại quay sang tôi, hất hàm bảo: “Nó đấy, nó đấy” rồi chúi xuống hố. Tôi bắt chước làm y hệt anh. Suốt mười năm phổ thông có lẽ chưa có bài học nào tôi tập trung thực hành run rẩy như bài học này. Loạt trái phá oành oành dứt nổ xong, chúng tôi lại ngóc đầu dậy. May cối địch chỉ rớt độ chục quả vào tiểu đoàn tôi rồi thu tầm theo hướng phát triển của Tiểu đoàn 8 lúc này đang bắt đầu xung phong.

Trinh sát đã cắt nhầm hướng. Đáng lẽ phải vòng qua sau lưng phum này chúng tôi lại đâm đầu đúng vào nó. Lính Tiểu đoàn 8 không lên được vì sát phum là bãi mìn chống bộ binh dày đặc. Đạn 12.8 ly và đại liên địch quét thấp, lá tràm rơi lả tả. Đại đội 2 Tiểu đoàn 4 được lệnh xuất kích đánh vào sườn nhưng cũng bị vướng bãi mìn đành nằm chết cứng. Bọn Kh’mer Đỏ mới được trang bị loại mìn KP.2 – một loại mìn nhảy nổ văng nhiều mảnh gây sát thương rất lớn. Anh em lính mới đại đội dự bị nằm sau thấy cối địch bắn nhảy hoảng lung tung. Tiếng anh Khương gào lính khản giọng: “Chạy đi đâu. Đâu nằm im đó. Chết mẹ hết chúng mày giờ”.

Lúc bắt đầu súng nổ, tay tôi run bắn không kiểm soát được. Một lúc sau rồi cũng dần quen. Rừng tràm non che phủ chúng tôi. Thằng Thiệu mù lúc này dở chứng, bảo dịch ra cho nó đi ỉa. Khéo thằng này ỉa mẹ ra quần rồi cũng nên vì thấy có mùi thối kinh. Tôi bảo nó: “Bò ra đằng kia, sao lại ỉa vào công sự chung?”. Nó phớt lờ lập cập tụt quần. Mẹ cái thằng này. Tôi chịu thua, đành bò ra chỗ khác đào một lỗ nông choèn nằm xuống. Đại liên địch vẫn soạt soạt tước vụn những mảnh lá tràm, gí đầu những thằng lính mới chúng tôi xuống đất.

Thương binh bắt đầu được cáng về tuyến sau. Hôm đó lại đổ cơn mưa trái mùa. Mưa không to nhưng làm bọn tôi khốn khổ. Lính vận tải nửa nằm nửa bò, kéo trượt võng thương binh trên mặt bùn non như trâu kéo cộ. Bùn non trộn máu bết đầy đáy võng. Qua tiểu đoàn bộ một quãng mới đứng dậy đi khom được. Một số thương binh tử sĩ không có võng chắc chắn đó là lính mới. Anh em đành buộc néo tạm chân tay, treo xỏ trên đòn như người ta khiêng heo lội qua những quãng bùn sâu về phẫu. Những người còn tỉnh rên la nghe thật não nề.

Chiều tối có lệnh rút quân. Tiểu đoàn 4 đi sau rút trước nhưng lính Tiểu đoàn 8 vẫn nhanh chân chạy tràn qua đội hình chúng tôi. Quân trang đợt cuối năm toàn quần xanh gioóc vứt đầy mặt ruộng. Địch phát hiện, đồng loạt khai hoả hoả lực các loại. Nghe rõ lính nó trô trô rộ lên gào truy kích.

Chúng tôi dừng lại nhường anh em Tiểu đoàn 8 đi qua trước. Anh Sơn hô: “Hai khẩu đội 12.8 ly giá súng đứng kiểu bắn phòng không, hạ nòng bắn quét về phía sau”. Tụi lính Kh’mer Đỏ chỉ hô suông, không dám đuổi. Tôi bám theo tiểu đoàn trưởng, là những người rút ra sau cùng. Mệt mỏi bết bát, tan giấc mơ chiến thắng trận đầu, chúng tôi về lại đúng vị trí xuất phát. Tập hợp đội hình xong, đơn vị hành quân về đội hình trung đoàn ngay trong đêm.