Q

UÁ ÍT XE, sư đoàn chuyển tăng bo dần từng phân đội bộ binh lẻ. Tiểu đoàn tôi mải miết hành quân nhưng chúng tôi không thấy bết như đêm qua nữa.

Thêm một chặng dừng nghỉ, tôi dựa ba lô nằm trên mặt lộ ngửa mặt nhìn bầu trời. Trên cao xanh dường như có hàng trăm con diều sáo vô hình bỗng reo lên vu vu cùng một lúc. Mãi sau mới nghe đằng sau lưng rộ lên một loạt đề pa như sấm ầm ì. Anh Mão khoái trá hét lớn: “Pháo 130 ly bây ơi!”. Tiếng hú gió của đạn pháo 130 ly đến nhanh hơn tiếng nổ đầu nòng. Đạn pháo bầy chiến dịch bay qua đỉnh đầu chúng tôi, nổ bên kia phà Niek Luong rền rền. Lính tiểu đoàn chộn rộn phấn khích. Thấy tôi có cây đàn, anh Sơn bảo: “Kachiusa đi em”. Thằng Chương nhào đến cạnh tôi hát luôn chẳng e dè.

“Đào vừa ra hoa, cành theo gió đưa vờn trăng tà.

Ngoài dòng sông, màn sương trắng buông lững lờ.

Tựa bến sông bóng ai in trong làn sương mờ.

Cất lời ca, rằng Kachiusa đang chờ.”

Tiểu đoàn trưởng gật gù hát theo. Anh mới có người yêu tên Hà, diễn viên đoàn ca nhạc Bông Sen Thành phố Hồ Chí Minh và chắc hẳn rất xinh. Lính tiểu đoàn bộ nhiều người chưa thuộc lời, nhưng người nọ nối người kia dần nhập vào đồng ca hành khúc. Pháo cấp tập. Chúng tôi cũng gào lên cao trào với bè đệm là dàn hơi bộ đồng đang diết da xoáy gió hú ở trên đầu. Chàng đã đã vượt qua miền biên thùy, chàng đã đến đây, chàng đang chuẩn bị vượt sông đánh thẳng vào thủ đô đất địch.

Xe sư đoàn đến đón. Tôi ngồi thùng xe ngó nghiêng cảnh vật thay đổi bên đường. Đồng ruộng tít tắp chân trời. Một dãy núi thấp xanh mờ bên phải tô đẹp thêm cho cảnh chiều hôm. Sau gần một tiếng lắc lư trên đường đầy hố pháo, chúng tôi đổ bộ bến phà Niek Luong. Dãy nhà bê tông bến phà bỏ hoang uốn cong theo thế mở, phơi những bức tường thủng toang hoác bởi đạn bắn thẳng. Rặng cây phượng tây cổ thụ um tùm che bóng nắng chiều. Gắt trong không gian mùi xác thối, mùi khét thuốc rê quấn lá cò ke. Tôi chạy ào xuống dốc phà, khoả nước lên mặt. Mêkông loang loáng chảy hắt ngược sáng trong gió lồng lộng thổi. Trên sông, đoàn tàu há mồm LCU lùi lũi ngược sóng. Hộ tống hai bên sườn có mấy chiếc khinh hạm nhỏ. Ba chiếc LCU khác cập bến thả cầu đón Tiểu đoàn 4 sang sông.

Chiều hôm ấy đơn vị qua sông, dừng chân ngay trái bến phà bờ hữu ngạn.

Gần tối, các đại đội bố trí gác xách xong xuôi. Đội hình tiểu đoàn co cụm không bung rộng bảo vệ bến vượt. Hoàng hôn sông lạ ầm ì tiếng máy tàu tấp nập quân sang. Lính tráng hò nhau đi tắm sông ơi ới. Bờ nước đoạn này sâu, lội ra ngoài một chút là đến ngực. Nước lạnh chảy khá xiết. Thật khoan khoái khi ba ngày mới được tắm. Tôi làm rơi cái bát sắt xuống sông khi đang vục nước rửa. Một bà già mái tóc bạc ngắn ngồi trên nhà sàn sát bờ sông trông thấy, vào lấy cho một cái bát khác. Cái bát sứ men hoa xanh rất nhẹ và đẹp. Giơ đáy bát lên, ánh chiều tà xuyên qua lỗ phủ men kín xanh màu lam ngọc. Anh Ky cười, “ocun” (cám ơn) như một quý ông thứ thiệt. Trên các ô cửa đầu thang, dân bạn ngồi tò mò nhìn những anh lính Việt. Không thấy thanh niên, toàn người già với trẻ con. Dăm đứa bé sán lại những người lính lạ. Chúng tôi trêu chọc lũ bé con trong ánh mắt thiện cảm của những người già. Bọn trẻ con, và cả giống chó nữa, thường rất nhạy cảm với sự tốt bụng hay thân thiện.

Các đơn vị nổi lửa nấu cơm chiều ven sông. Đôi bờ tối bập bùng những bếp lửa lính kéo dài xa hút trong sương ngó thấy ấm lòng. Những đống lửa chiều hôm ở bến sông xa khiến tôi nhớ bếp ấm quê nhà. Trong nỗi nhớ có riêng thêm một niềm kiêu hãnh ngấm ngầm của người lính vừa đánh thắng. Cảm xúc dấn thân chinh phục pha màu lãng tử ấy là có thật. Có thể nó bắt nguồn từ tấm lòng vị nghĩa hay đức hy sinh vốn có, bình thường vẫn tiềm ẩn đâu đó trong con người. Hoàn toàn không phải tư tưởng tiểu tư sản như các chính ủy tưởng tượng hay quy kết.