C
HÚNG TÔI rúc dài trong lòng một con suối cạn, giấu quân trốn nắng và đợi lệnh luồn sâu. Hàng le khô dày hai bên bờ đan nhau như một mái vòm, biến lòng suối thành một đường hầm cát ẩm. Những con rùa vàng to như cái bi đông, lạt xạt rúc vội trong lớp lá le khô rụng. Toàn cồ hì hục trong một cái hốc, lôi ra một con vật bốn chân mõm dài, thân phủ đầy vảy. Con vật kỳ quái cuốn mình lại như một cái vỏ sên khổng lồ. Đó là một con tê tê lớn. Hắn tai quái chẹn đầu gối lên con tê tê, nghiến răng cố kéo cái đuôi nó duỗi ra nhưng không được. Anh Nhương cáu, chửi: “Mày thích chầu ông vải à, có vứt nó đi ngay không?”. Toàn cồ hoảng sợ, lại bê con vật ném vào chỗ cũ. Một bọn khác xông vào, bắt Toàn cồ vạch quần tự đái vào tay nó để giải xui.
Chuyện kiêng cữ gặp rùa, gặp tê tê của lính trước khi vào trận đến bây giờ tôi mới biết. Trước chỉ mới biết kiêng cơm khê, kiêng mặc quần áo mới, kiêng xơ-vin áo bỏ trong quần, kiêng bắt tay nhau và cắt tóc. Nói chung kiêng tất những gì long trọng chỉn chu, giống như khi người ta chuẩn bị chia tay để về bên kia thế giới. Áo quần sao tiết mới chỉ có thể thấy trong các tấm hình liệt sĩ nằm trên bàn thờ sau nải chuối xanh. Giờ tự nhiên đi trận, có thằng bỗng nhiên lôi bộ quần áo tươm nhất ra mặc. Lại xơ-vin cẩn thận, mỉm cười bắt tay anh em và nói những lời linh cảm xa xôi thì kinh lắm. Hẳn là để át đi những nỗi sợ hãi mơ hồ ấy nên mấy thằng lính trận mới hay chửi thề. Thói quen này dễ nhiễm nhưng khó bỏ, kể cả khi anh cởi áo trận rồi trở về nhà.
Rùa, tê tê và cái nghi thức vạch quần đái tay kia ám ảnh tôi suốt buổi chiều hành quân luồn sâu hôm ấy. Rừng khộp mùa khô khát khao, vàng cháy thoi thóp dưới hoàng hôn. Tiểu đoàn lặng lẽ len qua giữa một quần thể dầu rái lớn cao vòi vọi. Trên thân những cây dầu cổ thụ, địch đục vũm vào thân cây những cái hốc sâu rồi đốt mồi trong đó để lấy dầu. Ngày tàn chạng vạng, ánh lửa nhập nhoạng từ thân những cây dầu tối đen lừng lững trông càng ma quái, khiến người ta nghĩ đến những ngọn đèn thờ. Tôi tự nhiên thấy sợ, liền cố tình đi chậm lại tránh xa thằng cha Toàn cồ tai quái kia một đoạn. Biết đâu ập oành một phát chẳng phải đầu cũng phải tai.
Chúng tôi dừng lại ở một cái phum cũ giữa rừng. Có thể nhận biết nơi đây từng có người ở qua cây me, cây chùm ruột lẫn trong những khung nhà xiêu vẹo. Các đại đội lặng lẽ bố trí đội hình. Cấm đốt lửa. Tôi bẻ nắm cơm vắt được phát hồi trưa, chấm với bột gia vị nuốt nặng họng. Đêm rừng tịch lặng và bí hiểm. Đâu đó xa xa vài tiếng súng lẻ không biết ta hay địch vang lên rồi tắt ngấm. Sau tiếng súng, không gian như càng im vắng hơn.
