T

RƯA MUỘN NGÀY MÙNG 3 TẾT Tân Dậu (1981), chuông điện thoại các đại đội đổ dồn. Tiếng ông Sơn quát: “A lô! Một, Hai, Ba, Bốn đâu, đủ máy chưa? Đại đội các em còn bao nhiêu rượu mang lên đây hết cho anh nghe”. Danh dự của tiểu đoàn, bao giờ suối Kbal Tahean hết nước thì Tiểu đoàn 4 hết rượu...

Rượu vét các đại đội lần lượt hoả tốc lên đến nơi. Ông Thạnh trung đoàn trưởng lúc này đang ngả nghiêng, quát the thé bằng một giọng kim khàn rất đặc biệt. Ông ấy lật ngược cái chén đựng rượu, liếm cái đít chén khô roong cười đắc thắng. Xung quanh bàn hội ý là anh Sơn D trưởng mặt phừng phừng đỏ, anh Được chính trị viên tiểu đoàn đang chống tay gục mặt. Lâu la bậu xậu mấy anh quân lực, văn thư... Mặt ai nấy đều đã đờ đẫn... Ở đây đang có trận đấu rượu quyết tử. Tiểu đội vệ binh hộ tống ông Thạnh 7km đường rừng vào chúc tết tiểu đoàn tôi, đang tản mát trà thuốc ở các lán xung quanh lúc này bu lại, lượn lờ bên ngoài.

Các can rượu mới được xếp lên bàn, chén rượu chung lại được rót ra. Rượu “nhập khẩu” ừng ực cái một, nhểu một giọt phạt một chén không khoan nhượng. Chén ở đây là cái bát sứ kiểng thằng Xuân tám ngón vẫn thủ từ hồi đánh vào Ph’nom Penh... Một hồi, mấy anh quân lực hoặc chịu không thấu, hoặc muốn nịnh, đầu hàng thủ trưởng trung đoàn, lè nhè xin thôi vòng. Lúc này anh Được từ từ ngẩng lên. Cái vùng nhám thâm quầng mắt bên trái anh ấy bây giờ thấy tấy ửng. Anh Được lừ mắt nhìn quanh, bảo đứa nào chạy tao bắn bỏ, kể cả thằng Thạnh. Ông Thạnh khoái trá cười khà khà, mày muốn chết tao cho mày chết...

Đến chiều gần tối, hai đấu thủ cuối cùng là anh Được với ông Thạnh nằm dài thượt trên hai cái ghế hai bên bàn hội ý trong hội trường. Bàn ghế do chúng tôi chặt cây rừng, chôn xuống đất làm chân, còn mặt bàn ghế là ván thưng dỡ ra từ các nhà sàn dân bỏ. Ông Thạnh đang nằm ngửa thở gấp, muốn trở mình, rồi ông ấy rướn người. Một dòng “dung nham” bao gồm rượu và mồi thịt thỏ trào qua cái miệng đang há, trôi xuống cổ, trùm lấp khuôn mặt, sặc ặc ặc... Tụi vệ binh nhao vào tính dìu anh ấy ra suối rửa. “Đoàng – đoàng” hai phát K.59 thủng mái lá. Anh Được vẫn đang nằm im, tay chĩa súng lên trời. “Thằng nào lau cho thằng Thạnh tao bắn bỏ!” Tụi vệ binh lại giãn ra. Lát sau, anh Được lồm cồm trở dậy. “Thạnh, Thạnh! Giờ để tao tắm cho mày nghen!”. Anh Được lần can rượu dở, đi sang từ từ tưới lên đầu ông Thạnh đang nằm khò khè.

Anh Được, Đào Quang Được, là chính trị viên tiểu đoàn 4 lúc đó. Anh Được quê ở Cầu Gồ huyện Yên Thế, ngay gần tượng đài cụ Hoàng Hoa Thám. Vì là đàn em cùng quê Hà Bắc, tuy ở dưới tận Việt Yên nhưng anh Nhương trung đội trưởng thông tin được anh ấy cưng nhiều. Anh Được đi phép, đúng 1 năm sau mới trở lại đơn vị vì gia cảnh có chuyện buồn khúc mắc. Do anh đi biền biệt, một người trong làng nhiều máu mặt, được cán bộ xã làm ngơ đã lấn đất đai được chia, đẩy chị nhà cùng các cháu vào hoàn cảnh nheo nhóc khốn cùng. Nhà cửa lúi xụi tứ tung dột nát, đến cái sân phơi thóc cũng không còn.

Về đến quê nhà, sau bữa cơm chào hỏi họ hàng xóm giềng, mấy hôm sau anh Được bảo vợ cùng thằng con trai lớn kéo xe cải tiến ra sân kho hợp tác xã, mang theo một cái xà beng, một cái cuốc, một can rượu 5 lít cùng một cái bát sắt. Ra đến sân kho, anh ấy nậy lên một viên gạch bát, cắm phập cái xà beng xuống, treo cái xanh tuya rông có khẩu K.59 lên đó. Sau khi chiêu một bát rượu, không nói không rằng, hai bố con bắt đầu hì hục nậy gạch lát sân kho hợp tác chất lên xe cho chị chở về nhà.

Dân quê xóm mạc thấy lạ chạy ra đứng dòm, trong đó có cả các cán bộ xã nhưng không ai dám nói gì. Thời ấy tội phá hoại tài sản Hợp tác xã là tội cực trọng. Anh Được dừng tay gạt mồ hôi, lại chiêu một bát rượu và phân trần với những người xung quanh rằng nhà tôi giờ nát quá. Tôi đi đánh nhau biền biệt, giờ về thấy gia cảnh bần hàn thế này tôi không đành lòng. Không biết cán bộ xã này làm chính sách hậu phương quân đội thế nào nhưng tôi cứ xin mượn tạm ít gạch về làm cái sân phơi cho nhà tôi đã. Bà con cô bác có lòng hỏi thăm, ai thích mời các bác bát rượu quân dân đoàn kết. Đứa nào cản tôi bắn bỏ ngay lập tức, muốn đến đâu thì đến. Cơn giận bản năng của người lính chiến trường thức tỉnh hậu phương. Sau khi lấy đủ số gạch bát làm sân phơi thóc, cùng với sự giúp sức của nhiều người, anh Được củng cố lại túp nhà, làm xong vụ mùa cùng với vợ rồi mới trở vào đơn vị.

Tuy là chính trị viên tiểu đoàn, tôi chưa thấy anh được lên lớp bao giờ. Phổ biến quán triệt chính trị toàn do tham mưu với các trợ lý làm vì tính anh ít nói và không có khoa nói. Cái vết nhám nơi quầng mắt làm gương mặt anh tối đi và đượm buồn, nhưng khoé miệng tươi vuông đủ phương thành tứ vực. Đôi môi xám tái, chắc do sốt rét miền đông những năm đánh Mỹ. Đơn vị càn rừng truy quét, trông dáng đi của anh lòng khòng tựa như ông cụ. Cách đây nhiều năm, tụi thằng Căn với anh Nhương lên thăm trang trại vải thiều của anh Được. Thằng Căn về than phiền: “Ông Được giờ sức khoẻ chán lắm, nhớ nhớ quên quên lẫn lộn hết. Lại rụng răng móm mém, uống rượu với sắn khô nữa thì chịu thế chó nào nổi”.

Ôi sao đắng nhớ chén rượu tuý ngọa sa trường.