S
AU MỘT THỜI GIAN, chúng tôi được chuyển ra phía ngoài Mậu Chử. Xóm đạo bé nhỏ có cây cầu xi măng bắc qua kênh đầu làng. Đơn vị huấn luyện tá túc tại đây đã hành quân trước vào Nam. Đêm nằm nghe tiếng còi tàu rít u u .. Chẳng biết bao giờ đến lượt đơn vị mình lên đường.
Đêm cuối thu càng lúc càng lạnh. Tiếng chó sủa ong óc lúc xóm gần, lúc làng xa như có động vì quân cảnh đuổi bắt lính trốn. Một số tiểu đoàn đã lục tục lên đường. Cái dự cảm lên đường hồi hộp nao lòng, bắt đầu từ những tiếng chó sủa đêm đêm, từ những đoàn gia đình nhà lính vào thăm ngày càng nhiều. Bố mẹ tôi cũng vào thăm một lần. Tôi gửi lại cây guitar mang theo vào đơn vị cho bố mang về. Cây đàn này nay vẫn còn, đang treo trên tường. Chiều hôm song thân ra về, tôi tiễn ra đến đường cái quan. Nhớ mãi hình ảnh bố gò lưng đạp cái xe Nam ngược gió Bắc ra ga Phủ Lý, đèo mẹ đằng sau tay chống cây đàn. Bố mẹ tôi là viên chức nghèo, không có tiền nhiều để cho. Nhưng một số anh em gia đình buôn bán hay có nghề phụ gia công được cho khá nhiều. Chúng tôi gom tiền, mua hàng mũ trứng vịt luộc ăn với nhau. Ngày chủ nhật trước khi lên đường, cả bọn đụng luôn con chó gié. Bác chủ nhà đi đạo không ăn thịt chó nhưng thương mấy đứa sắp phải vào chiến trường, đứng ra gọi người làm hộ. Bên bờ ruộng khô trắng vì gió bấc đầu mùa, anh ba toa rút những nắm rơm nhỏ đốt quạt phành phạch, lật đi lật lại con chó, thui lại những chỗ da còn trắng. Tụi lính lui cui vây xung quanh vun đốt bụi cây muồng khô. Quả muồng nổ lốp đốp trong lửa. Da chó dần vàng rộm, căng nứt ra những chỗ quá nhiệt. Mùi rơm đốt, mùi muồng cháy, mùi chó thui bên bờ ruộng quẩn quanh rặng bạch đàn trong gió đầu đông.
Đó là ngày chủ nhật cuối cùng trên đất Bắc. Tôi chỉ nghĩ đơn giản nếu được vào miền Nam cũng tốt. Một vùng đất mới chỉ biết qua sách vở. Vào đó may có khi được đi Sài Gòn xem dinh Độc Lập, đi Cà Mau xem sân chim hay xuống Cần Thơ chỗ anh Phát tôi đóng quân, ăn trái cây một bụng ngon hết sảy như anh ấy kể. Hoàn toàn không có một khái niệm về cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam. Các vụ lấn chiếm lẻ tẻ của Pôn Pốt mà báo đài đưa tin không gây một ấn tượng gì. Dẹp mấy vụ đó có các sư đoàn thiện chiến hùng mạnh cùng một đống vũ khí tối tân của Mỹ vừa thu được. Liệu bọn nó sức mấy. Đơn vị mình vào đó có khi chỉ làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế là cùng. Hồi đó không chỉ tôi mà nhiều người nghĩ như thế.
