P

HẬP PHỒNG NHỮNG TRIỀN ĐẤT CẰN PHA CÁT, xuôi dần bình độ từ chân dãy núi Đậu Khấu về hướng Tây Biển Hồ là một miền rừng khộp mênh mang.

Không biết tên rừng do ai đặt, nhưng nghe danh rừng khộp là đã thấy một sự khô khốc ráo hoảnh. Có thể cảm giác này do những cơn khát quắt người trong những lần hành quân mang tới. Vùng xa xôi đá sỏi biết buồn như lời một bài hát, đến nỗi những con suối một mùa cũng rã rời thành từng đoạn gạch đứt quãng trên tấm bản đồ tỷ lệ 1:50.000. Khí hậu càng về cuối mùa khô càng khốc liệt. Dầu quánh, dầu đồng, những loài cây lá to như tấm bánh tráng đều tự rụng tuột lá để chống lại sự bốc hơi. Triền rừng tỏa nhiệt, rung rung dưới nắng. Thảm mục và cỏ gianh dưới chân rừng đã cháy hết, liếm cháy cả bên ngoài lớp vỏ những thân cây. Nói đúng ra loại rừng này không có thảm mục, bởi năm nào chân rừng cũng cháy dữ dội một lần, vì bất kể lý do gì. May mắn sao khi mẹ thiên nhiên vĩ đại cũng đã kịp trang bị cho những loài cây rừng khộp một lớp vỏ xốp dày cách nhiệt. Lớp vỏ này giữ cho các mạch nhựa âm thầm trong thớ gỗ không bị quánh khô, chảy ngược chắt chiu nuôi cành cầm cự, để rồi đợi một tiếng sấm đầu mùa là bung những búp dầu non thắm đỏ, xòe ra đón những giọt mưa vàng bạc.

Chúng tôi hành quân đuổi địch, quệt ngang quệt dọc cành lá một lúc là mặt mũi quần áo thằng nào thằng nấy lem nhem, đen sì như hề, không cần bôi mặt hóa trang như biệt kích. Nhưng đáng sợ nhất là thiếu nước. Mang nặng quá, những thứ khác có thể quăng đi chứ bi đông nước thì dứt khoát không. Đi rạc rài nửa ngày không có nước, gặp một lòng suối cạn, lớp cát đáy còn hơi âm ẩm là cả một niềm hạnh phúc bất ngờ. Dùng xẻng bộ binh khoét xuống lòng suối khoảng 1m. Ngồi chờ nước ri rỉ ứa ra, lờ lờ đục. Chúng tôi giải khát luôn bằng thứ nước ấy, tích trữ trong bi đông cũng bằng thứ nước ấy. Cũng giống như cây, lòng suối nhờ cát chở che để chống sự bay hơi.

Một ngày khát nước gần chết lả đi, như nhiều ngày khác, chúng tôi tìm thấy một hủm nước trong vắt giữa lòng suối cạn, bên bờ rặng le ngả bóng xanh om. Anh em xô vào tranh nhau giải khát và lấy nước tích trữ nên vũng nước cạn dần. Đến lượt mình, tôi vục mũ đưa lên miệng làm một hơi bất tận. Nước mát lạnh và ngọt thắt, làm dịu lại cơn bỏng cháy ngực.

Khi vục bi đông để lấy nước dự trữ, tôi thấy vật gì trăng trắng dưới đáy. Định thần nhìn kỹ lại, thì đó là cái đầu lâu người trắng nhờ, đang nhìn đời bằng hai hốc mắt vô hồn mọc đầy rêu. Hàm răng nhe ra nhạo báng. Mấy thằng chờ lấy nước ngó lom lom rồi bỗng sởn da gà. Hai hốc mắt sâu hoắm từ cái sọ người đang hấp háy, bỗng dựng lên một hàng mi xanh dài thượt như nổi giận. Một thằng can đảm nhất bẻ cành le khô chọc xuống, hẩy cái sọ lăn đi. Từ trong hốc xương mắt, mấy con cá nhỏ bị quấy rầy vọt ra. Mấy con cá tụ về nơi nước đọng. Bọn cá con làm tổ trong cái sọ rỗng, quậy bên trong làm rêu trong hố mắt toé ra.

Chúng tôi vẫn uống, và cũng chẳng ai đổ bi đông nước của mình đi. Đằng nào thì cũng đã vào bụng. Dẫu sao dùng thứ nước này còn hơn là uống nước đái. Cặp môi vều lấm tro của những người lính khát mềm liền lại những đường khô nứt nẻ. Nước thiêng đã đời tong tong rơi xuống ngực áo phanh từng giọt giọt sống vàng.

Mẹ ơi, chúng con vẫn sống.