T
HÁNG 8/1979, Tiểu đoàn 4 hành quân từ ga Bâmnak về ga Th’mei, sau đó rẽ trái ra thị trấn Ponley ngoài lộ 5 ven Biển Hồ. Hết chiến dịch mùa khô, chúng tôi bỏ núi rừng ra đồng bằng để củng cố nghỉ ngơi, chạy trốn con ma sốt rét.
Ra đến đập nước lớn cách Ponley khoảng 15km, chúng tôi dừng chân nghỉ. Đập nước này nằm tại hợp lưu của gần chục con suối lớn trong khu vực. Trên mặt đập tràn nước chảy ồ ồ, cá trắng từng đàn lách phe phé. Dưới mặt hủm nước sâu xanh thẫm nơi chân đập, đôi con lóc bông lớn gần chục ký thỉnh thoảng lại trồi lên ngáp bóng. Viền mép cá vàng nhạt ngoác rộng hớp khí, thân mình vằn vện sắc đỏ đen. Nó oai vệ khẽ lắc mình một cái, lại từ từ chìm xuống. Cá trắng nhiều nên bọn lóc bông đang no mồi. Chúng tôi nhè vực nước sâu ném trái cải thiện, được bữa tắm mát lặn bắt cá nấu canh chua ngon lành sau mấy tháng nằm rừng.
Chiều tà, tiểu đoàn nhích đội hình lên khỏi đập nước 300m, bố trí đội hình nghỉ đêm tại phum rừng thị, cái phum có đúng 3 khung nhà. Cạnh phum, một rừng thị đang mùa trái. Cây thị trong truyện cổ tích Tấm Cám của bọn trẻ con, sinh sôi thành một quần thể xanh thẫm cao vượt hẳn so với rừng chồi thấp xanh non phía dưới. Thị chen nhau mọc, có những cây thị cổ thụ vòng gốc một người ôm mới hết. Trên vòm lá, các loại chim to chim nhỏ chòe choẹt kêu điếc tai. Lũ chim vừa kêu vừa oanh tạc vào đầu chúng tôi. Đi gần như chạy qua khoảnh rừng chết tiệt ấy tới phum nhưng thằng nào cũng bị dính vài bãi phân chim vào đầu. Dưới gốc trái thị rụng trơn nhoe nhoét, muỗi bọ bay vần vụ quẩn theo từng bước chân người.
Nhưng chuyện đó không có gì đặc biệt bằng những điều tôi thấy trong ca gác của mình. Đêm hôm ấy trăng mờ, mây vẫn chưa kịp tan sau cơn mưa buổi chiều. Đang ngồi ôm súng ngáp ngắn ngáp dài khi đã gần hết ca, tôi bỗng tỉnh ngủ khi thấy trên cây thị gần vọng gác có mấy con chim đêm kỳ lạ. Một loài chim đuôi dài, sải cánh rộng đôi gang tay vẫy rất nhanh và êm ru, hầu như không phát ra tiếng vỗ gió. Ba bốn con quạt cánh mềm mại, gần như bay đứng lặng phắc giữa không trung. Chỉ thấy những đầu cành thị mảnh nơi chúng đang rỉa trái khẽ rung rung.
Tôi có đọc trên một số tạp chí nghiên cứu tự nhiên sau này. Trong đó các nhà khoa học khẳng định trên thế giới chỉ có loài chim ruồi Nam Mỹ với kích thước nhỏ bé mới có khả năng bay đứng và bay giật lùi. Tôi phản đối cái kết luận này vì chính tôi đã chứng kiến kiểu bay và hành tung lạ kỳ của loài chim đêm không biết tên kể trên. Sáng hôm sau kể lại câu chuyện hồi đêm. Anh Ky bảo: “Tao trông thấy rồi, đấy là chim bắt muỗi chứ không phải chim ăn trái”.
