P
HÁO 105 LY SƯ ĐOÀN CẤP TẬP. Chúng tôi đánh vượt qua ngã ba cồn sông. Con bò trúng pháo địch nằm quỵ thở khò khè trên sân chùa Kien Kh’leng. Con bò vô chủ, lòng ruột xổ trên nền gạch. Thỉnh thoảng khi nó rướn hớp không khí, vòng lục lạc đồng trên cổ lại ring ring như như hồi chuông báo tử. Tụi anh nuôi mấy đại đội vác dao lê sấn vào tranh nhau xả đùi sau. Đã bốn ngày đánh vận động tấn công, ăn cơm sấy và nhai mì tôm với nước lã nên lính đang thèm thịt. Con bò không đủ sức rướn lên nữa, mũi phì ra sầu bọt máu. Anh Mão tham mưu xông đến giật khẩu AK thằng Thiệu truyền đạt chửi: “Chúng mày không nhịn được à? Tránh ra không phải tội bây giờ, nó đã chết đâu”.
Pằm pằm hai phát tiểu liên giữa sọ, đưa hồn guốc chẵn về đồng cỏ bên kia thế giới, nhưng đôi mắt hiền lành của nó vẫn mở thao láo. Anh Mão vứt trả khẩu súng cho thằng Thiệu, hầm hầm bỏ đi chỗ khác. Tụi lính chúng tôi lại xông vào. Chiều hôm đó là 28 Tết Kỷ Mùi, cả tiểu đoàn có món thịt bò tươi đón mùa xuân lang bạt. Những khẩu thịt thái con chì thô, đun sơ với bột canh trong thùng đại liên mới hắc mùi thuốc đạn còn ngọt đến tận bây giờ.
Nhiều tháng sau, trung đoàn chúng tôi đánh thốc lên Kampong Ch’nang, lên Pursat, vào sâu trong miền núi Đậu Khấu - Aoral chiến khu của địch. Dân bạn bị quân Kh’mer Đỏ lùa đi trong cuộc thiên di tăm tối, chết vãn đi quá nửa. Họ chết đói, chết khát, chết bom đạn hay đơn giản chết do kiệt sức. Gia sản hành hương đến ngôi đền hoang tưởng do loài thú mặt người Pôn Pốt vẽ ra chỉ còn cỗ xe tàn và cặp bò nay trở nên vô chủ. Chúng tôi hành quân tìm dân diệt địch, đôi khi còn phải tháo ách cắt thừng, giải phóng cho lũ bò này đi kiếm cỏ ăn. Những đêm trở trời, sấm tháng Tư gọi mưa trong rừng khộp, phiên gác sâu nửa đêm về sáng có lúc nghe xa nghe gần tiếng lục lạc ring ring. Ấy là tiếng lục lạc bò nhà vô chủ đi ăn lẫn với bò hoang, với nai bầy ngoài rìa trảng sớm. Cũng có lúc tiếng lục lạc đến thật gần hầm gác rồi rụt rè im bặt. Biết đâu có con bò xưa thoảng nhận ra mùi phum cũ trong hơi áo lính, vì vẫn còn quyến luyến hơi người.
Có những chuyện ngày xưa, trong khoảng chiều u ám bỗng trở về không hẹn, cố tình nhắc lại tiếng vọng thời gian từ một cái dây thiều cũ kỹ nhưng dai dẳng trong tâm khảm. Đôi khi nó chỉ là vị đắng liều thuốc phóng, hay chuỗi thanh âm mỏng mảnh không ngờ, như tiếng lục lạc ring ring ấy.
