M
ỘT NGÀY MƯA NHƯ THẾ, chúng tôi được lệnh hành quân ra ga Bamnak. Nghe đến ga, đến đường sắt đứa nào cũng thấy sung sướng. Ga, đường sắt – mấy từ thường nhật vô danh đời hòa bình, sáng nay nghe ngân nga như nốt nhạc. Nó là biểu tượng của văn minh, của phố thị mà đám lính rừng mòn mỏi tụi tôi đang khát khao. Suốt ba tháng chui rừng, sống chung với khỉ vượn, hổ báo, kỳ đà và những xác người chết đói, hôm nay chúng tôi được ra đồng bằng.
Tiểu đoàn 4 hành quân trước. Trung đoàn bộ đi sau. Chúng tôi đi giữa nhiều đám dân bạn đồng hành, cũng đang lục tục trở về phum cũ. Rừng thưa dần. Đã thấy những khung nhà sàn không có người ở cắm chân bên những ruộng hoang, cỏ dại um tùm. Rừng chen ruộng, ruộng chen rừng. Địa hình thoai thoải và tầm mắt thèm khát đồng bằng được mở rộng dần dần.
Ra đến đường lớn, thấy phần lớn trung đoàn bộ đã vượt lên đi trước. Quãng 2h chiều nắng gắt. Đám lính hậu cần B3 đang ngồi nghỉ ngoài đường. Một thằng lính ban 3 không biết kiếm ở đâu được chiếc xe đạp nam còn mới, đang đạp dấn qua. Nó khoác súng chéo trên lưng. Ba lô buộc trên giá đèo hàng phía sau, gióng ngang vắt mấy cái ruột tượng gạo. Trông nó đạp xe thong dong nhàn nhã như đi dã ngoại. Một hình ảnh anh bộ đội thời bình, trông ngồ ngộ. Giá mỗi thằng lính có một cái xe như thế hành quân thì rất thú. Chiếc xe lách qua đám dân đánh xe bò vượt lên, để lại trên đường cát đọng ngoằn ngoèo vết bánh in mờ.
Chúng tôi lên ba lô đi tiếp. Mới được khoảng 400m chợt gặp một cảnh kinh hoàng. Thằng lính hậu cần đạp xe lúc nãy nằm sấp mặt trên vũng máu. Đầu nó lìa khỏi cổ vì một nhát chém bằng dao quắm cực ngọt từ phía sau. Cái xe đạp văng sang một bên. Súng đạn, mấy ruột tượng gạo, đôi dép đã biến mất, không còn gì trên người ngoài bộ quân phục đẫm máu đang mặc. Mùi máu tươi còn chưa kịp thấm hết trên đường cát, tanh nồng dưới nắng chiều.
Lính tiểu đoàn rú lên phẫn uất, phát cuồng hằm hè. Thấy người nào vác dao quắm là nhào vô tước dao. Dân chúng sợ hãi xanh mét mặt. Lúc nãy còn tử tế xin thuốc xin nước nhau samakhi, bây giờ tình thế đổi khác hẳn. Cơn giận bốc lên mờ mắt. Không khí nén đặc, cảnh báo một cuộc trả thù.
Một người có vẻ là cán bộ chính trị hò hét khản giọng, chen vào giữa đám rút K.59 ra bắn chỉ thiên. Anh ấy xô lính ra, bảo nếu bắn dân thì các đồng chí bắn tôi trước đi. Những cái đầu nóng dần dần nguội lại. Cán bộ thủ trưởng Trung đoàn kịp đến nơi, đứng án ngữ hiện trường rồi lệnh cho vận tải khiêng tử sĩ đi gấp. Chần chừ nữa sợ không kiểm soát được tình hình.
Từ đó cho đến tối, chúng tôi lầm lụi đi nhanh. Ước vọng đồng bằng an lành bỗng tan hoang trong buổi chiều máu.