C
HỈ HUY TIỂU ĐOÀN thông báo đã tiến sát ngã ba Am Leang. Quân Kh’mer Đỏ vỡ trận các nơi, nhao nhác chạy về ngã ba vô hướng. Súng rền các phía quanh đội hình không phân biệt tiền duyên.
Khoảng 3h chiều, súng con các đại đội đi đầu nổ rộ phía trước. Đại đội 4 dừng lại giá cối 82 ly. Cối 60 địch bắn xăm dọc con đường bò. Chui qua bụi le dày mọc trên bờ con suối cạn, một trái cối 60 nổ bung đất cách tụi tôi và khẩu đội cối gần chục mét. Thằng Thịnh đen buông gánh đạn giơ cánh tay lòi thịt la toáng lên: “Trúng mánh, trúng mánh rồi”. Nó chỉ bị thương nhẹ phần mềm nhưng la to quá, suýt bị anh Hồng vả vào mồm. Anh Hồng đại đội trưởng hỏa lực rất nóng tính. Khẩu đội cối 82 cố bắn nốt gánh đạn thằng Thịnh vì sợ phải mang hộ. Tiếng anh Khanh trên đại đội chủ công sọt sẹt trong tổ hợp, cáu kỉnh bảo: “Các anh bắn gì lắm thế. Dừng bắn ngay! Lính tôi lên sát ngã ba rồi”.
Trung đoàn cho Tiểu đoàn 4 chốt cứng tại ngã ba. Tôi được lệnh lên theo luôn ban chỉ huy vì cán bộ đại đội chưa bố trí quan sát sở ở đâu. Khi bố trí đội hình chốt xong xuôi sẽ dải dây từ đó ngược về tiểu đoàn bộ. Trời đã sâm sẩm, thấy chỗ trung đội đứng chân có con suối nước sâu chảy xiết chắc mát lắm. Không kịp tắm, anh Nhương lùa tôi về đại đội ngay. Chỉ huy sở đại đội nằm ngay chính ngã ba con đường lớn cạnh ngôi chùa đã bị phá hủy, chỉ còn nền cũ cao và các bảo tháp xung quanh cụt sát đến gần móng. Anh Khanh sai tôi và mấy thằng liên lạc đào hầm. Nền đất nện sân chùa cứng đanh, đào mãi bằng xẻng bộ binh mới được cái hố nông choèn choèn. Tôi mệt, bỏ không đào nữa. Anh Khanh chửi: “Thằng lười, nó đánh vào thì đừng có chúi đấy”. Nhưng đào được chừng mươi phút nữa, thằng Đồng Huế và thằng Căn cũng phải đầu hàng.
Phía con đường lớn có tiếng mõ bò càng lúc càng rộn rã. Một đoàn người cùng xe bò kéo đang đủng đỉnh đi tới ngã ba. Tiếng thằng Trung tổ cảnh giới chẹn đường la thất thanh: “Địch địch, không phải dân!”. Nó phát hiện trong đám dân ấy có những thằng lính giấu súng. Bọn lính Kh’mer Đỏ trá hình nghe tiếng la biết bị lộ, giạt sang hai bên đường nổ súng ngay vào chúng tôi. Đạn nhọn địch bắn rất rát. Làn đạn đi thấp đôi khi thấy mát lất phất bên má. Tiểu đoàn nghe nổ súng gọi xuống đại đội nắm tình hình. Tôi ngồi xổm trên cái hầm nông đào dở, kéo máy đưa tổ hợp cho anh Quang râu. Anh Quang đứng một chân dưới hầm, một chân trên thành hầm báo cáo. Thấy đạn rát quá, anh ấy vừa nói qua tổ hợp, vừa kéo tay tôi lôi xuống hầm rồi nhảy lên nhường.
Cái hầm nông choèn, đứng có khi mới chỉ ngập trên đầu gối. Muốn an toàn thì chỉ có thụp xuống hay nằm dài ra dưới đó. Nhưng thế còn ra cái thể thống gì vì tôi đâu có đào. Trước hành xử đẹp của đàn anh mà chúi hầm lúc đó quá bằng tự hạ nhục thằng con trai hàng phố. Thằng Đồng, thằng Căn liên lạc núp sau bệ tháp, thể hiện điểm xạ hai phát một vào khoảng rừng cạnh khẩu đội đại liên. Tôi bò ra nấp vào chân bệ tháp cùng với tụi nó. Vẫn nhớ mãi khuôn mặt anh Quang râu vừa gọi điện vừa cười lúc ấy. Nụ cười hiền độ lượng xa xăm, như tỏa sáng trong vệt nắng quái cuối ngày. Tôi thấy có gì đó là lạ thiên thu, như mặt tượng Phật trên đỉnh những bảo tháp. Có những khoảng khắc hoặc hình ảnh, đôi khi không gắn với bất kỳ sự kiện quan trọng nào nhưng làm ta nhớ mãi. Một năm sau anh ấy hy sinh.
Sân chùa trống bốc không có cây, không mắc võng được. Đêm ấy chúng tôi trải ni lông cạnh chân tháp cụt làm chỗ ngủ, nửa nằm nửa đắp như tử sĩ. Sáng ra hai mặt ni lông đều đẫm hơi nước, nửa ướt sương đêm nửa hấp hơi người.
