C

UỐI THÁNG 4 NĂM 1979, trung đoàn chúng tôi thọc dài theo kẹp núi Đậu Khấu (Aoral – U răng), dồn quân Kh’mer Đỏ về hướng Leach. Gần bốn tháng trời hành quân tác chiến ròng rã không ngơi nghỉ, lăn như bống hết chiến dịch này đến chiến dịch khác. Anh em chúng tôi áo quần rách rưới, tóc tai dài cợp như một lũ người rừng. Đồ lính mỏng tang thấm mồ hôi lâu, trắng loang vai dưới nắng ngày hun, bợt bạt nhiều đêm ngâm suối thường chóng mủn. Buổi sớm mai hành quân qua bãi cỏ trúc hay rừng le mới cháy đêm hôm trước, gai le gai cỏ được lùi qua lửa sắc cứng như những cái móc, lắm khi kéo gấu đứt đôi ống quần của thằng đi trước. Ống chân trần đen nhẻm, giờ phải lội qua một rừng hoang nắng núi mưa ngàn có loài hoa biết khép cánh ngây thơ nữa là chết mẹ. Có đến một ngàn bà mẹ vá áo đêm đêm cũng chẳng bao giờ kịp. Rừng thẳm Aoral không phải tỉnh Hà Bắc(4), và chúng tôi đang lặn lội xứ người. Đánh nhau tối về có mẹ hiền, có em xinh ngồi cạnh vá áo cho thì chắc đánh cả đời. Lính gì sướng thế, hay là chỉ sướng trên bài hát mà thôi.

Buồn ngủ gặp chiếu manh. Đúng lúc tã tượi nhất, tiểu đoàn tôi sục vào được một khu kho hậu cần của địch. Gọi là kho nhưng thực ra nó chỉ là những khu lán sàn cao chứa gạo, muối, vải... nằm phân tán trong rừng. Đặc biệt có cả một “kho” kéo cắt tóc. Chỉ trong một ngày, quân dung lính tráng sáng sủa lên một cách kỳ lạ khi các tay kéo hoạt động hết công suất. Ba lô ai cũng căng lên toàn vải xanh sĩ lâm. Thằng Lễ đại liên vốn khéo, cắt đồ cho cả đại đội đến phồng tay. Ba lô ai cũng căng lên toàn vải xanh thấm mồ hôi lâu, trắng loang vai dưới nắng ngà, vừa cặm cụi khâu vừa nhớ đến mẹ tôi. Trước ngày nhập ngũ, mẹ tôi đã kịp dạy tôi đường khâu mũi đột mau này. Người đàn ông ngồi khâu có khi còn thương hơn cả người đàn bà ngồi đan trong quá khứ.

Từ ngày giải ngũ tôi không dám mặc áo lính, bởi nhớ những tấm áo bết máu bạn bè, bởi tấm áo trận dù rách rưới ngày xưa đã trót khoác vào hồn rồi thì không sao cởi ra được nữa. Người ta chẳng ai khoác lên tượng đá một cái áo đẹp, hay mang sơn son một con giống đúc đồng. Đá hay đồng xin cứ để cho đá đồng nó tự nhiên thế thôi. Kể cả miếng tiết binh nhì một hột, đánh vượt biên sang chúng tôi không ai còn đeo nữa.

Rồi binh nhất, rồi hạ sĩ, rồi trung sĩ cho đến tận bây giờ.