T
IỂU ĐOÀN TÔI nằm tại ngã ba mấy hôm, coi như thời gian được nghỉ sau những cuộc hành quân liên miên. Bấy giờ chẳng biết địa danh nơi nào với nơi nào nữa. Chỗ nào cũng như nhau, là đường bò ngang dọc, là rừng khộp miên man. Rừng cháy suốt từ ga Rômia vào đến tận Am Leang.
Vỡ mộng với cái thủ đô kháng chiến không đường phố, không nhà cửa. Đêm đêm tắc kè kêu túc tắc, lúc xa lúc gần chẵn mưa thừa nắng. Mùa khô nắng bụi ngào ngạt thế này, cả khi tắc kè kêu tiếng chẵn trời vẫn nắng. Ngày ngày, dân nước bạn tuôn ra từ các cánh rừng trở về phum cũ. Dân sắp đi qua là chúng tôi biết ngay, bởi có một mùi khét lạ lẫn mùi thuốc rê nặng cuốn lá cò ke tiên phong dẫn đường. Có đoàn xe dông hàng chục chiếc tràn qua ngã ba. Những đám mây ruồi cuốn lên, tung theo gió bụi vó bò. Tụi trẻ con đói trõm mắt, ngồi bám gióng xe đờ đẫn, ruồi bu đầy trên đầu. Chỉ có tụi trẻ con và phụ nữ là dám quay sang nhìn chúng tôi, còn đàn ông họ cúi đầu nhẫn nhục giục bò đi thẳng. Có lắm khi phải cúi đầu tránh những ánh mắt ấy, vì thấy họ khổ quá mà mình chẳng giúp được gì. Thoáng mủi lòng người nhanh chóng bị cảm giác tức tối chen ngang cố tình khỏa lấp. Có phải tội chúng tôi đâu. Mẹ kiếp. Trong đám dân ấy chắc chắn sẽ có nhiều người chẳng bao giờ tìm được về đến nhà.
Anh Khanh bắt lính Trung đội 1 nằm sát đường đào hầm khác, sâu hơn vào phía trong rừng. Chỉ có đêm mới cho một tổ ra chốt hầm cũ. Đã có kinh nghiệm đối phó dân lẫn địch, nên cứ nghe tiếng mõ bò lốc cốc là tụi tôi vơ súng giạt vào rừng, như bố trí đội hình phục kích. Khẩu đại liên cũng chĩa nòng ra ngoài đường. Mỗi lần dân qua lại một lần chộn rộn âu lo. Có khi lính đang ăn cơm trưa cũng phải bỏ chậu cơm đó để giạt ra phòng bị. Họ đi dềnh dàng quá thì một vài thằng la hét hối thúc rồi nổ súng lên trời. Những người đàn ông giật mình, nhất loạt quất bò đi nhanh hơn. Cả đoàn xe rùng rùng chạy gằn. Họ đi qua hết, trở về tính ăn tiếp thấy ruồi đã bu đặc chậu cơm đen sịt, như cái tổ ong khoái rụng nằm trên đất. Anh Khanh cáu kỉnh, luôn mồm chửi: “Tiên sư cái thủ đô tắc kè”.
Chốt tại đây một thời gian ngắn lại có lệnh hành quân. Đơn vị đi sâu thêm vào trong núi thẳm. Không còn trận đánh nào lớn nữa. Tiểu đoàn tiến vào chiến khu của địch như vào chỗ không người. Con đường lầm bụi nhỏ dần. Thảng hoặc gặp những xác người quắt queo dưới nắng bốc mùi khăn khẳn. Nghe động tiếng chân người, từ những lỗ toác trên bụng mấy xác chết, thò thụt ra đầu lưỡi nhọn hoắt của đám kỳ đà con. Ruồi bu bên ngoài xác lại bốc lên vu vu.
Hành quân tìm diệt miên man, ngày đi đêm nghỉ. Khoảng mỗi chiều tà, gặp nơi có nước, có suối, đại đội đi đầu dừng lại báo về tiểu đoàn. Thường đơn vị sẽ qua đêm tại vị trí đó. Lại lầm lụi tìm cây mắc võng, vùi đầu chôn vội một đêm mệt mỏi vô thường nơi xứ Phật.
