S
AU TRẬN CỒN NGÃ BA SÔNG, Tiểu đoàn 4 dừng chân ở một phum trù phú ven bờ Tonle Sap.
Nắng đuối vớt trên những ngọn me cao, kéo ánh ngày sập nhanh xuống không ngờ. Một buổi chiều thờ ơ mỏi mệt, đến độ không ai nghĩ đó là chiều Ba mươi Tết.
Tôi với anh Ky phệt dưới một gốc dừa ngồi thở, chờ lệnh Tuấn còi xem anh ấy dúi đi đại đội nào. Con chim cu từ đâu bay đến đậu ngay cuống hoa dừa. Con chim yếm cổ hồng sậm với những chấm hoa đẹp đẽ đậu gần, soạn giọng rướn lên tiếng gù trầm gọi bạn. Anh Ky xúi: “Mày bắn đi”. Tôi nheo mắt ngắm lẩy cò. Sinh linh có cánh rụng nhẹ nhàng như thả. Anh Ky nhặt chim, thổi lông ức phù phù bảo để tối nướng.
Cuối cùng không ai phải xuống đại đội, tất cả gom về trung đội tạm nghỉ chân. Tôi, Thịnh đen, anh Ky chiếm cứ một cái nhà xây. Cái nhà nhỏ như cái trạm soát vé nằm ngay mặt đường đất. Bên kia đường là rặng me già sát sông Tonle Sap. Chúng tôi mắc võng vào các chấn song sắt cửa sổ chuẩn bị chỗ ngủ. Ăn tối xong một lát, anh Tuấn còi với một vẻ rất bí mật, lào thào qua kẽ răng gọi: “Chúng mày đâu, chuẩn bị làm thịt gà”. Bọn thằng Túy, thằng Vỹ từ dưới các đại đội về có xách theo mấy con gà mà tụi bộ binh đổi gạo cho dân mang về. Chúng tôi nổi lửa đun nước vặt lông. Anh Tuấn còi ở gần chỉ huy sở tiểu đoàn và đang là B phó Đảng viên nên rất có ý thức thực hiện những lệnh cấm vi phạm. Một anh lạ hoắc trong ban chỉ huy đi xuống trung đội, hỏi: “Chúng mày làm gì thế?”. Tôi thản nhiên bảo: “Chúng em đang nấu cháo gà”. Anh ấy chỉ hỏi tôi giọng rất hiền: “Chú em quê đâu?”.“Dạ em Hà Nội”. “Anh ở Thường Tín, cách nhà mày có hai chục cây thôi”. Nói xong anh ấy bỏ đi. Về sau tôi biết anh ấy tên Lộc. Hôm đó là ngày đầu tiên anh ấy về nhận chức chính trị viên phó tiểu đoàn.
Giao thừa, tất cả các cỡ súng đồng loạt rộ lên. Tiếng đạn nhọn giòn như bắp rang của các đại đội trong tiểu đoàn, điểm nhịp trầm trầm tiếng hoả lực. Đạn vạch đường AK, đại liên, 12.8 ly từ các hướng, các đơn vị bay vạch ngang dọc bầu trời. Thậm chí còn có thể nhận ra những vệt đỏ lừ đạn chống tăng M.72. Sát ngay chỉ huy sở tiểu đoàn, bên trung đội trinh sát cũng đen đét một loạt AK nửa chừng. Ra gốc cây me bờ sông đứng nhìn lên trời, có thể quan sát nhận biết điểm dừng chân của bất cứ đơn vị Việt quân nào đang tham chiến trong vùng mặt trận Oudong. Chắc chỉ lính pháo là không dám bắn bậy.
Từ hồi chiều, chỉ huy tiểu đoàn đã lệnh cho các đại đội cấm lính bắn. Nhưng tới giờ phút thiêng liêng nào ai kiềm chế được xúc cảm con người. Chúng tôi nhớ quê nhà lá dong khói pháo, hy vọng một ngày mai về lại, câu khấn thầm thằng bạn sáng nay tử trận, nỗi lạnh lùng cô đơn của người lính tha hương... Tất cả những ẩn ức dồn nén ấy chợt hộc lên trong tiếng súng, bi tráng và day dứt hơn bất cứ dàn giao hưởng nào. Như con sói của Jack London cũng đã từng tru lên như thế trong đêm lạnh dưới vầng trăng vùng cực. Nghe nỗi nhớ độc thoại với cô đơn, người lính thêm trưởng thành, thêm thương bạn bè cùng cảnh ngộ, dù trong khoảnh khắc giao hòa trời đất nơi xa xôi có nhoi nhói một nỗi tủi thân riêng tư.
Ngày mùng 1 và các ngày sau đó, chúng tôi công khai đi đổi gạo lấy gà, heo ăn. Anh Hồng đại đội trưởng Đại đội 4, treo con chó vàng lên sàn, cắt tia hồng đánh tiết canh rồi rủ anh Sơn xuống nhậu. Tôi với anh Ky vác súng đi bắn gà rừng cải thiện. Cây cối rất rậm rạp, lính đi mò ăn không trông thấy nhau. Thấy tiếng súng bắn gà nhiều khi toác toác sát tai, biết chúng nó bắn thẳng hướng mình rất nguy hiểm. Một con chim cu đậu cành ngang, cách chỗ tụi tôi đứng khá xa. Tôi lấy súng, thực hành động tác đứng bắn. Con chim cu rụng ngay sau khi lẩy cò. Hai ngày hai chim không thể nói ăn may. Anh Ky chỉ cho tôi cái mũi vát đuôi nóc chùa thách bắn. Tôi kê súng lên cái bệ tượng tròn làm một phát. Mẩu vữa bé chót đỉnh văng tung lên trời. Anh Ky gật gật khen: “Khẩu súng này tốt”. Tính tôi vẫn còn trẻ con hiếu thắng, có cơ hội là nghịch phá ngay. Đánh nhau mấy trận đã bao giờ được bắn phát nào đâu. Đi sau ngứa ngáy muốn bắn không dám, sợ lại bắn vào lưng anh em. Chiến công thực sự của tôi cho đến khi đó mới chỉ là cá, gà và chim cu.
