C
ƠN LŨ RỪNG TRONG ĐÊM kéo trôi một cây cổ thụ còn nguyên gốc lẫn cành lá nằm dọc theo suối. Hôm trước không thấy gì, hôm sau sớm dậy đã thấy nó lù lù giữa dòng nước sôi réo đục ngầu. Khung cảnh bờ suối lở toang hoác, trông lạ như lạc sang một địa hình khác. Không biết lũ đã cuốn nó từ đâu trên thượng nguồn về đến đoạn ngoặt này mắc lại. Bên kia bờ, thằng lính cối ra suối đánh răng bị ngã do đất lở. Lũ cuốn nó chới với ra giữa dòng, may túm được cành cây đổ. Leo lên ôm cái cành to, nó ngồi kêu cứu thảm thiết. Trên cành cây khác, một con trăn lớn đang nằm cuộn khúc. Các nạn nhân của nước đang hoảng sợ chẳng buồn để ý đến nhau. Lũ rừng mới là mối nguy hiểm đáng sợ nhất. Chúng tôi chập dây võng, buộc vào đá ném ra cho nó bám rồi lôi vào.
Chiếc cầu khỉ bắc qua chỗ ngoặt con suối trước khẩu đội DK.82 rung bần bật giữa dòng nước réo. Cầu này đã phải làm đi làm lại mấy lần do nước cuốn. Qua được cái cầu này quá như làm xiếc. Những lần ra trung đoàn bộ lĩnh pin về buổi tối, tôi thường không dám qua cầu mà cởi đồ chấp nhận lội suối dù nước mùa khô lạnh căm. Anh Việt chính trị viên phó C1 đi tập huấn trung đoàn cùng anh Được trong ngày lũ. Hai thầy trò cởi đồ và túi mìn, gói trong tấm ni lông để anh Được mang sang trước. Anh Được qua đầu tiên an toàn. Anh Việt qua sau, đến giữa cầu mất thăng bằng, lảo đảo rồi rơi tõm xuống suối. Khẩu AK tròng cổ níu người mất tăm tích trong dòng nước đục ngầu. Ai cũng kinh hoảng nhưng không kịp phản ứng. Một lúc lâu sau mới thấy anh ấy ngoi được đầu lên xa tít cuối dòng, tấp dần xuôi vào bờ. Khẩu súng đầy nhóc đạn vẫn còn nguyên trên cổ.
Anh Việt vốn dân đánh cá, là người bơi giỏi nên thoát chết. Từ nhà anh ấy ra đến biển Quảng Xương là một quãng dài trảng cát nóng bỏng như thiêu. Ngày còn ở nhà, buổi trưa nắng chang chang đi đón mảng phải ngắt hai cái lá sen mang theo. Chạy một thôi đến khi chân rát bỏng không chịu được nữa, tạm ngừng để trải đôi lá sen xuống dẫm lên. Lòng chân nguội đi lại nhặt lá lên chạy tiếp. Ba lượt như thế mới ra đến biển. Lúc đó cặp lá sen đã giòn rụm như lá dầu mùa khô rừng khộp. Đức Thích Ca Mâu Ni xưa bảy bước dẫm sen đản sanh thị hiện, nay anh thuyền chài tam bận dẫm sen đón cá. Hương sen đạo pháp với mùi cá tươi phồn thực thơm đều như nhau, chẳng có gì mâu thuẫn bởi nó vỗ về nuôi nấng đời người.
Lũ về, chúng tôi làm lưỡi câu đi câu chạch. Chạch suối ngày thường không biết chúi ở đâu, nhưng lũ lên nước đục chạch đi ăn nhiều. Đàn chạch hay tụ ở chỗ bờ lở nước xoáy quẩn ngược, phải quấn thật nhiều chì cho mồi mau chìm. Chúng tôi bẻ đầu đạn AK, cậy vỏ đồng ra để lấy chì. Giữa vỏ đồng và lõi thép hình côn đầu đạn bọc một lớp chì miết mỏng.
Câu chạch cũng là một cái thú giết thời gian mùa mưa mòn mỏi. Đôi khi ba bốn cái cần câu châu vào một chỗ xoáy nước mà vẫn kéo được liên tục. Những con chạch phàm ăn bằng ngón tay bụng vàng ngậy mỡ, thân lốm đốm hoa đen. Thỉnh thoảng lại dính câu con cá bò vàng óng. Chiều tối chạch ăn rộ. Ham câu có khi chiều muộn trùm áo mưa chịu lạnh, ngón tay mắc mồi ngấm nước xun lại như táo héo mà vẫn chẳng muốn về.
