Tại buổi lễ kỷ niệm của Hiệp hội Scotland tại London vào tối thứ Hai, khi đáp lại lời chúc "Vì những Quý bà", MARK TWAIN đã phát biểu. Dưới đây là bài diễn văn của ông như được tờ London Observer thuật lại:

Tôi thực sự tự hào về vinh dự được chọn để đáp từ cho lời chúc đặc biệt này, dành cho 'Những Quý bà', hay 'Phụ nữ' nếu quý vị thích, vì đó có lẽ là từ ngữ ưa thích hơn; chắc chắn đó là từ cổ xưa hơn, và vì vậy đáng được tôn trọng hơn. [Tiếng cười.] Tôi nhận thấy rằng Kinh thánh, với sự trung thực thẳng thắn vốn là đặc điểm nổi bật của Thánh thư, luôn cẩn trọng không bao giờ gọi ngay cả người mẹ vĩ đại của toàn nhân loại là 'quý bà', mà chỉ gọi bà là 'người phụ nữ'. [Tiếng cười.] Thật kỳ lạ, nhưng quý vị sẽ thấy là vậy. Tôi đặc biệt tự hào về vinh dự này, vì tôi nghĩ rằng lời chúc dành cho phụ nữ là lời chúc đáng lẽ theo lẽ phải và theo mọi quy tắc hào hiệp, phải được ưu tiên hơn tất cả những lời chúc khác—hơn cả quân đội, hơn cả hải quân, thậm chí hơn cả hoàng gia—mặc dù điều sau có lẽ không cần thiết vào thời đại này và tại vùng đất này, vì lý do là, quý vị ngầm chúc sức khỏe chung cho tất cả phụ nữ tốt khi quý vị nâng ly chúc sức khỏe Nữ hoàng Anh và Công nương xứ Wales. [Tiếng vỗ tay vang dội.] Tôi chợt nhớ đến một bài thơ quen thuộc với tất cả quý vị, quen thuộc với mọi người. Và thật là một nguồn cảm hứng (và lời chúc hiện tại làm chúng ta nhớ lại những câu thơ đó ngay lập tức) khi nhà thơ cao quý nhất, nhân hậu nhất, thuần khiết nhất và ngọt ngào nhất thốt lên:

“Người phụ nữ! Ồ, người phụ nữ!—ờ— Người phụ—”

[Tiếng cười.] Tuy nhiên, quý vị nhớ những dòng thơ đó; và quý vị nhớ cách những câu thơ ấy gợi lên, một cách đầy cảm xúc, tinh tế, gần như không thể nhận thấy, hình ảnh lý tưởng về một người phụ nữ chân chính và hoàn hảo; và khi quý vị chiêm ngưỡng tuyệt tác đã hoàn thiện đó, lòng tôn kính của quý vị chuyển thành sự sùng bái trí tuệ có thể tạo ra một điều đẹp đẽ như vậy từ hơi thở, từ những lời nói đơn thuần. Và khi tôi nói, quý vị nhớ lại ngay bây giờ, nhà thơ, với lòng trung thành nghiêm ngặt với lịch sử nhân loại, đã trao đứa con xinh đẹp của trái tim và trí tuệ mình cho những thử thách và đau khổ mà sớm muộn gì cũng đến với tất cả những ai cư ngụ trên trái đất, và câu chuyện bi thương đó lên đến đỉnh điểm trong lời than vãn đó—thật hoang dại, thật hối tiếc, thật đầy ắp những hồi tưởng tang thương. Những dòng thơ đó như sau:

“Than ôi!—than ôi!—a—than ôi! ——Than ôi!————than ôi!”

—và cứ thế. [Tiếng cười.] Tôi không nhớ phần còn lại; nhưng, xét một cách tổng thể, tôi thấy bài thơ đó là sự tri ân cao quý nhất dành cho phụ nữ mà thiên tài nhân loại từng tạo ra—[tiếng cười]—và tôi cảm thấy rằng nếu tôi nói hàng giờ, tôi cũng không thể dành cho chủ đề vĩ đại của mình sự công bằng trọn vẹn hoặc duyên dáng hơn những gì tôi vừa làm khi chỉ đơn giản trích dẫn những lời thơ vô song của thi sĩ đó. [Tiếng cười vang lên.] Các khía cạnh của bản chất phụ nữ là vô tận trong sự đa dạng của chúng. Hãy lấy bất kỳ kiểu phụ nữ nào, và quý vị sẽ tìm thấy trong đó điều gì đó để tôn trọng, điều gì đó để ngưỡng mộ, điều gì đó để yêu thương. Và quý vị sẽ thấy toàn thể nhân loại cùng quý vị đồng lòng. Ai yêu nước hơn Joan of Arc? Ai dũng cảm hơn? Ai đã mang đến cho chúng ta một tấm gương vĩ đại hơn về sự hy sinh tận tụy? À! Quý vị còn nhớ, quý vị nhớ rất rõ, một cơn đau thắt, một làn sóng đau thương lớn lao đã quét qua tất cả chúng ta khi Joan of Arc ngã xuống tại Waterloo. [Nhiều tiếng cười.] Ai không đau xót cho sự mất mát của Sappho, nữ ca sĩ ngọt ngào của Israel? [Tiếng cười.] Ai trong chúng ta không nhớ đến sự chăm sóc dịu dàng, những ảnh hưởng làm dịu bớt, sự ngoan đạo khiêm nhường của Lucretia Borgia? [Tiếng cười.] Ai có thể hùa theo lời phỉ báng vô tâm cho rằng phụ nữ ăn mặc xa hoa khi nhìn lại và nhớ đến người mẹ Eve đơn giản và thấp kém của chúng ta trong bộ trang phục biến tấu từ kiểu trang phục vùng Highland. [Tiếng cười lớn.] Thưa quý ông, phụ nữ đã từng là chiến binh, phụ nữ đã từng là họa sĩ, phụ nữ đã từng là thi sĩ. Chừng nào ngôn ngữ còn tồn tại, cái tên Cleopatra sẽ còn mãi.

Và không phải vì bà ấy đã chinh phục George III.—[tiếng cười]—mà vì bà ấy đã viết những dòng thơ thần thánh đó:

“Hãy để lũ chó thích sủa và cắn,

Vì Chúa đã tạo ra chúng như thế.”

[Tiếng cười nhiều hơn.] Câu chuyện thế giới được tô điểm bằng tên tuổi của những nhân vật lừng lẫy thuộc giới tính của chúng ta—một vài trong số họ cũng là con trai của Thánh Andrew—Scott, Bruce, Burns, chiến binh Wallace, Ben Nevis—[tiếng cười]—ngọn Ben Lomond tài năng, và người Scotland mới vĩ đại, Ben Disraeli.* [Tiếng cười lớn.] Trồi lên từ những đồng bằng rộng lớn của lịch sử là những dãy núi hùng vĩ của những người phụ nữ cao quý—Nữ hoàng Sheba, Josephine, Semiramis, Sairey Gamp; danh sách này là bất tận—[tiếng cười]—nhưng tôi sẽ không đọc bản danh sách hùng hậu đó, những cái tên tự hiện lên trong ký ức của chính quý vị chỉ qua một gợi ý, rực rỡ với vinh quang của những hành động bất tử, được tôn thờ bởi lòng kính yêu của những người tốt và chân chính ở mọi thời đại và mọi vùng khí hậu. [Tiếng vỗ tay.] Đủ cho niềm tự hào và vinh dự của chúng ta rằng trong thời đại của mình, chúng ta đã thêm vào đó những cái tên như Grace Darling và Florence Nightingale. [Tiếng vỗ tay.] Người phụ nữ là tất cả những gì họ cần phải là—dịu dàng, kiên nhẫn, chịu đựng bền bỉ, tin tưởng, vị tha, tràn đầy những rung động hào hiệp. Sứ mệnh thiêng liêng của nàng là an ủi những người sầu muộn, biện hộ cho những kẻ lầm lạc, khuyến khích những kẻ nhụt chí, cứu giúp những người khốn cùng, nâng đỡ những người sa ngã, làm bạn với những người cô đơn—tóm lại, mang đến sự chữa lành từ sự cảm thông và một mái ấm trong trái tim nàng cho tất cả những đứa con của bất hạnh, những kẻ bị bầm dập và ngược đãi đang gõ cửa ngôi nhà hiếu khách của nàng. [Tiếng vỗ tay.] Và khi tôi nói, xin Chúa ban phước cho nàng, không ai trong chúng ta từng biết đến tình cảm cao quý của một người vợ, hay sự tận tụy kiên định của một người mẹ, lại không nói trong thâm tâm mình, Amen! [Tiếng vỗ tay lớn và kéo dài.]

—[* Ông Benjamin Disraeli, vào thời điểm đó là Thủ tướng Anh, vừa mới được bầu làm Hiệu trưởng trường Đại học Glasgow, và đã có một bài phát biểu làm dấy lên cả một thế giới tranh luận.]