Ông quan sát biển và không hiểu gì nữa. Gió thổi ào từng cuộn sóng lên bờ. Lớp bọt cuộn lên trắng xốp xô dạt mặt cát. Bầu trời mất hút tới tận đường chân trời nơi những đám mây hình thành. Và cái khối luôn không ngừng chuyển động này như một con quái vật sống liên tục tấn công. Đã phải cần đến bao nhiêu tỷ trục nghiền để biến những vách đá một thời thành cát? Ông cảm thấy kinh ngạc. Dù ông đã từng sống sót qua những trại giam và những cai ngục tại đó. Ông đã từng băng qua những sa mạc đầy đụn cát, qua thảo nguyên bị dzüüd đóng băng, qua những khu rừng vô tận. Ông đã từng chịu đựng trong cảnh cô đơn những mùa hè nóng tới bốn mươi độ và những mùa đông lạnh tới âm bốn mươi độ. Ông đã từng giết người, giết sói, giết gấu, giết linh miêu. Và ông cũng đã từng ăn thịt tất cả, cả người lẫn động vật, để sống sót.

Ông đã có sức mạnh để dám làm tất cả những chuyện, sức mạnh để quyết định rằng không gì có thể cưỡng lại mình, và giờ ông thấy mê hoặc trước sức mạnh kia, lỏng và chuyển động.

Những người đi dạo hiếm hoi nhìn thấy ông từ đằng xa, đứng trên bãi cát đối diện với biển, bất động trước cơn gió mạnh. Thoạt đầu họ coi ông là một người bình thường, rồi coi ông là gã điên và giễu cợt ông khi nói chuyện với nhau, nhưng khi lại gần ông, họ đột nhiên im lặng bước đi, kinh hoàng trước sức mạnh và vẻ hung bạo tỏa ra từ người đàn ông có khuôn mặt hoang dã này. Còn ông không hề nhìn họ. Ông thấy họ lại gần, cảm nhận được nỗi sợ của họ và để mặc họ đi qua sau lưng mình mà không buồn để tâm tới họ. Ông chỉ nhìn biển uy nghi, mênh mông và để trào lên trong lòng ý nghĩ ông muốn giống như vậy. Không bao giờ từ bỏ, bẻ gãy tất cả cho tới độ nghiền nát tất cả thành bột đá, quá hùng vĩ để có thể bị khuất phục, có thể nhận chìm tất cả.

Ông đột ngột quay người lại để trở về dinh thự, làm một cô gái vừa chạy bộ ngang qua vừa liếc mắt nhìn ông được một phen phát hoảng. Biển đã rút ra xa hơn một trăm mét. Ông leo ngược lên bờ cát còn tối và rắn chắc, bước chân qua rãnh nước biển bị bỏ quên đang hối hả chảy về với biển, coi khinh lũ cá nhỏ lấp lánh mà mấy đứa trẻ đang ngồi xổm xuống chiêm ngưỡng, tới phần bãi cát khô trắng để leo lên bờ dốc thoai thoải dẫn lên đường. Ông băng qua đường không chút e ngại về đám xe đang lao tới, vòng qua một bãi để xe mà không thèm để mắt tới những người đi dạo đang chen nhau chui vào trong xe của họ, rồi đi theo con đường dẫn về dinh thự.

Tấm biển ngợi ca nơi này là một trong mười địa điểm đẹp nhất cần biết trong đời. Ông chọn nơi này vì mười năm trước, Bathbaatar đã sống tại đó chứ không phải ông. Còn hôm nay đến lượt ông. Không có chuyện lại là cái khách sạn ở ngoại ô với tầm nhìn hướng ra khu cầu cảng và đằng xa là các nhà máy lọc dầu. Ông đã đặt phòng đẹp nhất, có hàng hiên nhìn xuống vườn và tầm nhìn không bị che khuất ra phía biển luôn khiến ông kinh ngạc. Ngoài ra, về phía tay phải có thể nhìn thấy cảng Le Havre, đối diện là cửa sông Seine. Họ đã nói với ông đây là một tòa nhà lớn xây từ thế kỷ mười tám, trên ngọn đồi nhỏ đầy cây với những bãi cỏ xanh mướt được cắt tỉa. Một thứ kiến trúc phức tạp với hàng cột trụ và đường viền vuông góc xây bằng gạch xếp lệch mạch, những ban công có hàng lan can, những cây xà bắt tréo, những bộ khung mái bằng gỗ hình vòm cuốn được lợp ngói bên trên. Đó là những gì thiếu vắng ở đất nước ông, những công trình đã trải qua nhiều thế kỷ tích lũy đầy những hiểu biết và kỹ xảo, kỹ thuật, bí mật chế tác, sự táo bạo và sáng tạo. Điều những du khách hôm nay tới tìm kiếm ở nơi ông sống, những phong tục vĩnh cửu ấy, những truyền thống không thay đổi ấy, với ông lại giống như sự mất đi của một quốc gia đã không xây dựng bất cứ thứ gì. Nhiều thế kỷ liền trong cùng một căn lều, tin vào cùng một sự vĩnh hằng, trong khi châu Âu và thế giới thay đổi nhà cửa và tư tưởng theo từng thế hệ.

Ông đi vào trong dinh thự qua cánh cửa mở vào phòng khách nhỏ nơi có quầy bar, rồi đi lên phòng mình mà không nhìn lấy một lần các nhân viên phục vụ lẳng lặng tránh đường khi ông đi qua. Mặt gỗ đánh xi của các cầu thang và ván sàn của tầng lầu kêu kèn kẹt dưới những bước chân nặng nề của ông. Ông mở cánh cửa dẫn vào khu phòng mình rồi đi thẳng ra ban công. Ông sắp sửa rời đi, ông cần phải tận hưởng lần cuối cùng tầm nhìn hướng ra biển. Ông lấy điện thoại di động ra, xem giờ trên đồng hồ đeo tay, rồi gọi tới một số điện thoại ở Siberia…