Đã hơn một giờ nay, Oyun xác định được vị trí hình dáng nhỏ bé của người kỵ sĩ bất chấp cái lạnh và tốc độ khiến lông mi cô đóng băng. Dù đi trên mô tô trượt tuyết hay trên mô tô bốn bánh, cô không bao giờ chịu nổi việc đeo kính. Cô thích bị lóa mắt trước ánh phản chiếu từ bề mặt trơn nhẵn ánh bạc của khoảng không mênh mông băng giá. Dẫu vậy, cô không phải là con của thảo nguyên. Hay của mùa đông. Oyun ra đời sau khi Chế độ Trước sụp đổ, ở khu bình dân của chợ buôn bán xe hơi cũ tại Oulan-Bator. Mông Cổ của cô không còn là đất nước của Yeruldelgger, đất nước xoay xở để tự mình sống sót, mà là đất nước đang được xây dựng trong cảnh hỗn loạn và lộn xộn của một cuộc đổ xô tới tương lai tốt đẹp hơn. Những khu rừng thông rụng lá ở Khentii, những ngọn núi ở Khangaï, những thảo nguyên phương Đông ở Dornod, đó là những sân chơi chứ không phải vùng đất thiêng của cô. Cô yêu đất nước này vì khoảng không gian nó cung cấp cho những chuyến phiêu lưu giải thoát của cô. Và đôi khi còn là vì lượng adrenalin khiến gáy và cột sống của cô cứng đờ trong nỗi sợ bị lạc mất trong đó.

Đã hơn một giờ nay cô vật lộn để giữ cho chiếc mô tô trượt tuyết chạy đúng theo những dấu vết đóng băng của một chiếc xe bọc thép. Cùng tiếng lách cách đáng lo ngại từ tràng âm thanh của động cơ vang lên trong đầu qua hai miếng che tai bằng lông thú. Bất chấp mặt trời chiếu sáng trên bầu trời băng giá, nhiệt kế vẫn chỉ âm hai mươi độ. Trong vài giờ nữa, nhiệt độ sẽ còn hạ xuống thấp hơn. Đến đêm, nhiệt độ sẽ hạ xuống tầm âm ba mươi độ và bất cứ trục trặc nào cũng có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng với cô. Vì thế cô không rời khỏi hình dáng người kỵ sĩ ở tít xa phía đường chân trời, đôi mắt cay xè vì nỗ lực và giá lạnh. Kể cả khi cô không nghĩ chiếc Bougran chắc chắn có thể phản bội mình. Chiếc mô tô này nặng nề, không ổn định, không tiện nghi và kém thăng bằng, nhưng nó bền bỉ. Sản phẩm của thời Xô Viết, hung hãn và hiệu quả.

Cô đã mất rất nhiều công sức để thuyết phục vị chỉ huy đồn quân sự cho cô mượn một trong hai chiếc mô tô trượt tuyết đã sống sót qua thời kỳ sụp đổ của hệ thống Xô Viết. Năm 1977, thời kỳ hào phóng của hợp tác hữu nghị với người Anh Cả Nga và nhân dịp kỷ niệm sáu mươi năm Cách mạng, để cảm ơn Mông Cổ vì đã trở thành quốc gia Xô Viết thứ hai trên thế giới sau Nga, đồn này đã được trang bị năm chiếc Bougran trong một buổi lễ trống dong cờ mở. Giờ chỉ còn lại hai chiếc hoạt động, sống sót được nhờ việc thay thế phụ tùng lấy từ phần xác được giữ gìn cẩn thận của ba chiếc còn lại.

Oyun bị giằng xé giữa niềm tin vô lý của cô vào sự chắc chắn của các thiết bị thời kỳ đó và nỗi lo sợ rằng chiếc xe có thể hỏng bất ngờ trên thảo nguyên giữa mùa đông. Một đêm, trong khi đang cắm chốt theo dõi hoạt động của một quán bar theo chủ nghĩa quốc xã ở Oulan-Bator, Yeruldelgger đã nói với cô về Paris mà ông mơ được biết cũng như về tháp Eiffel. Ông mê mẩn trước công trình xây dựng táo bạo cùng bộ máy đã hoạt động cả trăm năm của các thang máy.

“Chắc tôi sẽ thấy hơi sợ khi lên cao ba trăm mét trong cái khoang chỉ được giữ bằng mấy sợi cáp,” lúc ấy Oyun đã thú nhận như thế.

“Chúng chưa bao giờ bị đứt,” Yeruldelgger đã trấn an cô.

“Thì thế, tất cả những thứ đó chắc phải cũ kỹ và già nua lắm rồi!”

Đó chính xác là điều cô đang nghĩ ngày hôm nay, một mình giữa thảo nguyên trên chiếc xe ầm ĩ. Người ta luôn nghĩ rằng mọi thứ sẽ đứng vững và chịu đựng được… cho tới ngày nó hỏng hóc.

Lúc này cô chắc chắn là đang có thứ gì đó bất ổn. Những tiếng lách cách càng lúc càng tệ và rồ lên cùng nhịp với động cơ khi cô vượt qua một vệt đường mòn. Không phải là một chi tiết nào đó của thùng xe. Mà là một chi tiết máy, trong động cơ hoặc hệ thống truyền động. Chiếc Bougran sắp hỏng. Nhưng có thể chiếc mô tô trượt tuyết sẽ trụ vững được cho tới khi về đến đồn. Nhất định phải thế. Cô tới đó để gí súng vào trán Gourian với hy vọng anh ta không đưa ra những câu trả lời sẽ buộc cô phải giết anh ta.

Cô muốn tin rằng chính cái lạnh đã làm nước mắt cô ứa ra và giận dữ tăng tốc. Lúc này, phía trước mình, cô nhìn thấy rõ ràng người kỵ sĩ. Một ông lão du mục, cưỡi trên lưng một con ngựa nhỏ bé, nắm dây cương một con ngựa khác có thắng yên. Ông lão đã không nhúc nhích từ khi cô nhìn thấy ông ta từ trước đó một giờ, như một chấm đen ở đường chân trời của thảo nguyên. Cô đến chỗ ông lão sau vài phút, dừng lại cách xa một quãng, tắt động cơ để không làm lũ ngựa hoảng sợ. Ông lão nhìn cô, đầu hơi ngả sang một bên.

“Cô mất thời gian quá, cô gái trẻ,” ông già du mục nói.

“Cái gì, ông đừng nói là ông đợi tôi nhé, ông nội!”

“Thế cô nghĩ tôi đang làm gì khi đứng im lìm dưới tiết trời đại hàn nơi thảo nguyên với một con ngựa dành cho cô, hả?”

“Đừng lo cho tôi, ông nội, chiếc Bougran già nua này sẽ chịu đựng được tới đồn biên phòng,” Oyun vừa mỉm cười vừa đưa tay vỗ lên thùng chiếc môtô trượt tuyết như người ta vỗ lên hông một con ngựa đã chạy tốt.

“Tôi thì nghĩ là nó sẽ không khởi động lại đâu,” ông lão thản nhiên trả lời.

Oyun từng phát sợ huyền thoại về những người du mục đầy thông thái với quyền năng phù thủy. Mỗi ngày mỗi đêm cô đã tống những kẻ như thế vào phòng giam dành cho đám người say ở Oulan-Bator. Cô gom họ về từ các con phố, những con người bị bầm dập vì bị ngã hay bị nện tơi tả trong những vụ ẩu đả tồi tệ. Cô bắt quả tang họ đang trộm vặt giữa mấy container tại khu chợ đen hay đám xe cũ được mông má lại ở chợ xe hơi cũ. Đã một thời gian rồi Oyun không còn tin vào sự khôn ngoan của con người và càng ít tin vào sự thông thái của người già. Nhưng ông lão này có vẻ tử tế, khuôn mặt nhăn nheo thành một nụ cười vĩnh cửu khiến ông có vẻ quá phấn khích để thực sự thông thái.

“Xin lỗi cụ nhé, ông nội. Cảm ơn cụ vì con ngựa, nhưng tôi không cần. Đồn biên phòng đúng là theo hướng này, phải không ạ?”

“Một giờ đi ngựa,” ông lão trả lời.

“Vậy tôi sẽ tới nơi sau nửa giờ nữa. Hãy chăm lo cho bản thân cụ và lũ ngựa của cụ,” Oyun vừa nói vừa xoay chìa khóa xe.

Bộ phận khởi động kêu lọc xọc mà không thể vận hành được động cơ và Oyun cảm thấy thú vị.

“Nó bị lạnh,” cô nói.

“Nó chết queo rồi,” ông lão nói.

Oyun thử lại mà không trả lời nhưng chiếc môtô trượt tuyết vẫn không chịu nổ máy. Chết tiệt, cô tự nhủ, không thể thế được. Lại xảy ra đúng vào lúc này, vừa khéo để chứng tỏ ông già nhăn nheo đang chơi trò phù thủy có lý.

“Nó sẽ hoạt động trở lại,” Oyun vừa nói vừa xuống xe mà không dám nhìn ông lão. “Tôi không tin vào những trò ma thuật của cụ.”

“Nó sẽ không nổ máy lại đâu,” ông lão vừa mỉm cười vừa đưa dây cương con ngựa thứ hai cho cô. “Chuyện này đã được định sẵn rồi. Gió đã nói cho tôi biết, chính vì vậy mà tôi mang đến cho cô một con ngựa.”

“Cụ nói gì thế hả?” Oyun bực bội. “Nếu là gió nói thì nó đã nói với cụ những điều vớ vẩn. Tôi sẽ chữa lại thứ này và sẽ đi tiếp.”

Cô tức giận mở nắp capô lên để tiếp cận động cơ và làm bộ hiểu biết để không bị mất mặt.

“Cô có biết một con voi có thể nghe xa được đến mười kilômét không?”

“Cái đó thì ích gì với tôi chứ, ông nội! Trên thảo nguyên làm quái gì có voi.”

Cô giữ nắp capô bằng một tay và kiểm tra hú họa từng mối dây nối trong khi biết rõ làm thế là vô ích.

“Chim cú nghe cũng tốt như vậy. Tốt hơn cả voi, ấy thế mà ta vẫn không thấy tai của chúng. Cô biết vì sao không?”

“Thành thực mà nói, ông nội à, vào ngay lúc này đây, đúng chính xác bây giờ ấy, ngay lập tức, tôi hoàn toàn mặc xác tai của lũ cú.”

“Lý do là vì hai tai của nó không nằm ở cùng một độ cao. Có thể thấy rõ là cô chưa bao giờ xem xét xương sọ của một con cú bị lũ kiến và mặt trời thảo nguyên làm cho trắng rữa ra.”

“Đúng là chưa bao giờ…”

“Lỗ tai cao hơn đón nhận các âm thanh tới từ bên trên và lỗ tai còn lại đón nhận các âm thanh tới từ bên dưới. Như thế, nó nghe tốt hơn và bằng âm thanh stereo.”

“Cụ mà cũng biết âm thanh stereo sao?”

“Trong lều của tôi có một bộ SoundTouch 30 Bose với các dàn loa.”

Oyun ngước mắt nhìn lên ông lão du mục vẫn luôn mỉm cười trên lưng con ngựa của mình. Lần đầu tiên cô để ý thấy chiếc áo vạt dài cổ truyền màu vàng nâu của ông lão với chất vải xa tanh khâu chần ánh lên dưới mặt trời lạnh lẽo.

“Cụ may mắn thật đấy, ông nội. Tôi thì chỉ xoay xở để mua một bộ Jianghai của nợ made in China cũng đủ gian nan rồi.”

“Tôi biết mấy thứ đó,” ông lão du mục nói tiếp, “chúng thậm chí còn không được sản xuất ở Thâm Quyến. Chúng có xuất xứ từ Chu Hải, ở tỉnh Quảng Đông. Đó đúng là loại dàn stereo của nợ, cô nói rất chí lý.”

Lần này Oyun buông nắp capô sập xuống và cố gắng khởi động lại chiếc môtô trượt tuyết mà không mấy tin tưởng. Cô cảm thấy ắc quy cạn điện. Nản chí, cô quay sang phía ông lão đang nhìn mình, đầu hơi ngả sang một bên.

“Được rồi, ta làm gì với con voi và con cú biết nói chuyện với gió của cụ đây? Cụ đợi tôi ở đây làm gì hả?”

“Gió nói với tôi rằng chiếc xe của cô gặp trục trặc. Nó nói thế với tôi từ hơn một giờ trước rồi.”

“Cái gì, giờ gió trở thành thợ cơ khí à?”

“Gió nói với cô những gì cô muốn nghe. Nếu cô nghe tốt hơn, gió sẽ nói với cô nhiều hơn.”

“Những lời vòng vèo rắc rối này là gì vậy? Tôi cứ nghĩ đang nghe một bà thầy bói Bouriate ở chợ xe cũ cơ đấy!”

“Cô nhầm rồi, cô gái. Khi nghe tiếng động cơ của cô từ xa, tôi đã nghiêng đầu đi như con cú để nghe được rõ hơn. Chim cú có thể nhận ra tiếng bước chân tập tễnh của một con chuột bị thương trên tuyết từ cách xa hơn hai mươi mét. Tôi thì nghe thấy tiếng lạch cạch chập chờn phát ra từ động cơ của cô từ xa hàng vài kilômét.”

“À phải rồi,” Oyun giễu cợt, bắt đầu nổi nóng vì phải thừa nhận sự đúng đắn của ông lão thích châm ngôn, “và làm thế nào cụ có thể biết được tôi hỏng xe đúng ở chỗ cụ đợi tôi?”

“Nhưng cô đâu có hỏng máy. Cô dừng xe lại và không thể đi tiếp được. Nếu cứ đi qua mà không dừng lại, hẳn cô vẫn đang trên đường tới đồn biên phòng, tin tôi đi!”

“Cái gì! Ông muốn nói là vì lỗi của ông mà tôi bị mắc kẹt ở đây, giữa thảo nguyên, dưới tiết trời âm hai mươi độ?”

“Tôi chả làm gì hết, cô gái. Cái đã khiến cô dừng lại trước mặt tôi, đó là việc cô không biết rõ hơn về chiếc xe mình đang đi. Điều duy nhất có thể làm, với tình trạng động cơ của cô, là tiếp tục đi mà không bắt động cơ làm việc quá tải. Tôi tin rằng đó là gioăng ở nắp xi lanh. Chừng nào động cơ của cô còn được đốt nóng, cô có thể hy vọng cầm cự thêm chút nữa. Nhưng ngay khi cô dừng lại, xi lanh bị kẹt và nếu cố nổ máy, cô sẽ làm cong tay biên và toàn bộ động cơ thế là toi.”

Oyun nhìn ông lão du mục như thể ông đang nói bằng một thứ khẩu ngữ xa lạ.

Ông lão hiểu sự lúng túng của cô.

“Tôi thấy rõ là cô bắt cái động cơ tập tễnh này hoạt động quá sức. Tôi có thể nấp đi để không khiến cô mạo hiểm dừng xe, và đi theo cô từ xa phòng trường hợp cuối cùng động cơ cũng hỏng. Nhưng cô vẫn còn quá nhiều đường đất phải đi, thế nên tôi tự nhủ: hãy để các linh hồn quyết định.”

“Làm thế nào ông biết được tôi đi đâu?”

“Ở hướng này chỉ có mỗi đồn biên phòng đó, và cô lần theo vết chiếc xe bọc thép.”

Nhưng ông lão trưng ra một nụ cười quá ranh mãnh để đó có thể là lý do duy nhất.

“Và…?”

“… và tôi hiểu cô nóng lòng muốn tới gặp anh bạn trai bảnh bao của cô.”

“Bạn trai của tôi? Làm thế nào…”

“Cô gái ơi, cô tin cô có thể làm tình giữa thảo nguyên trong chiếc Toyota của cô mà không làm ai kích động à?”

“Cái gì? Ông đã…”

“Tất nhiên rồi, cô gái,” ông lão du mục vừa nói tiếp vừa lấy từ trong áo vạt dài của mình ra một cái túi rồi lấy từ trong túi ra một chiếc ống nhòm cự ly quan sát dài do Nga sản xuất. “Hai mươi nhân năm mươi, nó có độ phóng đại hai mươi lần. Tất cả chúng tôi đều thấy cô, cô gái.”

“Chúng tôi là sao?”

“Tôi và các kỵ sĩ khác.”

“Các ông có nhiều người sao?”

“Tôi chỉ có một mình, nhưng ở khắp nơi trên thảo nguyên đều có các kỵ sĩ bất động quan sát người lạ đi qua từ các chỏm núi. Chưa kể những người nuôi chim ưng đi săn. Tôi biết ít nhất bốn gia đình vẫn còn nói về cô. Cần phải nói rằng với một cô gái thành thị thì quả là cô quá mãnh liệt. Mặt khác đám phụ nữ của chúng tôi cũng thầm cảm ơn cô vì đã chọc tức cánh đàn ông của họ, và mỗi người trong họ chắc chắn đã chuẩn bị cho cô một lọ mỡ gấu nhỏ giống như lọ này để xóa sẹo trên các vết thương của cô.”

Ông lão thò tay vào túi trong chiếc áo vạt dài lấy ra một lọ thủy tinh nhỏ đưa cho Oyun. Đột nhiên cảm thấy xúc động, mọi bực dọc tan biến, cô nhận lấy cái lọ không chút do dự. Cô lập tức nhớ tới cách Solongo đã chăm sóc cho Saraa với chính thứ mỡ này để giúp cô gái lành những vết bỏng khủng khiếp. Và về lọ mỡ cô đã nhờ mang từ quê mình lên để chữa vết sẹo do những kẻ cưỡng hiếp đã để lại trên chính cơ thể cô.

“Sao cụ lại mang cái lọ này bên người vậy, ông nội? Làm thế nào cụ biết tôi sẽ trở lại?”

“Vì cô vẫn luôn nặng tình với chàng lính bảnh trai của cô. Bởi vì cuộc điều tra về đống xác chết nho nhỏ của cô không hề tiến triển. Bởi vì ở đây xảy ra những điều cô muốn tìm hiểu.”

Ông lão đưa cho cô dây cương của con ngựa thứ hai, và Oyun nhẹ nhàng trèo lên lưng con vật.

“Ít nhất cô cũng biết lên ngựa,” ông lão trêu chọc cô.

Họ để chiếc mô tô trượt tuyết tại chỗ. Một kỵ sĩ khác, ở cách đó hàng kilômét, hẳn đã đảm nhiệm việc báo cho những người du mục và thợ săn rằng chiếc xe thuộc về cô gái trẻ đi cùng ông lão du mục tới chỗ anh chàng lính bảnh trai. Cô gái trẻ từng làm tình trong chiếc Toyota.

Họ cưỡi ngựa đi nước kiệu, vừa đi vừa trò chuyện. Sức mạnh của những người du mục, vốn rất e dè trước mặt người lạ, là trải lòng không chút so đo với người họ đã đón chào vào cộng đồng của mình. Ông lão khiến Oyun cười rất nhiều với những lời ám chỉ phóng túng và những câu chọc ghẹo đầy dụng ý. Đến mức chẳng mấy chốc cô thú thực với ông rằng cô đã mua những bộ đồ lót khêu gợi. Tiếng cười của họ vang lên trong không khí giá buốt và những lời đùa cợt của họ biến thành những bụm hơi nước nhảy múa phía trên cái đầu đội mũ lông.

“Cô biết đấy, người thành phố và người nước ngoài coi chúng tôi là phù thủy. Tất cả những câu chuyện về phù phép, về quyền lực siêu nhiên, về mối quan hệ với các linh hồn… Rặt chỉ toàn những chuyện vớ vẩn. Cô có biết đâu là sức mạnh duy nhất của chúng tôi không? Đó là việc dành thời gian ở đây, giữa thảo nguyên, im lìm bất động. Chỉ cần lắng nghe và nhìn là đủ để có dáng vẻ của một nhà thông thái. Cô biết tôi từ đâu tới không? Tôi tới từ vách núi màu lam ngọc, từ Oyu Tolgoï, mỏ đồng lớn ở sa mạc Gobi. Khi chính quyền đòi thêm tiền thuê từ tập đoàn Rio Tinto của Úc quản lý mỏ, tập đoàn này liền áp dụng chiến thuật bàn tay sắt để không nhả ra bất cứ cái gì. Bọn họ đe dọa sa thải hơn một nghìn bảy trăm công nhân, về chuyên môn đào tạo, tôi là kỹ sư cơ khí. Tôi tốt nghiệp Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ ở Zurich, trường đào tạo kỹ sư tốt thứ mười trên thế giới. Tại Oyu Tolgoï, tôi là kỹ sư cơ khí trưởng của toàn khu mỏ. Tôi đã có mức lương điên rồ và để ra được rất nhiều tiền. Một ngày nọ, tôi bỏ đi sau một lần nổi xung, ghê tởm trước cuộc chiến của đám kền kền đó để giành giật cái xác là đất đai của chúng ta, và tôi đã rời bỏ tất cả. Tôi trở lại độc thân. Tôi đã mua một căn lều cùng đàn gia súc nhỏ, và chuyển tới đây sống.”

“Vậy ông không phải người du mục, cũng không phải người chăn gia súc?”

“Không. Tôi có phần đời còn lại để cố gắng trở thành như vậy. Tôi là người mà ngày nay người ta gọi là một Bono, một dân thành phố du mục. Nhưng cô đã có thể nhận ra điều đó. Nhìn hai tay tôi xem,” ông vừa nói vừa buông dây cương để chìa lòng bàn tay về phía cô, “đây không phải là bàn tay của người chăn gia súc. Không đủ chai sần trong lòng bàn tay. Không đủ chai ở bên rìa ngón tay cái nói dây thừng và dây đai cọ vào. Cách ngồi trên ngựa của tôi cũng chưa phải là của kỵ sĩ thảo nguyên. Cô hẳn có thể nhận ra tất cả những điểm này thay vì không chịu tin tôi là một thứ phù thủy.”

“Nhất là lẽ ra tôi phải ngờ rằng chỉ có một tên thành phố bệnh hoạn mới xem trộm các cặp đôi làm tình trong xe của họ giữa thảo nguyên.”

“Nhất là chỉ có đám dân thành phố bệnh hoạn mới làm tình trong những điều kiện như thế. Về phần mình, tôi làm tình trong căn lều ấm áp, và tôi cắm cây sào buộc thòng lọng thật thẳng bên cạnh cửa vào để tất cả mọi người biết điều đó.”

“Tôi cứ nghĩ ông độc thân chứ?”

“Thế còn những mối tình du mục thì sao hả?”

Họ thúc ngựa đi trong im lặng giây lát giữa cái lạnh lóa mắt. Móng hai con ngựa gõ lóc cóc xuống mặt băng.

“Anh chàng lính bảnh trai của tôi, như ông vẫn gọi, cũng là thợ cơ khí. Anh ấy nói từng tháo ra lắp lại từng chi tiết một chiếc xe bọc thép.”

“Tôi không tin dù chỉ một từ về chuyện đó. Tôi ít nhiều cũng biết anh ta. Cô còn nhớ những người anh ta đã chở tới để dựng lều quanh đống xác chết chứ?”

“Có. Tôi nhớ họ nhìn chúng tôi như thể đã đoán ra chúng tôi đã trở thành tình nhân vào đêm trước.”

“Chuyện đó thì rõ rành rành còn gì!”

“Ông đã có mặt ở đó?”

“Phải, tôi đã ở trên cái thùng xe đó. Và nếu được chọn ở lại để rã đông mấy cái xác của cô, có khi giờ này tôi cũng chết rồi.”

“Không lẽ ông cũng sẽ say xỉn sao hả?”

“Sao chứ, anh ta đã nói gì với cô vậy? Cô tin rằng anh chàng khốn khổ đó chết trong một tai nạn vì say à?”

“Gourian nói với tôi rằng anh chàng chắc đã vô ý gây cháy vì say khướt và tất cả mọi thứ đã nổ tung khi dầu mazut…”

Hai từ cuối cùng đột nhiên lóe lên trong trí nhớ Oyun mối liên hệ với hồi ức về cuộc trò chuyện giữa hai thanh tra ở Sở, khi Yeruldelgger báo cho họ biết căn lán của ông già người Armenia đã bị hỏa hoạn. Người thứ nhất cho rằng chất dẫn lửa được dùng gây hỏa hoạn hẳn là dầu mazut. Người thứ hai đã giễu cợt anh ta. Dầu mazut lỏng chỉ cháy khi ở dạng phun sương và trộn lẫn với không khí. Viên thanh tra thậm chí còn cho rằng ném bật lửa vào một xô đựng đầy dầu mazut chỉ làm tắt bật lửa, chứ nhất định không thể làm dầu mazut bốc cháy.

“Tôi biết cô vừa nghĩ gì rồi,” người kỵ sĩ già mỉm cười, “và tôi đồng ý với điều đó. Thậm chí bằng mỏ đèn xì cô cũng không đốt cháy được dầu mazut lỏng ở âm hai mươi độ. Cô biết nguy cơ gây nổ lớn nhất với nhiên liệu này là gì không? Đó là khi cô rửa một thùng chứa đã hết vào giữa mùa hè. Hơi mazut ở bên trong và không khí nóng hơn năm mươi độ, lúc đó thì phải rồi, nó sẽ nổ. Tin tôi đi, cần nhiều hơn một chai vodka để gây ra một vụ hỏa hoạn như thế. Tôi tin rằng cô đã biết điều đó rồi và cô quay trở lại cũng để xác minh chuyện này.”

“Không,” Oyun thú nhận. “Tôi chỉ vừa vỡ lẽ ra thôi.”

“Vậy tại sao cô lại tới đây?”

“Ông đã bao giờ thấy một căn lều đổ sập xuống chưa?” cô hỏi sau hồi lâu im lặng.

“Lều của tôi, rất nhiều lần, hồi đầu, khi tôi nghĩ có thể tự dựng lều với cái cớ tôi từng là kỹ sư.”

“Còn tôi đã hất đổ khung một mô hình thu nhỏ mà một cô gái du mục trẻ ghép lại trong tiền sảnh một khách sạn lớn ở Oulan-Bator. Những cột chống rơi đập xuống cửa và vòng tròn ở nóc lều đã lăn ra xa.”

“Nghe có vẻ hợp lý. Hai cây trụ lớn ở chính giữa là những bộ phận kém ổn định nhất. Chúng chỉ được giữ đứng nhờ cây sào nối giữa vòng tròn nóc lều với các tấm lưới mắt cáo ở vách lều. Chúng được dựng lên ở chính giữa lều theo một đường song song với chân khung cửa vào và được giữ chắc ở đầu trên nhờ vòng tròn nóc lều. Nếu có điều gì đó không ổn, chúng chỉ có thể rơi xuống theo trục cửa. Có thể tới trước hoặc ra sau, nhưng theo trục cửa.”

“Và nếu rơi ra đằng trước, chúng sẽ đè sập khung cửa, phải không?”

“Đúng thế, chúng làm khung cửa đổ nhào, và vòng tròn trên nóc lều, tròn như một bánh xe, sẽ lăn ra xa hơn.”

“Chính vì thế mà tôi tới đây,” cô liền nói và lấy tù trong túi áo khoác ra một bức ảnh chụp vụ cháy.

Ông lão chỉ nhìn qua bức ảnh trong một thoáng rồi trả lại cho cô.

“Tôi vẫn tự hỏi khi nào thì ai đó nhận ra điều này.”

“Ông đã biết rồi?”

“Phải, và cam đoan với cô là trong chuyện này cũng không hề có phép thuật phù thủy. Chỉ có quan sát và suy luận thôi. Có hai điều chắc chắn. Vụ cháy không phải là tai nạn, và không phải ngọn lửa đã làm sập căn lều. Ai đó đã vào qua cửa, buộc một sợi dây vào chân các cột trụ, kéo dây từ bên ngoài qua cửa lều để mở và làm cả căn lều sập xuống trước khi châm lửa đốt.”

“Với anh chàng du mục tội nghiệp nằm bên dưới.”

“Phải. Đã chết, tôi hy vọng là vậy.”

Hai con ngựa phả ra luồng hơi nước mà cái lạnh lập tức làm đông lại trên lớp lông cứng trong lỗ mũi chúng. Họ tiếp tục hành trình trong im lặng trước khi dám đưa ra kết luận về những điều họ vừa nói với nhau.

“Ông nghĩ là anh ta à?”

“Đợi đã!” ông lão vừa khẽ ra lệnh vừa giữ cánh tay cô lại. “Nhìn đằng kia xem.”

Oyun nhìn thấy phía trước họ một con cáo trắng đang lang thang trên tuyết. Cái mõm nhọn của nó lướt qua những tinh thể băng long lanh như thể nó đang chạy ngoằn ngoèo đuổi theo một con mồi vô hình và say mèm. Đột nhiên, hai tai dựng đứng lên, con cáo chựng lại trước một đống đá nhỏ đóng băng bên ngoài. Không nhúc nhích, con cáo hòa lẫn vào cảnh vật trắng xóa. Thế rồi bằng ba cú nhảy nó gây bất ngờ cho con thỏ hoang thảo nguyên đã mạo hiểm chui ra khỏi cái tổ làm bằng cỏ khô nằm giữa các tảng đá. Lúc này con thỏ hoang lùn nhảy đi trên tuyết mà không có chút hy vọng nào thoát khỏi con cáo. Trong không gian mênh mông trắng xóa long lanh trải rộng tới chân trời này, cảnh tượng đó khiến Oyun xúc động trước vẻ đẹp và cả sự tàn khốc của nó. Nhưng khi con cáo chuẩn bị nhảy tới bẻ gãy xương sống con vật gặm nhấm yếu ớt, một tiếng kêu chói tai xé toạc bầu trời xanh ngắt và một con chim ưng ập xuống con cáo, dùng móng vuốt xé toạc cổ họng nó.

Oyun đã giật bắn mình khi nghe thấy con chim săn mồi xuất hiện trên đầu họ. Lúc này con cáo đang hấp hối giữa móng vuốt của con chim ưng, mặt tuyết nhuộm đỏ máu của nó, còn con thỏ lùn đang phát cuồng nhảy chồm chồm theo đủ mọi hướng vì sợ con chim ưng. Hai người lập tức nghe thấy tiếng hai con ngựa phi nước đại trên mặt băng và hai kỵ sĩ lao vượt lên trước họ, băng đi vun vút. Người thợ săn xỏ găng da và cậu con trai của ông ta ùa tới để ngăn không cho con chim xé rách mất bộ lông quý giá.

“Ở đây vẫn thường như thế,” ông lão nói, đưa mắt nhìn về phía chân trời. “Con thỏ lùn thoát chết vì con cáo không trông thấy chim ưng đang bổ nhào xuống nó. Nó thấy chúng ta không phải là thợ săn, nhưng nó đã không thấy được những thợ săn mà cả cô cũng không nhìn thấy. Con cáo hẳn không thể bắt được con thỏ lùn nếu con thỏ ở yên gần đống đá, và con chim ưng cứ năm lần tấn công thì ba lần về không. Mọi thứ không bao giờ đúng như thực chất của chúng nếu cô nhìn chúng từ quá gần, cô gái ạ. Thảo nguyên rất rộng lớn, nhưng ánh mắt cô phải bao trùm lấy nó và lướt qua nó từ trên cao giống như cơn gió vậy. Giống như cuộc sống, về phần con ngựa, cô đừng lo, đây là một con ngựa Mông Cổ, nó biết tự quay về. Cô còn nhớ câu chuyện về đạo quân của Đại Hãn mất tích giữa mùa đông và những con ngựa thoát nạn bằng cách tự tìm lại con đường chúng đã đi qua vào mùa xuân chứ? Ngựa Mông Cổ là như vậy đấy.”

Thoạt đầu ông lão im lặng nhìn cô, rồi phá lên cười để tự giễu bộ dạng trịnh trọng của mình. Tchuu, tchuu, ông huýt lên qua kẽ răng trong khi để con ngựa đang sốt ruột của mình phi nước đại nhập bọn với ngựa của hai người thợ săn kia.